AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

પ્લાસ્ટિક નોટ માર્કેટમાં આવતા શું કાગળની નોટો બંધ થઈ જશે ? જાણો તમારા તમામ પ્રશ્નનો જવાબ

એ ₹10 અને ₹20 ના મૂલ્યની પ્લાસ્ટિક નોટો રજૂ કરવાની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવી છે. એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થઈ ગયું છે, અને ચલણ છાપતી પેટાકંપનીએ વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. જો કે, આનાથી લોકોના મનમાં ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે

Devankashi rana | Updated on: Jul 19, 2026 | 8:55 AM

RBI એ ₹10 અને ₹20 ના મૂલ્યની પ્લાસ્ટિક નોટો રજૂ કરવાની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવી છે. એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થઈ ગયું છે, અને ચલણ છાપતી પેટાકંપનીએ વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. જો કે, આનાથી લોકોના મનમાં ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે: આ નોટો કેવી રીતે બનાવવામાં આવશે? કેટલા પૈસા બચશે? સામાન્ય માણસને શું ફાયદો થશે? અને, કદાચ સૌથી મોટો પ્રશ્ન - શું જૂની કાગળની નોટો બંધ કરવામાં આવશે? ચાલો આ દરેક પ્રશ્નોનો વ્યવસ્થિત રીતે ઉકેલ લાવીએ. ચલણ છાપવાનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. — RBI એ ₹10 અને ₹20 ના મૂલ્યની પ્લાસ્ટિક નોટો રજૂ કરવાની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવી છે. એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થઈ ગયું છે, અને ચલણ છાપતી પેટાકંપનીએ વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. જો કે, આનાથી લોકોના મનમાં ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે: આ નોટો કેવી રીતે બનાવવામાં આવશે? કેટલા પૈસા બચશે? સામાન્ય માણસને શું ફાયદો થશે? અને, કદાચ સૌથી મોટો પ્રશ્ન - શું જૂની કાગળની નોટો બંધ કરવામાં આવશે? ચાલો આ દરેક પ્રશ્નોનો વ્યવસ્થિત રીતે ઉકેલ લાવીએ. ચલણ છાપવાનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે.
1 / 6

2024-25 નાણાકીય વર્ષમાં, RBI એ નોટો છાપવા પર આશરે ₹6,373 કરોડ ખર્ચ્યા - જે પાછલા વર્ષના ₹5,101 કરોડ ખર્ચ્યા હતા તેનાથી નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. જો કે, 2025-26 નાણાકીય વર્ષમાં, RBI નો નોટ છાપવાનો ખર્ચ ઘટીને લગભગ ₹4,875 કરોડ થઈ ગયો, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં આશરે 23.5% ઘટાડો દર્શાવે છે. આમ છતાં, છેલ્લા પાંચ વર્ષના ડેટા દર્શાવે છે કે આ ખર્ચમાં સતત વધઘટ થઈ રહી છે. — 2024-25 નાણાકીય વર્ષમાં, RBI એ નોટો છાપવા પર આશરે ₹6,373 કરોડ ખર્ચ્યા - જે પાછલા વર્ષના ₹5,101 કરોડ ખર્ચ્યા હતા તેનાથી નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. જો કે, 2025-26 નાણાકીય વર્ષમાં, RBI નો નોટ છાપવાનો ખર્ચ ઘટીને લગભગ ₹4,875 કરોડ થઈ ગયો, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં આશરે 23.5% ઘટાડો દર્શાવે છે. આમ છતાં, છેલ્લા પાંચ વર્ષના ડેટા દર્શાવે છે કે આ ખર્ચમાં સતત વધઘટ થઈ રહી છે.
2 / 6

