AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Garuda Purana: દીકરીઓ શા માટે માતા-પિતાને મુખાગ્નિ નથી આપતી? જાણો શાસ્ત્રોનું રહસ્ય અને વાસ્તવિકતા

હિન્દુ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર મોટે ભાગે પુરુષોને જ કેમ મળે છે? શું દીકરીઓ આ ફરજ નિભાવી શકે છે? જાણો ગરુડ પુરાણ અને શાસ્ત્રોમાં દર્શાવેલા નિયમો.

Sachin Agrawal | Updated on: Aug 16, 2026 | 7:06 PM

તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે. — તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે.
1 / 8

આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે? — આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે?
2 / 8

શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી. — શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી.
3 / 8

ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે. — ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે.
4 / 8

કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે. — કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે.
5 / 8

વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો. — વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો.
6 / 8

શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે. — શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે.
7 / 8

Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો. — Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
8 / 8

ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં મંગળના નક્ષત્રમાં શુક્રનું ગોચર, 4 રાશિઓના ચમકી જશે નસીબ, જાણો કોને થશે મોટો ધનલાભ

ગરુડ પુરાણ જનરલ નોલેજ ભક્તિ વાસ્તુશાસ્ત્ર

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

સરકારની મદદથી શરૂ કરો પોતાનું 'Gold Hallmarking Center'

ભુવનેશ્વર કુમારનો જર્સી નંબર 78 કેમ છે? પોતે જ કર્યો મોટો ખુલાસો

1 લાખના થયા 1 કરોડ! આ 4 સ્કીમમાં મળી રહ્યું છે 'મજબૂત રિટર્ન'

તિલક વર્માએ તોડ્યો વર્લ્ડ રેકોર્ડ, બન્યો નંબર-1 ફિલ્ડર

આગામી 42 દિવસમાં 5 રાશિઓનું ચમકશે ભાગ્ય!

ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ખરીદવાની ટિપ્સ: અસલી કે નકલી? 2 મિનિટમાં ઓળખો

ટીમ ઈન્ડિયાને મોટો ઝટકો, ઈશાન કિશન ત્રીજી T20માંથી પણ થયો બહાર

6 મેચ પછી મળી તક, 6 રન પણ ન બનાવી શક્યો 15 વર્ષનો વૈભવ સૂર્યવંશી

ફાઈબર કે કેબલ Wi-Fi? જાણો કયું કનેક્શન તમારા માટે શ્રેષ્ઠ છે

અર્શદીપે ભુવનેશ્વરની સામે જ સૌથી વધુ વિકેટનો તેનો રેકોર્ડ તોડ્યો

ગુરુ અને ચંદ્રમાના સંયોગથી રચાઈ રહ્યો છે શુભ ‘ગજકેસરી યોગ’

ફોનમાં Low Power Mode કે Battery Saver મોડ ચાલુ રાખવાથી શું થાય છે?

અમદાવાદમાં 1 મહિનાની સરખામણીએ સોનામાં ₹10,100 નો ઘટાડો! આજે વધ્યા ભાવ

ગઈકાલની નીચલી સપાટી બાદ આજે ગુજરાતમાં સોનાના ભાવ વધ્યા !

ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ નીચે બબલ્સ પડ્યા છે? નવો ગ્લાસ ખરીદતા પહેલાં આ ટિપ્સ

300મી T20 મેચ રમતાં જ ભારતના નામે બનશે મોટો રેકોર્ડ

નિવૃત્તિ પછી PFના પૈસા ક્યારે ઉપાડવા? 58 વર્ષની ઉંમર બાદ જાણો નિયમ

સોના-ચાંદી ધડામ! 1.30 લાખ પર આવી ગયો સોનાનો ભાવ

₹10,000ની માસિક બચત માટે RD કે PPF? જાણો કઈ સ્કીમ તમારા માટે યોગ્ય

રોહિત શર્માનો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ ધ્વસ્ત કરવા તૈયાર શ્રેયસ અય્યર!

શરદ પૂર્ણિમાએ ધનલાભ માટે કરો આમાંથી કોઈ એક ઉપાય, જાણો ધાર્મિક માન્યતા

સાજિદ ખાનનો પરિવાર જુઓ

દૈનિક રાશિફળ: મકર રાશિને પ્રમોશન અને મેષને ભાગ્યનો સાથ મળશે

ટીમ ઈન્ડિયામાં અચાનક નવા ખેલાડીની એન્ટ્રી, ઈશાનની જગ્યાએ સામેલ

પહેલા જ દિવસે રોકાણકારોને 61% થી વધુનું તગડું રિટર્ન મળ્યું

યુદ્ધના માહોલ વચ્ચે ચાંદી કેમ સીધી 54% તૂટી? જાણો અંદરની વાત

BCCIએ નવા મુખ્ય પસંદગીકારની કરી જાહેરાત, આ ક્રિકેટરને મળી જવાબદારી

સોનામાં 26% નો 'કડાકો'! રોકાણકારો માટે 'સુવર્ણ તક' કે 'મોટું જોખમ'?

શું તરસ લાગે ત્યારે જ પાણી પીવું જોઈએ? જાણો પાણી પીવાની સાચી રીત

સ્મૃતિ મંધાનાની કેપ્ટનશીપ ટીમ ઈન્ડિયાની જીતની ગેરંટી, જાણો કેવી રીતે?

