हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

River water vs sea water : નદીનું પાણી મીઠું અને દરિયાનું પાણી ખારું કેમ ? જાણો કુદરતનું સૌથી મોટું રહસ્ય !

નદીનું પાણી મીઠું અને દરિયાનું પાણી ખારું કેમ હોય છે? આ સવાલનો જવાબ કુદરતની એક એવી રસપ્રદ પ્રક્રિયામાં છુપાયેલો છે, જેને જાણીને તમે પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો.

| Updated on: Jul 12, 2026 | 9:48 AM
Share
નદીનું પાણી સામાન્ય રીતે મીઠું હોય છે, કારણ કે તેમાં ક્ષારનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોય છે. જ્યારે નદીઓનું પાણી દરિયામાં મળે છે, ત્યારે તેમાં રહેલા ક્ષાર દરિયામાં જમા થતો જાય છે. સૂર્યની ગરમીથી દરિયાનું પાણી બાષ્પીભવન થઈ જાય છે, પરંતુ ક્ષાર ત્યાં જ રહી જાય છે. તેથી દરિયાનું પાણી ખારું બને છે.

નદીનું પાણી સામાન્ય રીતે મીઠું હોય છે, કારણ કે તેમાં ક્ષારનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોય છે. જ્યારે નદીઓનું પાણી દરિયામાં મળે છે, ત્યારે તેમાં રહેલા ક્ષાર દરિયામાં જમા થતો જાય છે. સૂર્યની ગરમીથી દરિયાનું પાણી બાષ્પીભવન થઈ જાય છે, પરંતુ ક્ષાર ત્યાં જ રહી જાય છે. તેથી દરિયાનું પાણી ખારું બને છે.

1 / 7
નદીનું પાણી પીવામાં મીઠું અને તાજું લાગે છે, જ્યારે એ જ પાણી દરિયામાં પહોંચ્યા પછી ખારું બની જાય છે. ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે આવું કેમ થાય છે. હકીકતમાં, પાણીની સફર દરમિયાન થતા કુદરતી ફેરફારોને કારણે દરિયાનું પાણી ખારું બની જાય છે.

નદીનું પાણી પીવામાં મીઠું અને તાજું લાગે છે, જ્યારે એ જ પાણી દરિયામાં પહોંચ્યા પછી ખારું બની જાય છે. ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે આવું કેમ થાય છે. હકીકતમાં, પાણીની સફર દરમિયાન થતા કુદરતી ફેરફારોને કારણે દરિયાનું પાણી ખારું બની જાય છે.

2 / 7
વરસાદનું પાણી શરૂઆતમાં એકદમ સ્વચ્છ અને મીઠું હોય છે, કારણ કે તે પાણીની વરાળમાંથી બને છે. ત્યારબાદ જ્યારે આ પાણી પર્વતો, જંગલો અને મેદાનોમાંથી વહે છે, ત્યારે રસ્તામાં આવેલા પથ્થરો અને માટીમાંથી કેટલાક ખનિજો અને ક્ષાર પોતાની સાથે લઈ જાય છે.

વરસાદનું પાણી શરૂઆતમાં એકદમ સ્વચ્છ અને મીઠું હોય છે, કારણ કે તે પાણીની વરાળમાંથી બને છે. ત્યારબાદ જ્યારે આ પાણી પર્વતો, જંગલો અને મેદાનોમાંથી વહે છે, ત્યારે રસ્તામાં આવેલા પથ્થરો અને માટીમાંથી કેટલાક ખનિજો અને ક્ષાર પોતાની સાથે લઈ જાય છે.

3 / 7
જ્યારે નદી પથ્થરો અને જમીનમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તેમાં સોડિયમ, ક્લોરાઇડ જેવા ક્ષાર અને અન્ય ખનિજો થોડા પ્રમાણમાં ભળી જાય છે. પરંતુ નદીનું પાણી સતત વહેતું રહે છે અને વરસાદથી નવું પાણી પણ મળતું રહે છે, તેથી આ ક્ષાર નદીમાં વધુ પ્રમાણમાં જમા થતું નથી. આ કારણે નદીનું પાણી મોટાભાગે મીઠું અને તાજું રહે છે. હવે જાણીએ કે દરિયાનું પાણી ખારું કેમ બને છે.