બીજું એક મુખ્ય પરિબળ રોકડની વધતી માંગ અને નુકસાનને કારણે બંધ થયેલી નોટોનું પ્રમાણ છે; 2025 ના નાણાકીય વર્ષમાં, આશરે 2,380 કરોડ ગંદા અથવા ફાટેલા નોટોનો નાશ થયો હતો, જે પાછલા વર્ષના 2,124 કરોડ હતો. દરમિયાન, મે 2026 સુધીમાં, દેશમાં ચલણમાં રોકડ ₹42.86 લાખ કરોડના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી, જે દર્શાવે છે કે ડિજિટલ ચુકવણીમાં વૃદ્ધિ છતાં રોકડની માંગ ઓછી થઈ રહી નથી. આ જ કારણ છે કે RBI પોલિમર નોટો તરફ વળ્યું છે, કારણ કે તે કાગળની નોટોનો વધુ ટકાઉ અને ખર્ચ-અસરકારક વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. — બીજું એક મુખ્ય પરિબળ રોકડની વધતી માંગ અને નુકસાનને કારણે બંધ થયેલી નોટોનું પ્રમાણ છે; 2025 ના નાણાકીય વર્ષમાં, આશરે 2,380 કરોડ ગંદા અથવા ફાટેલા નોટોનો નાશ થયો હતો, જે પાછલા વર્ષના 2,124 કરોડ હતો. દરમિયાન, મે 2026 સુધીમાં, દેશમાં ચલણમાં રોકડ ₹42.86 લાખ કરોડના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી, જે દર્શાવે છે કે ડિજિટલ ચુકવણીમાં વૃદ્ધિ છતાં રોકડની માંગ ઓછી થઈ રહી નથી. આ જ કારણ છે કે RBI પોલિમર નોટો તરફ વળ્યું છે, કારણ કે તે કાગળની નોટોનો વધુ ટકાઉ અને ખર્ચ-અસરકારક વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
3 / 6

પ્લાસ્ટિકની નોટ આવતા સામાન્ય માણસને કેવી રીતે ફાયદો થશે? : આ નોટો વધુ ટકાઉ હશે, જેનો અર્થ એ થશે કે ગંદી કે ફાટેલી નોટોને વારંવાર બદલવામાં ઓછી મુશ્કેલી પડશે. પાણીના સંપર્કમાં આવવાથી અથવા નાના ઘસારાને કારણે નુકસાન થવાનું જોખમ ઓછું થશે. નકલી નોટો ઓળખવી સરળ બનશે, કારણ કે પોલિમર નોટોમાં પારદર્શક બારીઓ જેવા સુરક્ષા તત્વો હોય છે જેની નકલ કરવી મુશ્કેલ હોય છે. નોટો વધુ સ્વચ્છ રહેશે, કારણ કે તેમાં ગંદકી અને બેક્ટેરિયા એકઠા થવાની સંભાવના ઓછી હોય છે. — પ્લાસ્ટિકની નોટ આવતા સામાન્ય માણસને કેવી રીતે ફાયદો થશે? : આ નોટો વધુ ટકાઉ હશે, જેનો અર્થ એ થશે કે ગંદી કે ફાટેલી નોટોને વારંવાર બદલવામાં ઓછી મુશ્કેલી પડશે. પાણીના સંપર્કમાં આવવાથી અથવા નાના ઘસારાને કારણે નુકસાન થવાનું જોખમ ઓછું થશે. નકલી નોટો ઓળખવી સરળ બનશે, કારણ કે પોલિમર નોટોમાં પારદર્શક બારીઓ જેવા સુરક્ષા તત્વો હોય છે જેની નકલ કરવી મુશ્કેલ હોય છે. નોટો વધુ સ્વચ્છ રહેશે, કારણ કે તેમાં ગંદકી અને બેક્ટેરિયા એકઠા થવાની સંભાવના ઓછી હોય છે.
4 / 6

શું નવી નોટો માર્કેટમાં આવતા કાગળની નોટો બંધ થઈ જશે? : ના, RBI એ હાલની કાગળની નોટો બંધ કરવાની કોઈ યોજના જાહેર કરી નથી, અને હાલ માટે, આ પહેલ ફક્ત પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સુધી મર્યાદિત છે. બધી હાલની નોટો કાયદેસર રહેશે. RBI પહેલા ટ્રાયલ પરિણામોનું મૂલ્યાંકન કરશે; તેને અન્ય મૂલ્યોમાં વિસ્તારવાનો નિર્ણય ત્યારબાદ જ લેવામાં આવશે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જૂન 2026 ની નાણાકીય નીતિ સમીક્ષા પછી એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પોલિમર નોટો માટેની દરખાસ્ત હજુ પણ વિચારણા હેઠળ છે અને હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. કેન્દ્રીય બેંક હાલમાં ફાયદા અને ગેરફાયદાનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે. — શું નવી નોટો માર્કેટમાં આવતા કાગળની નોટો બંધ થઈ જશે? : ના, RBI એ હાલની કાગળની નોટો બંધ કરવાની કોઈ યોજના જાહેર કરી નથી, અને હાલ માટે, આ પહેલ ફક્ત પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સુધી મર્યાદિત છે. બધી હાલની નોટો કાયદેસર રહેશે. RBI પહેલા ટ્રાયલ પરિણામોનું મૂલ્યાંકન કરશે; તેને અન્ય મૂલ્યોમાં વિસ્તારવાનો નિર્ણય ત્યારબાદ જ લેવામાં આવશે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જૂન 2026 ની નાણાકીય નીતિ સમીક્ષા પછી એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પોલિમર નોટો માટેની દરખાસ્ત હજુ પણ વિચારણા હેઠળ છે અને હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. કેન્દ્રીય બેંક હાલમાં ફાયદા અને ગેરફાયદાનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે.
5 / 6