સરકારે રાતોરાત વેચી દીધું 62,000 કિલો 'સોનું'? ઊડી ગયા બધાના હોશ

ટીમ ઈન્ડિયાની ઓપનિંગ બેટ્સમેને માત્ર 30 વર્ષની ઉંમરે લીધી નિવૃત્તિ

મહિલાને સુરક્ષિત રાખતા કાનૂની અધિકારો વિશે જાણો

MCX પર સોનામાં ફરી કડાકો! ₹908 તૂટ્યો ભાવ

દક્ષિણ કોરિયાની યંગવન કોર્પોરેશન ગુજરાતમાં કરશે રોકાણ?

અમદાવાદમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો, એક દિવસમાં 2,000થી ઘટ્યા ભાવ !

મલાઈકાનું નાનકડું ઘર છે લક્ઝરી અને સુંદર

રેલવેનું જંગલ સફારી ટુર પેકેજ ચેક કરી લો

છાપામાં રોટલી રાખવાની આ ભૂલ તમને પણ પડી રહી છે ભારે?

ગુજરાતમાં એક મહિનામાં સોનાના ભાવમાં ₹11,820 નો તીવ્ર ઘટાડો !

તહેવારો પહેલા સોના સાથે ચાંદીની ચમક પણ ઓછી થઈ

53મો જન્મદિવસ સેલિબ્રેટ કરી રહી છે મલાઈકા અરોરા, જુઓ ફોટો

ગુજરાતના ભાવિક ભરવાડનો સિલ્વર મેડલ કેમ છીનવાયો, જાણો કારણ

પંકજ અડવાણી 12 વર્ષ પછી ફરી બન્યો વર્લ્ડ ચેમ્પિયન

ફોનમાંથી SIM કાઢશો તો WhatsApp અને Telegram થશે બંધ !

પતિને થઈ જેલની સજા તો પત્ની ખડેપગે ઉભી રહી

આજનું રાશિફળ: 12 રાશિઓને મળશે ધનલાભની તક?

તમારા મીઠામાં આયોડિન છે? જાણો આયોડિનનું મહત્વ અને તેના નુકસાન

બાબા વેંગા: આગામી 15 દિવસમાં આ 5 રાશિઓની સમસ્યાઓ થશે દૂર

ગિલનો સૌથી ઝડપી ODI બેવડી સદીનો રેકોર્ડ તૂટયો,હેરી બ્રુકે રચ્યો ઇતિહાસ

Web Stories View more

26 મેચ, 26 જીત! તિલક વર્માનો અનોખો રેકોર્ડ

રોટલી છાપામાં રાખવાથી થઈ શકે છે આ 5 બીમારી

T20Iમાં 300 રન બનાવનાર ટીમો

બોલિવુડની ફિટનેસ ક્વીનનો આજે છે જન્મદિવસ

લોહીની ઊણપમાં આ 7 શાકભાજીને ડાયટમાં કરો સામેલ !

ટીમ ઈન્ડિયા T20Iમાં સિક્સર કિંગ

Latest News View more

મુંબઈમાં સ્ટાર્સ પણ સુરક્ષિત નથી? AICWA નો અમિત શાહને પત્ર

સરકારની મદદથી શરૂ કરો પોતાનું 'Gold Hallmarking Center'

જુનાગઢમાં રોડ પરના ખાડા અને રખડતા ઢોરની સમસ્યાથી શહેરીજનો ત્રાહિમામ

દિવાળી અને લગ્નની સિઝન પહેલા અમદાવાદમાં હોટેલના ભાવ 20% વધ્યા

ભુવનેશ્વર કુમારનો જર્સી નંબર 78 કેમ છે? પોતે જ કર્યો મોટો ખુલાસો

Latest Videos View more

જુનાગઢમાં રોડ પરના ખાડા અને રખડતા ઢોરની સમસ્યાથી શહેરીજનો ત્રાહિમામ

દિવાળી અને લગ્નની સિઝન પહેલા અમદાવાદમાં હોટેલના ભાવ 20% વધ્યા

ગુજરાત સરકારની પેન્શનરોને 'મોટી ભેટ', મોંઘવારી ભથ્થું 443% કરાયું

Breaking News : સુરત ક્રાઈમ બ્રાન્ચે 30 વર્ષ જૂની લૂંટનો ભેદ ઉકેલ્યો

રાજકોટમાં ભારે અવાજવાળા અને સીરીઝ ફટાકડાના વેચાણ પર પ્રતિબંધ ! Video

રાજકોટમાં ભેળસેળનો પર્દાફાશ! પપૈયામાંથી બનતો હતો ટમેટો સોસ

ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ અપડેટ હવે મફત

મોરબી સિરામિક ઉદ્યોગને મોટો ફટકો, ગેસના ભાવ વધ્યા, નિકાસમાં 50% ઘટાડો

આજનું રાશિફળ : વૃષભના સિતારા બુલંદ, વૃશ્ચિકને નવી ભાગીદારીમાં નફો

15 કરોડના પ્લોટ મુદ્દે કોંગ્રેસે યુસુફ પઠાણને 'પ્લોટ ચોર' ગણાવ્યા

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