AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Garuda Purana: દીકરીઓ શા માટે માતા-પિતાને મુખાગ્નિ નથી આપતી? જાણો શાસ્ત્રોનું રહસ્ય અને વાસ્તવિકતા

હિન્દુ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર મોટે ભાગે પુરુષોને જ કેમ મળે છે? શું દીકરીઓ આ ફરજ નિભાવી શકે છે? જાણો ગરુડ પુરાણ અને શાસ્ત્રોમાં દર્શાવેલા નિયમો.

Sachin Agrawal | Updated on: Aug 16, 2026 | 7:06 PM

તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે. — તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે.
1 / 8

આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે? — આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે?
2 / 8

શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી. — શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી.
3 / 8

ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે. — ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે.
4 / 8

કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે. — કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે.
5 / 8

વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો. — વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો.
6 / 8

શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે. — શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે.
7 / 8

Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો. — Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
8 / 8

ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં મંગળના નક્ષત્રમાં શુક્રનું ગોચર, 4 રાશિઓના ચમકી જશે નસીબ, જાણો કોને થશે મોટો ધનલાભ

ગરુડ પુરાણ જનરલ નોલેજ ભક્તિ વાસ્તુશાસ્ત્ર

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

ટીવી હોસ્ટ થી લઈ અભિનેતા બનેલા મનીષ પોલનો પરિવાર જુઓ

સિહ અને તુલા રાશિ પર આજે ભાગ્ય મહેરબાન, જ્યારે મીન રાશિએ રાખવી સાવચેતી

ગોલ્ડ મેડલ જીતવા પર વોશિંગ્ટન સુંદર માટે ઈનામની જાહેરાત,આટલા પૈસા મળશે

સદી ચૂકી ગયો રોહિત શર્મા,પરંતુ 10,000 રન પૂરા કરી આ લિસ્ટમાં થયો સામેલ

તક મળતાં જ કેએલ રાહુલે ફટકારી સદી, ODIનો સૌથી મોટો સ્કોર બનાવ્યો

ઓક્ટોબર 2026માં 'શુક્રાદિત્ય રાજયોગ'થી કઈ 3 રાશિઓનું ભાગ્ય બદલાશે?

Asian Games:વૈભવ સૂર્યવંશી ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર સૌથી યુવા ભારતીય ક્રિકેટર

T20 ફાઈનલમાં જસપ્રીત બુમરાહને હરાવવું અશક્ય, નવમી વખત થયો આ ચમત્કાર

ક્યારેક ક્રિકેટ છોડવાનો હતો વિચાર, હવે ટીમ ઈન્ડિયા માટે કર્યું ડેબ્યૂ

કોહલી સાથે 14 વર્ષ બાદ બની આ ઘટના, પાકિસ્તાન સામે મેચની અપાવી યાદ

આગામી 22 દિવસ આ 4 રાશિઓ માટે રહેશે ખાસ

સોના-ચાંદીમાં 'સુવર્ણ કાળ'! ₹3 લાખ અને ₹5 લાખનો 'મોટો ટાર્ગેટ'

₹1 અને ₹51માં ફ્રી સિમ, અનલિમિટેડ કોલ્સ અને ડેટા

11 વર્ષની ઉંમરે માતા-પિતાને ગુમાવ્યા, હવે Asian Gameમાં જીત્યો ગોલ્ડ

જાપાની લોકો આટલું લાંબુ અને નિરોગી જીવન કેવી રીતે જીવે છે ? જાણો રહસ્ય

'હાર્ટ એટેક' આવે તે પહેલાં શરીર આપે છે આ 'મોટા સંકેતો'

ઘરની આ 7 જગ્યાઓ પર ભૂલથી પણ ના રાખજો તુલસીનો છોડ, પરેશાનિયો આવી જશે

ફૂડ પોઇઝનિંગમાં થતા પેટના દુખાવાથી કેવી રીતે રાહત મેળવવી?

અમદાવાદમાં આજનો સોનાનો ભાવ ઘટ્યો, જાણો 24, 22 અને 18 કેરેટનો નવો રેટ

WhatsApp પર બાળકો શું કરી રહ્યા છે, હવે પેરેન્ટ્સ કરી શકશે કન્ટ્રોલ

જાણો ગુજરાતના કયા શહેરમાં આજે સોનાનો ભાવ સૌથી ઓછો છે !

હથિયારો વડે આતંક ફેલાવનાર આતંકી દેશ પાકિસ્તાને PUBG માં જીત્યો મેડલ

સુકૂન, લક્ઝરી અને પ્રકૃતિ... વિરાટ કોહલીનું હોલિડે હોમ છે એકદમ ખાસ

4 ઓક્ટોબરે આ 3 રાશિને મળશે શુભ સંકેત, સૂર્ય-શનિની વિશેષ યોગ બદશે ભાગ્ય

PF ક્લેમ વાંરવાર રિજેક્ટ થઈ રહ્યો છે? તો આ ભૂલો કરવાથી બચો

વાયર્ડ કે વાયરલેસ? કયું કનેક્શન આપે છે વધુ ઝડપી અને સ્ટેબલ સ્પીડ

CNG Pump પર કારમાં ગેસ ભરાવતી વખતે આ 7 ભૂલો ન કરતાં, નાની બેદરકારી પડશ

ફ્રીમાં જોઈ શકશો આજની ભારત-પાકિસ્તાન ફાઈનલ મેચ, જાણો ક્યાં?

હોકીમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર ભારતીય મહિલાઓ માટે લાખોના ઈનામ

પિતૃઓને જળ ચઢાવતી વખતે મોઢું કઈ દિશામાં રાખવું?

મુકેશ અંબાણીની કંપની Jioનો આ મહીને જ આવી રહ્યો IPO, પૈસા રાખજો તૈયાર!