પ્લાસ્ટિકની નોટો બજારમાં ક્યારે આવશે? : હજુ સુધી કોઈ ચોક્કસ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સફળ થયા પછી જ મોટા પાયે દેશભરમાં પ્લાસ્ટિક નોટો જારી કરવામાં આવશે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 2027 માં સંપૂર્ણ પાયે રોલઆઉટ શરૂ થવાની સંભાવના છે, એટલે કે ત્યાં સુધીમાં દેશભરમાં વ્યાપક ઉપયોગની અપેક્ષા રાખી શકાય છે. જો કે, આ તારીખ હાલમાં અંદાજો પર આધારિત છે અને તે ટેન્ડરિંગ પ્રક્રિયા, ટ્રાયલ પરિણામો અને અંતિમ સરકારની મંજૂરી પર આધારિત રહેશે. — પ્લાસ્ટિકની નોટો બજારમાં ક્યારે આવશે? : હજુ સુધી કોઈ ચોક્કસ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સફળ થયા પછી જ મોટા પાયે દેશભરમાં પ્લાસ્ટિક નોટો જારી કરવામાં આવશે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 2027 માં સંપૂર્ણ પાયે રોલઆઉટ શરૂ થવાની સંભાવના છે, એટલે કે ત્યાં સુધીમાં દેશભરમાં વ્યાપક ઉપયોગની અપેક્ષા રાખી શકાય છે. જો કે, આ તારીખ હાલમાં અંદાજો પર આધારિત છે અને તે ટેન્ડરિંગ પ્રક્રિયા, ટ્રાયલ પરિણામો અને અંતિમ સરકારની મંજૂરી પર આધારિત રહેશે.
6 / 6

Gold-Silver Rate Today : સોનાના ખરીદદારોની લાગી લોટરી ! ધડાધડ નીચે આવી ગયો ભાવ, જાણો હજુ કેટલું ઘટશે?, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો

બિઝનેસ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

દિવસ આત્મવિશ્વાસથી ભરેલો રહેશે, સાનુકૂળ સમાચાર મળી શકે છે

મેસ્સી નહીં, આ ખેલાડી છે આર્જેન્ટિનાના વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનવાની ગેરંટી!

ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર તાંબાનો સૂર્ય લગાવવાના ફાયદા અને સાચી દિશા

રાહુનું નક્ષત્ર પરિવર્તન: ઓગસ્ટથી 4 રાશિવાળા પર થશે ધનવર્ષ

1000 રૂપિયાની Beerની બોટલની અસલી કિંમત શું હોય?

Vande Bharat પ્રોજેક્ટથી આ રેલવે Shares ની કિસ્મત ચમકશે

ટીમ ઈન્ડિયામાં આ બોલરની અચાનક એન્ટ્રી, લોર્ડ્સ વનડેમાં મળશે તક?

રોજ ખાવાનું રાખો 'Vitamin C' થી ભરપૂર આ 'હેલ્ધી ફૂડ્સ'

કોહલી, ગિલ કે રોહિત... લોર્ડ્સમાં 47 વર્ષના દુષ્કાળને કોણ ખતમ કરશે?

