દરિયામાં દુશ્મનોની ખૈર નહીં! નૌકાદળને મળશે બે MQ-9B સીગાર્ડિયન ડ્રોન, જાણો તેની ખાસિયત
MQ-9B 'સી ગાર્ડિયન' રિમોટલી પાયલોટેડ એરક્રાફ્ટ અદ્યતન સિસ્ટમ્સ, અત્યાધુનિક સેન્સર અને આધુનિક પેલોડ્સથી સજ્જ છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આ ડ્રોન ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ દેખરેખ અને પરિસ્થિતિગત જાગૃતિ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.

સોમવારે, સંરક્ષણ મંત્રાલયે યુએસ સ્થિત કંપની જનરલ એટોમિક્સ એરોનોટિકલ સિસ્ટમ્સ સાથે ભારતીય નૌકાદળ માટે 30 મહિનાના સમયગાળા માટે બે MQ-9B ‘સી ગાર્ડિયન’ ડ્રોન ભાડે લેવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરારની કુલ કિંમત આશરે ₹1,943 કરોડ છે. નોંધનીય છે કે નૌકાદળ પાસે પહેલાથી જ બે ‘સી ગાર્ડિયન’ ડ્રોન છે, જે થોડા વર્ષો પહેલા ભાડે લેવામાં આવ્યા હતા. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર સંરક્ષણ વિભાગના અધિક સચિવ અને ડિરેક્ટર જનરલ (એક્વિઝિશન) એ. અનબારાસુની હાજરીમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો.
અદ્યતન સિસ્ટમ્સથી સજ્જ ડ્રોન ખરીદ્યા ભારતે
MQ-9B ‘સી ગાર્ડિયન’ રિમોટલી પાયલોટેડ એરક્રાફ્ટ અદ્યતન સિસ્ટમ્સ, અત્યાધુનિક સેન્સર અને આધુનિક પેલોડ્સથી સજ્જ છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આ ડ્રોન ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ દેખરેખ અને પરિસ્થિતિગત જાગૃતિ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. આ સિસ્ટમો વિશાળ દરિયાઈ વિસ્તારો પર સતત ગુપ્ત માહિતી, દેખરેખ અને જાસૂસી (ISR) કવરેજ પ્રદાન કરશે, જેનાથી હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનો જવાબ આપવાની ભારતની ક્ષમતા મજબૂત થશે.
MQ-9B શું છે?
જનરલ એટોમિક્સ દ્વારા ઉત્પાદિત, MQ-9B એ હાઇ-એલ્ટિટ્યુડ લોંગ-એન્ડ્યુરન્સ (HALE) રિમોટલી પાયલોટેડ એરક્રાફ્ટ છે. વિવિધ પ્રકારો ઉપલબ્ધ છે, જેમાં દરિયાઈ કામગીરી માટે ‘સી ગાર્ડિયન’ અને જમીન આધારિત કામગીરી માટે ‘સ્કાય ગાર્ડિયન’નો સમાવેશ થાય છે. આ વિમાન 50,000 ફૂટ સુધીની ઊંચાઈએ ઉડી શકે છે અને તેની મહત્તમ ગતિ 300 માઇલ પ્રતિ કલાક છે. તે સતત 27 કલાક સુધી હવામાં રહી શકે છે અને તેની રેન્જ લગભગ 1,900 કિલોમીટર છે. બે સભ્યોના ગ્રાઉન્ડ ક્રૂ દ્વારા સંચાલિત, આ ડ્રોન 1,700 કિલોગ્રામથી વધુનો પેલોડ વહન કરી શકે છે.
તેના પેલોડ વિકલ્પોમાં હવાથી જમીન પર હેલફાયર મિસાઇલો અને લેસર-માર્ગદર્શિત બોમ્બનો સમાવેશ થાય છે. MQ-9B મુખ્યત્વે ગુપ્ત માહિતી, દેખરેખ અને જાસૂસી ક્ષમતાઓ પ્રદાન કરવા માટે રચાયેલ છે. ભારતીય નૌકાદળ માટે, સીગાર્ડિયન પ્રકાર વિશાળ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર પર સતત દેખરેખ રાખવા સક્ષમ છે; તે દુશ્મન જહાજોની ગતિવિધિ પર નજર રાખી શકે છે અને દરિયાઈ કામગીરીમાં મદદ કરી શકે છે. સેના અને વાયુસેના આ ડ્રોનનો ઉપયોગ ચીન અને પાકિસ્તાન સાથેની સરહદો પર લાંબા અંતરની દેખરેખ માટે કરી શકે છે.
ભારતને તેનાથી શું ફાયદો થશે?
આ વિમાન માનવ પાઇલટ્સને જોખમમાં મૂક્યા વિના સતત દેખરેખ રાખવા અને ચોકસાઇપૂર્વક હુમલો કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. નવા કરાર હેઠળ, ભારત ખરીદી કરાર હેઠળ 2029 સુધી સુનિશ્ચિત ડિલિવરીની રાહ જોતી વખતે MQ-9B ડ્રોનનું સંચાલન ચાલુ રાખશે. વધારાના ભાડાપટ્ટે લીધેલા વિમાન ખાતરી કરશે કે આ સંક્રમણ સમયગાળા દરમિયાન દેખરેખ ક્ષમતાઓ અવિરત રહે.
