हिन्दी English News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் অসমীয়া മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Budget 2026: UPI ફ્રી છે…પણ ક્યા સુધી? બજેટ 2026 પહેલા સામે આવ્યા મોટા સમાચાર, ફ્રી ડિજિટલ પેમેન્ટ હવે બંધ થઈ જશે?

વીજળીના બિલ અને મોબાઇલ ફોન સુધીની દરેક વસ્તુ UPI નો ઉપયોગ કરવા માટે ચૂકવણી કરવામાં આવી રહી છે. QR કોડ હવે સુવિધાનું નહીં, પણ સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક બની ગયા છે. પરંતુ બજેટ 2026 પહેલા, UPI વિશે એક વાસ્તવિકતા ઉભરી આવી છે જે આ મફત ડિજિટલ પેમેન્ટ મોડેલના ભવિષ્ય વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

| Updated on: Jan 18, 2026 | 1:01 PM
Share
ભારતમાં આજે ડિજિટલ પેમેન્ટ એટલું સામાન્ય બની ગયું છે કે ચાની દુકાનોથી લઈને ભાડા, વીજળીના બિલ અને મોબાઇલ ફોન સુધીની દરેક વસ્તુ UPI નો ઉપયોગ કરવા માટે ચૂકવણી કરવામાં આવી રહી છે. QR કોડ હવે સુવિધાનું નહીં, પણ સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક બની ગયા છે. પરંતુ બજેટ 2026 પહેલા, UPI વિશે એક વાસ્તવિકતા ઉભરી આવી છે જે આ મફત ડિજિટલ પેમેન્ટ મોડેલના ભવિષ્ય વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

ભારતમાં આજે ડિજિટલ પેમેન્ટ એટલું સામાન્ય બની ગયું છે કે ચાની દુકાનોથી લઈને ભાડા, વીજળીના બિલ અને મોબાઇલ ફોન સુધીની દરેક વસ્તુ UPI નો ઉપયોગ કરવા માટે ચૂકવણી કરવામાં આવી રહી છે. QR કોડ હવે સુવિધાનું નહીં, પણ સ્વતંત્રતાનું પ્રતીક બની ગયા છે. પરંતુ બજેટ 2026 પહેલા, UPI વિશે એક વાસ્તવિકતા ઉભરી આવી છે જે આ મફત ડિજિટલ પેમેન્ટ મોડેલના ભવિષ્ય વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

1 / 6
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના ડિજિટલ ઇન્ડિયા મિશન હેઠળ, UPI એ ભારતને વિશ્વનું સૌથી મોટું ડિજિટલ પેમેન્ટ બજાર બનાવ્યું છે. આજે, દેશમાં લગભગ 85% ડિજિટલ વ્યવહારો UPI દ્વારા કરવામાં આવે છે. ફક્ત ઓક્ટોબરમાં જ, કુલ ₹27 લાખ કરોડના 20 અબજથી વધુ વ્યવહારો પ્રક્રિયા કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આ પ્રભાવશાળી આંકડા પાછળ ચિંતાનો વિષય છે. ડેટા અનુસાર, ફક્ત 45% વેપારીઓ નિયમિતપણે UPI સ્વીકારે છે. દેશના લગભગ એક તૃતીયાંશ પિનકોડમાં 100 થી ઓછા સક્રિય UPI વેપારીઓ છે, જ્યારે સંભાવના ઘણી વધારે છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના ડિજિટલ ઇન્ડિયા મિશન હેઠળ, UPI એ ભારતને વિશ્વનું સૌથી મોટું ડિજિટલ પેમેન્ટ બજાર બનાવ્યું છે. આજે, દેશમાં લગભગ 85% ડિજિટલ વ્યવહારો UPI દ્વારા કરવામાં આવે છે. ફક્ત ઓક્ટોબરમાં જ, કુલ ₹27 લાખ કરોડના 20 અબજથી વધુ વ્યવહારો પ્રક્રિયા કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આ પ્રભાવશાળી આંકડા પાછળ ચિંતાનો વિષય છે. ડેટા અનુસાર, ફક્ત 45% વેપારીઓ નિયમિતપણે UPI સ્વીકારે છે. દેશના લગભગ એક તૃતીયાંશ પિનકોડમાં 100 થી ઓછા સક્રિય UPI વેપારીઓ છે, જ્યારે સંભાવના ઘણી વધારે છે.