ગેસ, છીંક કે પેશાબ રોકવાની આદત છે? આ ભૂલ તમને કરી દેશે બીમાર

જીવલેણ હોઈ શકે છે ચાલતી વખતે વધારે શ્વાસ ફૂલવો, જાણો ક્યારે એલર્ટ થવું

શ્રેણી જીતવા ટીમ ઈન્ડિયાએ લોર્ડ્સમાં ખતમ કરવો પડશે 22 વર્ષનો દુષ્કાળ

પ્રિયંકા ચોપરા Nick Jonas પહેલા આ વ્યક્તિને કરતી હતી ડેટ

ભારતમાં ફરી દોડશે F1 કાર, ફોર્મ્યુલા વનની વાપસીની કોશિશ તેજ થઈ

વિરાટ-રોહિત ફ્લોપ, ગિલ-અય્યર રમ્યા નથી, લોર્ડ્સમાં બેટિંગ ભગવાન ભરોસે!

દુનિયાના દરેક મેદાન પર રાજ, પણ લોર્ડ્સમાં કિંગ કોહલીનું સપનું હજુ અધૂર

નિવૃત્તિ નહીં, આ કારણે રોહિત-વિરાટ માટે લોર્ડ્સ ODI બનશે ખાસ

ચશ્માને 10 મિનિટ માટે ફ્રિજમાં રાખવાથી શું થાય ?

મૂળાંક 2 ધરાવતા લોકો માટે આ રત્ન છે ભાગ્ય બદલનાર!

ડ્યુઅલ-SIM યુઝર્સ માટે બેસ્ટ પ્લાન, ₹200થી ઓછી કિંમતમાં 28 દિવસ ચાલશે

સોના-ચાંદીમાં આવશે રેકોર્ડ તોડ તેજી, અત્યારે વેચવાની ભૂલ ન કરતા

જનતાનો અવાજ દબાવશો તો 'ભૂખ આંદોલન' સત્તાનો 'ગર્વ' ઓગાળી નાખશે

ફ્લાઇટ ટિકિટ બુક કરતી વખતે અપનાવો આ 5 ટ્રિક્સ, બજેટમાં થશે મોટી બચત !

દેશની પહેલી હાઈડ્રોજન ટ્રેન કયા કયા સ્ટેશન પર ચાલશે?

ઓફિસમાં 'ગરોળી' કે તેનું 'બચ્ચું' દેખાવું એ 'શુભ કે અશુભ'?

મનને સકારાત્મકતાથી ભરી દેશે મંદિરમાં કરેલું આ 1 કામ !

2027 સુધીમાં ભારત છોડી દેશે OnePlus ! તો પછી મોબાઈલ યુઝર્સનું શું થશે?

મેંદો નહીં લોટ નહીં. માત્ર સોજીથી બનાવો એકદમ સોફ્ટ બ્રેડ! જાણો સરળ રેસ

મિત્ર ચલાવી રહ્યો હતો કાર, પણ ચલણ આવ્યું તમારા નામે? આવામાં શું કરવું?

100-100 કરોડનું ઘર અને જેટ ! કેટલા કરોડની સંપત્તિનો માલિક છે મેસી ?

શનિવારની રાત્રે આવતા આ 3 સપના બદલી શકે છે તમારું જીવન !

સોનાના ખરીદદારોની લાગી લોટરી ! ધડાધડ નીચે આવી ગયો ભાવ

છૂટાછેડાના 12 વર્ષ પછી દુલ્હન બની અભિનેત્રી! વેડિંગ ગાઉનમાં ફોટો વાયરલ

ભારતીય ખેલાડીની શરમજનક કરતૂત! શ્રીલંકામાં લાંચ કેસમાં ધરપકડ

ચંદ્રનું કન્યા રાશિમાં ગોચર લાવશે મોટો ફેરફાર

8માં પગાર પંચને લઈને આવ્યા મોટા અપડેટ ! કેટલો આવશે પગાર જાણો અહીં

શનિવારે ન કરો આ 5 કામો, નહીં તો શનિદેવના પ્રકોપનો કરવો પડશે સામનો ?

