AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Garuda Purana: દીકરીઓ શા માટે માતા-પિતાને મુખાગ્નિ નથી આપતી? જાણો શાસ્ત્રોનું રહસ્ય અને વાસ્તવિકતા

હિન્દુ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર મોટે ભાગે પુરુષોને જ કેમ મળે છે? શું દીકરીઓ આ ફરજ નિભાવી શકે છે? જાણો ગરુડ પુરાણ અને શાસ્ત્રોમાં દર્શાવેલા નિયમો.

Sachin Agrawal | Updated on: Aug 16, 2026 | 7:06 PM

તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે. — તમે પણ ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈના અંતિમ સંસ્કારમાં ચોક્કસ ગયા હશો. ત્યાં તમે જોયું હશે કે મૃત વ્યક્તિની ચિતાને મુખાગ્નિ તેના પરિવારના સભ્યો આપે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે આ કાર્ય મોટે ભાગે કોઈ પુરુષ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે? મૃત વ્યક્તિનું એકમાત્ર સંતાન દીકરી જ કેમ ન હોય, છતાં પણ તેને આ અધિકારથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને પરિવારના કોઈ અન્ય પુરુષને આ જવાબદારી સોંપી દેવામાં આવે છે.
1 / 8

આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે? — આ બાબતને લઈને લોકોના મનમાં વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે આની પાછળ ધાર્મિક કારણો શું છે. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ગરુડ પુરાણમાં આ અંગે વિસ્તૃત ઉલ્લેખ મળે છે. સનાતન ધર્મમાં દીકરીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેનું અપમાન કે તેની સાથે હિંસા અધર્મ ગણાય છે. તેવામાં એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે જ્યારે દીકરી આટલી પૂજનીય છે, તો તેને મુખાગ્નિ આપવાથી કેમ રોકવામાં આવે છે?
2 / 8

શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી. — શા માટે દીકરી માતા-પિતાની ચિતાને અગ્નિ નથી આપતી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ મુખ્યત્વે પુત્ર દ્વારા સંપન્ન કરવામાં આવે છે, જેને મોક્ષ અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિમાં સહાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ ક્રિયાઓનો અધિકાર માત્ર પુત્ર પૂરતો જ સીમિત નથી.
3 / 8

ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે. — ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલા ભગવાન વિષ્ણુ અને ગરુડજીના સંવાદ અનુસાર, મૃત વ્યક્તિનો પુત્ર, પૌત્ર, ભાઈ, ભાઈનું સંતાન અથવા તે જ કુળ, ગોત્ર કે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકારી બને છે. જો આ તમામમાંથી કોઈ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો પરિવારના અન્ય સંતાનો પણ આ ફરજ નિભાવી શકે છે. વિશેષ સંજોગોમાં, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ પણ પુરુષ સભ્ય હાજર ન હોય, ત્યારે સ્ત્રીને પણ અંતિમ સંસ્કાર કરવાની મંજૂરી અને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત જો કોઈ વ્યક્તિનું કોઈ પણ સગું-સંબંધી ન હોય, તો તે વિસ્તારના શાસક કે રાજાને તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવાનો અધિકાર મળે છે.
4 / 8

કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે. — કેટલાક ધર્મશાસ્ત્રોમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર સ્ત્રીઓનો સ્મશાનમાં પ્રવેશ વર્જિત માનવામાં આવતો હતો. જોકે, આ પરંપરાઓ સમય અને સમાજ અનુસાર બદલાતી રહી છે. આ વિષય આસ્થા, પરંપરા અને વ્યક્તિગત વિચારો સાથે જોડાયેલો છે. આજના સમયમાં ઘણા પરિવારો આ જૂની માન્યતાઓને બદલીને દીકરીઓને પણ અંતિમ સંસ્કારનો સમાન અધિકાર આપી રહ્યા છે.
5 / 8

વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો. — વંશ અને ગોત્રની વ્યવસ્થા: ગરુડ પુરાણ અનુસાર લગ્ન પછી દીકરીનું ગોત્ર બદલાઈ જાય છે. તે બીજા પરિવાર (સાસરી) નો હિસ્સો બની જાય છે અને તે ગોત્રના પિતૃઓની જવાબદારી સંભાળે છે. તે પોતાના પિયરના ગોત્રથી અલગ થઈ જતી હોવાથી જૂના જમાનામાં તેને પિયરમાં મુખાગ્નિ આપવાનો અધિકાર અપાતો નહોતો.
6 / 8

શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે. — શું આજના સમયમાં દીકરીઓ મુખાગ્નિ આપી શકે છે? આધુનિક સમાજ: આજના યુગમાં દીકરીઓ દરેક જવાબદારી ખભેથી ખભા મિલાવીને નિભાવી રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એકમાત્ર દીકરીઓએ અથવા પુત્રોની ગેરહાજરીમાં દીકરીઓએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા છે, જેને સમાજ અને વિદ્વાન પંડિતોએ પણ સહર્ષ સ્વીકાર્યા છે.
7 / 8

Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો. — Disclaimer: આ જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9Gujarati આની જવાબદારી સ્વીકારતું નથી કે તેને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ માહિતી અથવા ધારણા લાગુ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
8 / 8

ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં મંગળના નક્ષત્રમાં શુક્રનું ગોચર, 4 રાશિઓના ચમકી જશે નસીબ, જાણો કોને થશે મોટો ધનલાભ

ગરુડ પુરાણ જનરલ નોલેજ ભક્તિ વાસ્તુશાસ્ત્ર

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

રાત્રે ઘરની બહાર કપડાં સૂકવવા યોગ્ય છે? જાણો વાસ્તુ નિયમો

41% સુધીનો 'તગડો નફો'! તમે આ 7 શેર પર દાવ લગાવશો કે નહીં?

ઘરની ઈંટો બનાવશે વીજળી: સોલર બ્રિક ટેકનોલોજી

30 મેચ, 30 વેન્યુ અને યશસ્વી જયસ્વાલનો 'અનોખો રેકોર્ડ'

BSNL યુઝર્સ નેટવર્ક વગર પણ કરી શકશે કોલ, ફોનમાં ON કરી લો આ એક સેટિંગ

આ અઠવાડિયે એક, બે નહીં પણ આવી રહ્યા 8 નવા IPO, લિસ્ટમાં 6 મોટા નામ

વરિયાળીનું પાણી પીવાના છે 5 અસરકારક ફાયદા !

સુહાગરાતની પરંપરા ક્યાંથી શરૂ થઈ? જાણો રસપ્રદ ઇતિહાસ

ગળા પર જામી ગયા છે કાળા ડાઘ? ઘર બેઠા અજમાવો આ 5 નેચરલ દેશી નુસ્ખા !

રોકાણકારોને ઝટકો આપનાર શેરમાં હવે કમાણીનો મોકો

નવી કાર કે અન્ય વાહન ખરીદવા પર કેમ કરવામાં આવે છે તેની પૂજા?

ચીનની ચાલથી સોનાના માર્કેટ પર પોઝિટિવ અસર પડશે કે નેગેટિવ?

ઓગસ્ટ 2026માં ગ્રહોના મોટા ફેરફાર, જાણો કઈ રાશિ પર થશે અસર

શું ટ્રેનમાં દારૂની બોટલ લઈ જઈ શકાય છે? જાણો શું કહે છે રેલવેનો નિયમ

બાંગ્લાદેશે રચ્યો ઈતિહાસ, ટેસ્ટ મેચમાં ઓસ્ટ્રેલિયાને 4 દિવસમાં હરાવ્યુ

લેપટોપ ચાર્જરના કેબલ પર નાનું સિલિન્ડર કેમ હોય છે? જાણો

CM ભૂપેન્દ્ર પટેલ, પ્રતિનિધિ મંડળ સાથે અમેરિકા અને કેનેડાના પ્રવાસે

આ 5 વસ્તુ ઘરમાં રાખવાથી દૂર થશે આર્થિક તંગી

ગ્રહો દિશા બદલે છે, પછી જીવનમાં એ જ થાય છે જે ભાગ્યમાં લખાયું હોય છે

શો છોડી ક્યાં પહોંચી ગયા તારક મહેતાના એક્ટર્સ? હવે સામે આવી તસવીરો

નાગ પંચમી પર પૂજાતા 8 દિવ્ય નાગ અને તેમના અદ્ભુત રહસ્યો જાણો !

ફરી ઉંચાઈ પર પહોચ્યોં સોનાનો ભાવ, એક અઠવાડિયામાં રુ 3490નો વધારો

દિવાળી પહેલા સરકારી કર્મચારીઓને મળશે મોટી ભેટ! DA Hikeને પર આવી અપડેટ

લેપટોપ ખરીદતા પહેલાં જાણી લો P, U અને H પ્રોસેસરનો અર્થ !

બળાત્કાર કેસમાં ધરપકડ કરાયેલ ક્રિકેટર અભિષેક પોરેલનો પરિવાર જુઓ

આજનું રાશિફળ : ધનલાભ, પ્રગતિ અને સફળતાના ઉત્તમ યોગ, જુઓ

લાખો ચાહકોની પ્રિય, આ અભિનેત્રી 36 વર્ષની ઉંમરે પણ અપરિણીત

દૂધમાં પાણીની ભેળસેળ કેવી રીતે તપાસવી? જાણો સરળ રીતો

Lawyer કે Advocate? કોર્ટમાં તમારો કેસ લડવાની મંજૂરી કોની પાસે હોય છે?

રક્ષાબંધન પર સાયબર ફ્રોડથી સાવધાન: જાણો બચવાના ઉપાય

કાંબલીના જીવન પર વેબ સિરીઝ, ફિલ્મ ન બનાવવાનું દિગ્દર્શકે જણાવ્યું કારણ

આ વર્ષે 25% ઉછળ્યો શેર! શું ₹10,000 ને પાર જશે?