શું રેગ્યુલર CBC ટેસ્ટથી બ્લડ કેન્સરની ખબ પડી શકે?

પૈસા ટકતા નથી? ડ્રેસિંગ-ડાઇનિંગ ટેબલ પરની 3 ભૂલો જવાબદાર હોઈ શકે છે!

સોનાના ભાવમાં મોટી ઉથલપાથલ! આજે 24Kના ભાવ ₹1,50,280

59 વર્ષે પણ કુંવારો છે રાહુલ બોઝ, જુઓ પરિવાર

આજનું રાશિફળ : આજે કઈ રાશિના જાતકને વિદેશ અભ્યાસની તક મળશે

Asian Gamesમાં ગોલ્ડ જીતનાર પ્રાચી ચૌધરીની ઈચ્છા, હવે DSP બનવાની રાહ

Asian Gamesમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર ભારતીય મહિલા હોકી ટીમને લાખોનું ઈનામ

SRH કેપ્ટનશિપ વિવાદ, અભિષેક શર્મા નારાજ, IPL 2027માં બદલશે ટીમ!

3 મેડલ જીતી રચ્યો ઈતિહાસ, હવે સમાપન સમારોહમાં લહેરાવશે ત્રિરંગો

IND vs PAK: 2027 ODI વર્લ્ડ કપમાં 3 વખત થશે ભારત-પાકિસ્તાનની ટક્કર?

ભારતીય મહિલા હોકી ટીમે એશિયન ગેમ્સમાં 1982 બાદ 2026માં જીત્યો ગોલ્ડ

પાકિસ્તાન સામેની મેચમાં વૈભવ સૂર્યવંશી પર ભરોસો કરવો મુશ્કેલ, જાણો કેમ

ટાટા ગ્રુપનો આ શેર રોકેટ બનવા તૈયાર, બ્રોકરેજ હાઉસિસ થયા 'ફિદા'

ક્રિકેટ રમતાં કે વર્કઆઉટ કરતાં અચાનક છાતીમાં દુખાવો?

રોકાણકારો માટે ખુશખબર! આ શેર આપશે 21% સુધીનું 'મજબૂત રિટર્ન'

ભારતના સ્ટાર ખેલાડીએ લીધી નિવૃત્તિ,ટેસ્ટ રમવાનું સપનું અધૂરું રહી ગયું

નાના કદની લોકોએ ઉડાવી મજાક, હવે Asian Games 2026માં જીત્યો ગોલ્ડ મેડલ

મુકેશ અંબાણીની કંપની Jioની ધમાકેદાર ઓફર! 449ના પ્લાનમાં ચાલશે 4 SIM

7 પોઈન્ટ પાછળ હતો, અંતિમ 15 સેકન્ડમાં બાજી પલટીને જીત્યો ગોલ્ડ મેડલ

Web Stories View more

100 છગ્ગા સાથે રોહિત શર્માએ રચ્યો ઈતિહાસ, આવું કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ ક્રિકેટર

દવા લેતી વખતે કેટલું પાણી પીવું જોઈએ?

બર્થ ડે પર લવલીનાએ માર્યો ગોલ્ડન પંચ, જુઓ ફોટો

વનડેમાં 200 રન ફટકારનાર બેટ્સમેનો

બચ્ચન પરિવારની વહુનો ગ્લેમર્સ અને રોયલ અંદાજ જોવા મળ્યો

કેન્સરમાંથી સાજા થયા બાદ પણ કેન્સર કેમ પાછુ આવે છે?

Latest News View more

ઇન્ડોનેશિયામાં વહેલી સવારે આવ્યો ભૂકંપ

ટીવી હોસ્ટ થી લઈ અભિનેતા બનેલા મનીષ પોલનો પરિવાર જુઓ

સિહ અને તુલા રાશિ પર આજે ભાગ્ય મહેરબાન, જ્યારે મીન રાશિએ રાખવી સાવચેતી

₹1 લાખની FD પર 10 વર્ષમાં કેટલું રિટર્ન મળશે? 'સંપૂર્ણ ગણતરી' સમજો

ગોલ્ડ મેડલ જીતવા પર વોશિંગ્ટન સુંદર માટે ઈનામની જાહેરાત,આટલા પૈસા મળશે

Latest Videos View more

CNG ભાવવધારાથી બનાસકાંઠાના વાહનચાલકો પરેશાન, સરકાર પાસે કરી રાહતની માગ

શંકરસિંહ બાપુ અનામત પરના નિવેદન પર અડગ, કહ્યુ માફી માગવાનો સવાલ જ નથી

ભરૂચની જામા મસ્જિદ જૈન મંદિર હોવાના દાવા પર વિવાદ

જૂનાગઢમાં એકસાથે 7 સિંહો રસ્તો ક્રોસ કરતા કેમેરામાં થયા કેદ, Video

દહેગામમાં શંકાસ્પદ ઘી-પામ ઓઈલનો જથ્થો ઝડપાયો, ફૂડ વિભાગની તપાસ હાથ ધરી

ગાંધીનગરમાં અર્ધલશ્કરી દળના 14 જવાનો ડેન્ગ્યુ સંક્રમિત

ચીની મહિલાનો અનોખો પ્રયોગ! બાળકને ઊંઘાડવા ચલાવે છે 'હનુમાન ચાલીસા'

વડોદરાના આસોજ ગામ નજીક ડમ્પરમાં ભીષણ આગ

આજનું રાશિફળ : આજે કઈ રાશિના જાતકને ભાગીદારીથી થશે આર્થિક લાભ

ન કોઈ સ્ટુડિયો ન મોંઘું સેટઅપ! ઇન્ટરનેટ પર છવાયો આ 3 બહેનોનો Video

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