ઉદ્યોગપતિ સાથે લગ્ન કરવા જઈ રહી છે અભિનેત્રી, જુઓ પરિવાર

18 જુલાઈ: કન્યા અને કુંભ રાશિને મોટો ધન લાભ, નોકરીમાં પ્રમોશનના યોગ

90 થી 99 રન વચ્ચે સૌથી વધુ વખત અણનમ રહેનારા ખેલાડીઓ

પીવી સિંધુને 998 દિવસો પછી મળી ખુશખબર

સોનાની ચમક ફીકી પડી, ચાંદીના ભાવ પણ ગગડ્યા

'હિટમેન' રોહિત શર્માની વિદાયના 3 મોટા કારણો

ટીમ ઈન્ડિયામાં રોહિત શર્માનું સ્થાન લેશે આ 24 વર્ષીય ખેલાડી?

આગામી સમયમાં મોટો નફો કરાવી શકે છે આ '3 સસ્તા સ્ટોક'

શું બધા વાદળો એકસરખા હોય છે? જાણો કયા વાદળો સૌથી વધુ જોખમી છે

આ છે ભારતનો સૌથી સસ્તો પોસ્ટ પેઈડ પ્લાન ! કિંમત માત્ર 199 રુપિયા

ઘરની આ 5 વસ્તુથી પીળા પડેલા વ્હાઇટ શૂઝને મિનિટોમાં ચમકાવો !

આગામી 3 મહિનામાં આ 4 રાશિના લોકોને કારકિર્દીમાં મળશે મોટી સફળતા

કબાટમાં રાખેલી મોંઘી સાડી ફોલ્ડમાંથી ફાટી જાય છે? અપનાવો આ 7 સરળ ટિપ્સ

Web Stories View more

T20 માં 1000 છગ્ગા ફટકારનાર બેટ્સમેન

સોના-ચાંદીના ભાવ તમામ રેકોર્ડ તોડશે...! ભૂલથી પણ ના વેચતા, એક્સપર્ટે આપ્યા 'મોટા સંકેત'

ACના આઉટડોર યુનિટ પર જાળી લગાવવી જોઈએ કે નહીં? જાણો અહીં

ઈટાલિયન ફર્નિચર અને વાસ્તુથી સજેલું આવું છે ગોવિંદાનું આલીશાન ઘર !

FIFA વર્લ્ડ કપમાં ગોલ્ડન બૂટની રેસમાં મેસ્સીનો રસ્તો સાફ

ભોજનમાં ઉપરથી મીઠું ઉમેરીને ખાવાના નુકસાન જાણો !

Latest News View more

પ્લાસ્ટિક નોટ માર્કેટમાં આવતા શું કાગળની નોટો બંધ થઈ જશે? જાણો અહીં

અમરનાથ-વૈષ્ણોદેવી યાત્રા આજથી અચોક્કસ મુદત માટે સ્થગિત

કાશ આવી ટીચર આપણને મળી હોત! ગાઝિયાબાદની ‘કૂલ ટીચર’નો વીડિયો થયો વાયરલ

રશિયા-યુક્રેન વોર ફરી ભડક્યું ! યુક્રેનના હુમલા બાદ રૂશમાં તબાહી

લોર્ડ્સમાં મેચ પહેલાં રોહિત અને ગંભીરનો આ VIDEO કેમ થયો વવાયરલ ?

Latest Videos View more

કાશ આવી ટીચર આપણને મળી હોત! ગાઝિયાબાદની ‘કૂલ ટીચર’નો વીડિયો થયો વાયરલ

મોટી સફળતા કે સન્માન મળી શકે છે, તમારી યોગ્યતાની પ્રશંસા થશે

ભાવનગરના મહુવા શહેરમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા યથાવત

ગુજરાત ATS દ્વારા ભરૂચમાં જૈશ-એ-મોહમ્મદના સ્લીપર સેલનો પર્દાફાશ

અમદાવાદ ફટાકડા ફેક્ટરીમાં ભીષણ દુર્ઘટના કેસમાં 2ની અટકાયત

કચ્છના પશુપાલકો માટે રાહત: માત્ર ₹2માં મળશે ઘાસચારો, જુઓ નિયમો

થરાદમાં SOGની રેડ: રૂ. 6.89 કરોડની ટ્રામાડોલ દવાઓનો જથ્થો જપ્ત

'The India Story' માં જોવા મળશે 'ભ્રષ્ટ સિસ્ટમ' સામેની લડાઈ

ડાયપરને ફ્રિજમાં મૂકીને માથા પર પહેરી લીધું - જુઓ Trending Video

વરસાદના અભાવે ઘાસચારો, ખોળ અને ભૂસાના ભાવમાં ભારે વધારો

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