2 / 6
મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, UPI ની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તે શૂન્ય MDR ઓફર કરે છે, એટલે કે વેપારીઓ પાસેથી કોઈ ફી લેવામાં આવતી નથી. સરકારે નાના વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ સિસ્ટમ લાગુ કરી હતી, જેનાથી ગ્રાહકો અને નાના વેપારીઓ બંનેને ફાયદો થયો. જો કે, વાસ્તવિકતા એ છે કે દરેક UPI વ્યવહારનો ખર્ચ આશરે ₹2 થાય છે, જે બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓ હાલમાં પોતાના ખિસ્સામાંથી ચૂકવે છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, UPI ની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તે શૂન્ય MDR ઓફર કરે છે, એટલે કે વેપારીઓ પાસેથી કોઈ ફી લેવામાં આવતી નથી. સરકારે નાના વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ સિસ્ટમ લાગુ કરી હતી, જેનાથી ગ્રાહકો અને નાના વેપારીઓ બંનેને ફાયદો થયો. જો કે, વાસ્તવિકતા એ છે કે દરેક UPI વ્યવહારનો ખર્ચ આશરે ₹2 થાય છે, જે બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓ હાલમાં પોતાના ખિસ્સામાંથી ચૂકવે છે.

3 / 6
ફોનપે, PCI અને RBI એ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ મોડેલ ટકાઉ નથી. 2023-24 માં, સરકારે ડિજિટલ ચુકવણી માટે ₹3,900 કરોડ ફાળવ્યા હતા, પરંતુ 2025-26 માં આ રકમ ઘટીને માત્ર ₹427 કરોડ થઈ ગઈ. દરમિયાન, UPI સિસ્ટમ ચલાવવાનો ખર્ચ આગામી બે વર્ષમાં ₹8,000 થી ₹10,000 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આ જ કારણ છે કે UPI ના ભવિષ્ય વિશે ચિંતાઓ વધી રહી છે.

ફોનપે, PCI અને RBI એ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ મોડેલ ટકાઉ નથી. 2023-24 માં, સરકારે ડિજિટલ ચુકવણી માટે ₹3,900 કરોડ ફાળવ્યા હતા, પરંતુ 2025-26 માં આ રકમ ઘટીને માત્ર ₹427 કરોડ થઈ ગઈ. દરમિયાન, UPI સિસ્ટમ ચલાવવાનો ખર્ચ આગામી બે વર્ષમાં ₹8,000 થી ₹10,000 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આ જ કારણ છે કે UPI ના ભવિષ્ય વિશે ચિંતાઓ વધી રહી છે.

4 / 6
RBI ગવર્નરે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે UPI ને કાયમ માટે મફત રાખવું શક્ય નથી, કારણ કે તેના સંચાલનમાં ખર્ચ થાય છે, અને કોઈએ આ ખર્ચ સહન કરવો પડશે. ચુકવણી કંપનીઓ કહે છે કે ભંડોળના અભાવે, તેમને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં UPIનો વિસ્તાર કરવામાં, સિસ્ટમની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવામાં અને નવી સુવિધાઓ રજૂ કરવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

RBI ગવર્નરે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે UPI ને કાયમ માટે મફત રાખવું શક્ય નથી, કારણ કે તેના સંચાલનમાં ખર્ચ થાય છે, અને કોઈએ આ ખર્ચ સહન કરવો પડશે. ચુકવણી કંપનીઓ કહે છે કે ભંડોળના અભાવે, તેમને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં UPIનો વિસ્તાર કરવામાં, સિસ્ટમની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવામાં અને નવી સુવિધાઓ રજૂ કરવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

5 / 6
તેથી, ઉદ્યોગ હવે મધ્યમ માર્ગ સૂચવી રહ્યો છે. પ્રસ્તાવ એ છે કે UPI નાના દુકાનદારો અને લોકો-થી-લોક (P2P) વ્યવહારો માટે મફત રહે, પરંતુ ₹10 કરોડથી વધુ વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા મોટા વ્યવસાયો પાસેથી દરેક વ્યવહાર પર 0.25 થી 0.30 ટકાની નજીવી ફી વસૂલવામાં આવે. બજેટ 2026 UPI માટે એક વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. કાં તો સરકાર ભારે સબસિડી આપીને તેને સંપૂર્ણપણે મફત રાખે, અથવા મર્યાદિત MDR દ્વારા તેને આત્મનિર્ભર બનાવવું જોઈએ.

તેથી, ઉદ્યોગ હવે મધ્યમ માર્ગ સૂચવી રહ્યો છે. પ્રસ્તાવ એ છે કે UPI નાના દુકાનદારો અને લોકો-થી-લોક (P2P) વ્યવહારો માટે મફત રહે, પરંતુ ₹10 કરોડથી વધુ વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા મોટા વ્યવસાયો પાસેથી દરેક વ્યવહાર પર 0.25 થી 0.30 ટકાની નજીવી ફી વસૂલવામાં આવે. બજેટ 2026 UPI માટે એક વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. કાં તો સરકાર ભારે સબસિડી આપીને તેને સંપૂર્ણપણે મફત રાખે, અથવા મર્યાદિત MDR દ્વારા તેને આત્મનિર્ભર બનાવવું જોઈએ.

