AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

કાનુની સવાલ: શું પોલીસ તમારો કોલ રેકોર્ડ કરી શકે? જાણો કાયદા અને તમારા હકો

ભારતમાં પોલીસ અથવા તપાસ એજન્સીઓ કોઈ વ્યક્તિના ફોન કોલ રેકોર્ડ કરવા માટે સીધી રીતે મનમાની કાર્યવાહી કરી શકતી નથી. તેના માટે ચોક્કસ કાનૂની પ્રક્રિયા અનુસરવી પડે છે. ફોન ટૅપિંગ અથવા કોલ રેકોર્ડિંગ માટે સત્તાવાર મંજૂરી જરૂરી હોય છે, જે સામાન્ય રીતે રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્ર સરકારના ગૃહ વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

| Updated on: May 05, 2026 | 12:38 PM
Share
ભારતમાં પોલીસ અથવા તપાસ એજન્સીઓ કોઈ વ્યક્તિના ફોન કોલ રેકોર્ડ કરવા માટે સીધી રીતે મનમાની કાર્યવાહી કરી શકતી નથી. તેના માટે ચોક્કસ કાનૂની પ્રક્રિયા અનુસરવી પડે છે. ફોન ટૅપિંગ અથવા કોલ રેકોર્ડિંગ માટે સત્તાવાર મંજૂરી જરૂરી હોય છે, જે સામાન્ય રીતે રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્ર સરકારના ગૃહ વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

ભારતમાં પોલીસ અથવા તપાસ એજન્સીઓ કોઈ વ્યક્તિના ફોન કોલ રેકોર્ડ કરવા માટે સીધી રીતે મનમાની કાર્યવાહી કરી શકતી નથી. તેના માટે ચોક્કસ કાનૂની પ્રક્રિયા અનુસરવી પડે છે. ફોન ટૅપિંગ અથવા કોલ રેકોર્ડિંગ માટે સત્તાવાર મંજૂરી જરૂરી હોય છે, જે સામાન્ય રીતે રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્ર સરકારના ગૃહ વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

1 / 6
ભારતમાં ટેલિફોન ઇન્ટરસેપ્શન (Phone Tapping) માટેનો કાયદો મુખ્યત્વે ઇન્ડિયન ટેલિગ્રાફ એક્ટ, 1885 હેઠળ આવે છે. આ કાયદા મુજબ માત્ર જાહેર સુરક્ષા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, જાહેર વ્યવસ્થા અથવા ગુનાખોરી રોકવા માટે જ ફોન ટૅપિંગ કરી શકાય છે. એટલે કે કોઈ વ્યક્તિ પર ગંભીર શંકા હોય અથવા રાષ્ટ્રીય હિતને જોખમ હોય ત્યારે જ આ પ્રકારની કાર્યવાહી થાય છે.

ભારતમાં ટેલિફોન ઇન્ટરસેપ્શન (Phone Tapping) માટેનો કાયદો મુખ્યત્વે ઇન્ડિયન ટેલિગ્રાફ એક્ટ, 1885 હેઠળ આવે છે. આ કાયદા મુજબ માત્ર જાહેર સુરક્ષા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, જાહેર વ્યવસ્થા અથવા ગુનાખોરી રોકવા માટે જ ફોન ટૅપિંગ કરી શકાય છે. એટલે કે કોઈ વ્યક્તિ પર ગંભીર શંકા હોય અથવા રાષ્ટ્રીય હિતને જોખમ હોય ત્યારે જ આ પ્રકારની કાર્યવાહી થાય છે.

2 / 6
સુપ્રીમ કોર્ટે પણ પ્રાઈવસીના અધિકારને મૂળભૂત અધિકાર ગણાવ્યો છે. એટલે કે કોઈ પણ વ્યક્તિની પરવાનગી વગર તેના ફોન કોલ્સ રેકોર્ડ કરવું સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં ગેરકાયદેસર છે. પોલીસ અથવા એજન્સીઓએ યોગ્ય કારણ અને મંજૂરી વગર એવું કરે તો તે કાયદાનો ભંગ ગણાય છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે પણ પ્રાઈવસીના અધિકારને મૂળભૂત અધિકાર ગણાવ્યો છે. એટલે કે કોઈ પણ વ્યક્તિની પરવાનગી વગર તેના ફોન કોલ્સ રેકોર્ડ કરવું સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં ગેરકાયદેસર છે. પોલીસ અથવા એજન્સીઓએ યોગ્ય કારણ અને મંજૂરી વગર એવું કરે તો તે કાયદાનો ભંગ ગણાય છે.