1047% રિટર્ન આપનારો મલ્ટિબેગર શેર થશે 10 ભાગમાં સ્પ્લિટ

30 વર્ષની ઉંમર પછી થાક-નબળાઈ દૂર કરવા ખાઓ આ પ્રોટીનથી ભરપૂર ખોરાક

અદાણી ગ્રુપની ₹91.34 કરોડની નવી ડિલ, હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સ પર પકડ

પૂજામાં દીવો ઓલવાઈ જવો એ કઈ વાતનો ઈશારો છે?

ભારત-શ્રીલંકા ટેસ્ટ શ્રેણી બાદ ચીફ સિલેક્ટર અંગે લેવાશે મોટો નિર્ણય

15 ઓગસ્ટે 100 રન.. સ્વતંત્રતા દિવસે સદી ફટકારનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી

શુક્ર નક્ષત્ર ગોચર: ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં 4 રાશિઓનું ચમકશે ભાગ્ય

સની દેઓલનું આ સપનું રહી ગયું 'અધૂરું', KBC ના મંચ પર કહી 'મોટી વાત'

આ મૂળાંકવાળા લોકો દિલથી નરમ, દિમાગથી તેજ!

₹10 લાખના બનાવી દીધા ₹1.25 કરોડ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડની આ સ્કીમે મચાવી ધૂમ

BSNLનો 1 રુપિયા વાળો પ્લાન ફરી થયો એક્ટિવ, મળશે ડેટા અને કોલિંગનો લાભ

ઘરે જ કરો પેડિક્યોર: પગ બનશે સુંદર અને મુલાયમ

વાળમાં એલોવેરા જેલ લગાવવાના ફાયદા જાણો !

માધવી ભીડેના ઘરેલું અથાણામાંથી મળ્યો કાચ, લાઇસન્સ રદ થવાની ભીતિ !

આ દેશો પાસે છે 'હજારો ટન સોનું', ભારતનો નંબર જોઈને તમે ચોંકી જશો

વોશિંગ મશીનમાં ફસાયેલા કચરાને સાફ કરવા અપનાવો આ ટિપ્સ

આઝાદી પહેલાં શરૂ થયેલી 7 ભારતીય કંપનીઓ આજે પણ દુનિયામાં ધરાવે છે દબદબો

ભારતના ત્રિરંગા જેવા જ દેખાય છે આ દેશોના ઝંડા ! જાણો કારણ અને સમાનતા

Web Stories View more

Jioનો સૌથી સસ્તો 3 મહિનાની વેલિડિટી વાળો પ્લાન લોન્ચ

નાની ઉંમરે વાળ સફેદ થવાના 7 મુખ્ય કારણ !

15 ઓગસ્ટે ટીમ ઈન્ડિયાનો કેવો રહ્યો રેકોર્ડ? જાણો કેટલી મેચ જીતી અને કેટલી હારી

પ્રકાશ ઝાનો પરિવાર જુઓ

RO પ્યુરિફાયરમાંથી પાણી કેમ સતત વહેતું રહે છે? જાણો સાચુ કારણ

શું ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ભીંડા ખાઈ શકે ?

Latest News View more

દીકરીઓ કેમ નથી આપતી મુખાગ્નિ? જાણો ગરુડ પુરાણનું સત્ય

આવતા અઠવાડિયે IPO બજારમાં તેજી

રાત્રે ઘરની બહાર કપડાં સૂકવવા યોગ્ય છે? જાણો વાસ્તુ નિયમો

આ કુદરતી તેલથી અટકાવો 'Hairfall', જાણો બનાવવાની રીત

ગુજરાતમાં એક ફોન કરો ને દારૂ, ડ્રગ્સની હોમ ડિલિવરી થઈ જાય- ગેનીબેન

Latest Videos View more

ગુજરાતમાં એક ફોન કરો ને દારૂ, ડ્રગ્સની હોમ ડિલિવરી થઈ જાય- ગેનીબેન

ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ સામે ખેડૂતોની દિલ્હી કૂચ, જુઓ Video

સુરત એમ્બ્રોઈડરી ઉદ્યોગના કારીગરોએ ઉગામ્યુ હડતાળનું શસ્ત્ર - Video

AMCનું જેકેટ પહેરી, ક્રેન લાવીને રોડ પર જ કરી 7 લાખના કોપર વાયરની ચોરી

જામનગરના હડમતીયા ગામની વાડી વિસ્તારમાં સિંહ દેખાતા ફફડાટ, જુઓ-Video

સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમની જળ સપાટીમાં વધારો

આજનું રાશિફળ : રવિવારે કઈ રાશિઓ માટે રહેશે નાણાકીય રોકાણ ઉત્તમ? જુઓ

અમદાવાદમાં વધુ એક થાર ચાલકે સર્જ્યો અકસ્માત

જામનગરની જી.જી. હોસ્પિટલ સામે રેસિડેન્ટ ડોક્ટરનું શોષણ કરવાના આક્ષેપો

Tv9 ના રિયાલિટી ચેકની અસર, બેદરકાર સિક્યોરિટી એજન્સી સામે નોંધાયો ગુનો

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