6 / 6

Gold Price Today : સોનાના ભાવમાં આજે ફરી થયો મોટો વધારો, ચાંદીનો ભાવ પણ ઉછળ્યો, જાણો કિંમત, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો

નિર્મલા સીતારમણબજેટ અંદાજપત્ર
Web Stories View more
શિયાળામાં પેટના સારા સ્વાસ્થ્ય માટે શું ખાવું?
શિયાળામાં પેટના સારા સ્વાસ્થ્ય માટે શું ખાવું?
ચીકુની તાસીર કેવી હોય છે? તેના પોષક તત્વો અને તેના સ્વાસ્થ્ય લાભો જાણો
ચીકુની તાસીર કેવી હોય છે? તેના પોષક તત્વો અને તેના સ્વાસ્થ્ય લાભો જાણો
બાજરીમાંથી બનાવો આ 5 વસ્તુઓ, જે સ્વાસ્થ્ય માટે છે ખૂબ જ સારી
બાજરીમાંથી બનાવો આ 5 વસ્તુઓ, જે સ્વાસ્થ્ય માટે છે ખૂબ જ સારી
Health : શિયાળામાં બ્લડ પ્રેશરને કંટ્રોલમાં રાખવા આ વસ્તુઓ ખાઓ
Health : શિયાળામાં બ્લડ પ્રેશરને કંટ્રોલમાં રાખવા આ વસ્તુઓ ખાઓ
મેકઅપ વગર જાહ્નવી આવી દેખાય છે, શેર કર્યો Photo
મેકઅપ વગર જાહ્નવી આવી દેખાય છે, શેર કર્યો Photo
બંધ ગળામાં રાહત મેળવવા માટે 5 ઘરેલું ઉપચાર
બંધ ગળામાં રાહત મેળવવા માટે 5 ઘરેલું ઉપચાર
Latest Videos View more
CCTV વૈષ્ણોદેવી બ્રિજ ઉપર કાર એસટી વચ્ચે અકસ્માત, 1નુ મોત, યુવતી ગંભીર
CCTV વૈષ્ણોદેવી બ્રિજ ઉપર કાર એસટી વચ્ચે અકસ્માત, 1નુ મોત, યુવતી ગંભીર
ડુંગળીએ ખેડૂતોને રડાવ્યા, પાણી કરતા પણ ઓછા ભાવ, ખેડૂતોને પડતા પર પાટુ
ડુંગળીએ ખેડૂતોને રડાવ્યા, પાણી કરતા પણ ઓછા ભાવ, ખેડૂતોને પડતા પર પાટુ
ભાદર-2 ડેમમાંથી સિંચાઈ માટે પાણી છોડાતા કયા કયા વિસ્તારોને લાભ મળશે
ભાદર-2 ડેમમાંથી સિંચાઈ માટે પાણી છોડાતા કયા કયા વિસ્તારોને લાભ મળશે
BMC મેયરપદને લઈને રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ, અઢી-અઢી વર્ષની હશે ફોર્મ્યુલા ?
BMC મેયરપદને લઈને રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ, અઢી-અઢી વર્ષની હશે ફોર્મ્યુલા ?
ગ્રીનલેન્ડ પર તકરાર વધી, ટ્રમ્પ એ 8 યૂરોપીયન દેશ પર લાદ્યો 10% ટેરિફ
ગ્રીનલેન્ડ પર તકરાર વધી, ટ્રમ્પ એ 8 યૂરોપીયન દેશ પર લાદ્યો 10% ટેરિફ
બિઝનેસમાં નવી ડીલ થઈ શકે છે, તમે ધાર્મિક પ્રવૃત્તિમાં મગ્ન રહેશો
બિઝનેસમાં નવી ડીલ થઈ શકે છે, તમે ધાર્મિક પ્રવૃત્તિમાં મગ્ન રહેશો
ઉત્તરાયણે મુસ્લિમોએ પતંગ ન ઉડાડવાનો મસ્જિદથી એલાનનો Video વાયરલ
ઉત્તરાયણે મુસ્લિમોએ પતંગ ન ઉડાડવાનો મસ્જિદથી એલાનનો Video વાયરલ
જૂનાગઢમાં જુત્તાનો વિવાદ! ઈટાલિયાના આરોપ સામે સંજય કોરડીયાની તીખી ટીકા
જૂનાગઢમાં જુત્તાનો વિવાદ! ઈટાલિયાના આરોપ સામે સંજય કોરડીયાની તીખી ટીકા
ફોરેસ્ટ વિભાગનાં અધિકારીઓ "વિચિત્ર પ્રાણી"- મનસુખ વસાવા
ફોરેસ્ટ વિભાગનાં અધિકારીઓ
કડવા પાટીદાર સમાજે પણ પણ એક મજબૂત બંધારણ બનાવવાની જરૂર- રૂપાલા
કડવા પાટીદાર સમાજે પણ પણ એક મજબૂત બંધારણ બનાવવાની જરૂર- રૂપાલા
g clip-path="url(#clip0_868_265)">