3 / 6
એક મહત્વની વાત એ પણ છે કે ફોન ટૅપિંગ માટેની મંજૂરી સમયબદ્ધ હોય છે. સામાન્ય રીતે 60 દિવસ માટે પરવાનગી આપવામાં આવે છે અને તે વધારવા માટે ફરીથી સમીક્ષા કરવી પડે છે. આથી સિસ્ટમમાં દુરુપયોગને રોકવા માટે નિયંત્રણ રાખવામાં આવ્યું છે.

એક મહત્વની વાત એ પણ છે કે ફોન ટૅપિંગ માટેની મંજૂરી સમયબદ્ધ હોય છે. સામાન્ય રીતે 60 દિવસ માટે પરવાનગી આપવામાં આવે છે અને તે વધારવા માટે ફરીથી સમીક્ષા કરવી પડે છે. આથી સિસ્ટમમાં દુરુપયોગને રોકવા માટે નિયંત્રણ રાખવામાં આવ્યું છે.

4 / 6
આમ, સામાન્ય નાગરિકને ડરવાની જરૂર નથી. જો તમે કોઈ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાયેલા નથી તો તમારા કોલ્સને રેકોર્ડ કરવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી છે.

આમ, સામાન્ય નાગરિકને ડરવાની જરૂર નથી. જો તમે કોઈ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાયેલા નથી તો તમારા કોલ્સને રેકોર્ડ કરવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી છે.

5 / 6
 ડિજિટલ યુગમાં સાવચેત રહેવું અને પોતાના હકો વિશે માહિતગાર રહેવું જરૂરી છે.

ડિજિટલ યુગમાં સાવચેત રહેવું અને પોતાના હકો વિશે માહિતગાર રહેવું જરૂરી છે.

6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

Follow Us
AMCની ચૂંટણીમાં જીતેલા ઉમેદવારનું બોગસ LC કૌંભાડ ઝડપાયું
AMCની ચૂંટણીમાં જીતેલા ઉમેદવારનું બોગસ LC કૌંભાડ ઝડપાયું
Breaking News : દાહોદમાં વહેલી સવારથી અનેક વિસ્તારોમાં થયુ માવઠું
Breaking News : દાહોદમાં વહેલી સવારથી અનેક વિસ્તારોમાં થયુ માવઠું
તણાવની આદત સ્વાસ્થ્યને બગાડી શકે છે, વધારે પૈસા ખર્ચવાનું ટાળો
તણાવની આદત સ્વાસ્થ્યને બગાડી શકે છે, વધારે પૈસા ખર્ચવાનું ટાળો
સંસ્કારી નગરી વડોદરામાંથી... ફરી સામે આવ્યો શરમજનક ઘટનાક્રમ
સંસ્કારી નગરી વડોદરામાંથી... ફરી સામે આવ્યો શરમજનક ઘટનાક્રમ
'જય શ્રી રામ' બોલવા પર પશ્ચિમ બંગાળમાં તોડફોડ-બાબલ, જુઓ વીડિયો
'જય શ્રી રામ' બોલવા પર પશ્ચિમ બંગાળમાં તોડફોડ-બાબલ, જુઓ વીડિયો
સામાજિક મેળાવડામાં હાજરી આપો, શાંત અને તણાવમુક્ત રહેવાનો પ્રયાસ કરો
સામાજિક મેળાવડામાં હાજરી આપો, શાંત અને તણાવમુક્ત રહેવાનો પ્રયાસ કરો
કચ્છના નાના રણમાં દુર્લભ ફેનેક શિયાળ દેખાયું
કચ્છના નાના રણમાં દુર્લભ ફેનેક શિયાળ દેખાયું
દીપ પ્રજાપતિના વીડિયોથી ભડક્યા મમતા દીદી, ધરપકડ અને જીવનું જોખમ
દીપ પ્રજાપતિના વીડિયોથી ભડક્યા મમતા દીદી, ધરપકડ અને જીવનું જોખમ
લીંબુના ભાવ 300 ને પાર: ગરમીમાં શાકભાજીના ભાવમાં 30 ટકાનો તોતિંગ ઉછાળો
લીંબુના ભાવ 300 ને પાર: ગરમીમાં શાકભાજીના ભાવમાં 30 ટકાનો તોતિંગ ઉછાળો
મોરબી સિરામિક ઉદ્યોગ ફરી ધમધમ્યો: 350 યુનિટો શરૂ, નિકાસમાં નવા પડકારો
મોરબી સિરામિક ઉદ્યોગ ફરી ધમધમ્યો: 350 યુનિટો શરૂ, નિકાસમાં નવા પડકારો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">