જ્યારે નદી પથ્થરો અને જમીનમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તેમાં સોડિયમ, ક્લોરાઇડ જેવા ક્ષાર અને અન્ય ખનિજો થોડા પ્રમાણમાં ભળી જાય છે. પરંતુ નદીનું પાણી સતત વહેતું રહે છે અને વરસાદથી નવું પાણી પણ મળતું રહે છે, તેથી આ ક્ષાર નદીમાં વધુ પ્રમાણમાં જમા થતું નથી. આ કારણે નદીનું પાણી મોટાભાગે મીઠું અને તાજું રહે છે. હવે જાણીએ કે દરિયાનું પાણી ખારું કેમ બને છે.

4 / 7
સમુદ્રમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધારે કેમ હોય છે, તે પણ એક રસપ્રદ વાત છે. નદીઓ સતત વહેતી હોવાથી તેમાં રહેલા ક્ષાર આગળ વધતા રહે છે અને નદીમાં જમા થતા નથી. પરંતુ આખરે આ તમામ નદીઓનું પાણી સમુદ્રમાં જઈને મળે છે. નદીઓ પોતાની સાથે લાવેલા ક્ષાર વર્ષો સુધી સમુદ્રમાં ઉમેરાતા રહે છે, તેથી ત્યાં ક્ષારનું પ્રમાણ ધીમે ધીમે વધી જાય છે.

સમુદ્રમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધારે કેમ હોય છે, તે પણ એક રસપ્રદ વાત છે. નદીઓ સતત વહેતી હોવાથી તેમાં રહેલા ક્ષાર આગળ વધતા રહે છે અને નદીમાં જમા થતા નથી. પરંતુ આખરે આ તમામ નદીઓનું પાણી સમુદ્રમાં જઈને મળે છે. નદીઓ પોતાની સાથે લાવેલા ક્ષાર વર્ષો સુધી સમુદ્રમાં ઉમેરાતા રહે છે, તેથી ત્યાં ક્ષારનું પ્રમાણ ધીમે ધીમે વધી જાય છે.

5 / 7
વિવિધ અહેવાલો મુજબ, દુનિયાભરની નદીઓ દર વર્ષે અંદાજે 4 અબજ ટન જેટલા ઓગળેલા ક્ષાર સમુદ્રમાં પહોંચાડે છે. સમુદ્રમાંથી આ ક્ષાર બહાર નીકળવાનો કોઈ સીધો માર્ગ નથી, તેથી તે વર્ષો સુધી ત્યાં જમા થતા રહે છે. પરિણામે સમુદ્રના પાણીમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધી જાય છે અને તેનું પાણી ખારું બની જાય છે.

વિવિધ અહેવાલો મુજબ, દુનિયાભરની નદીઓ દર વર્ષે અંદાજે 4 અબજ ટન જેટલા ઓગળેલા ક્ષાર સમુદ્રમાં પહોંચાડે છે. સમુદ્રમાંથી આ ક્ષાર બહાર નીકળવાનો કોઈ સીધો માર્ગ નથી, તેથી તે વર્ષો સુધી ત્યાં જમા થતા રહે છે. પરિણામે સમુદ્રના પાણીમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધી જાય છે અને તેનું પાણી ખારું બની જાય છે.

6 / 7
સમુદ્રના પાણીને ખારું બનાવવામાં માત્ર નદીઓ જ નહીં, પરંતુ સૂર્યની ગરમી પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. સૂર્યના તાપથી દરિયાનું પાણી બાષ્પીભવન થઈને વાદળોમાં ફેરવાય છે, પરંતુ તેમાં રહેલા ક્ષાર સમુદ્રમાં જ રહી જાય છે. આ પ્રક્રિયા લાખો વર્ષોથી સતત ચાલતી હોવાથી સમુદ્રમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધતું ગયું છે, જેના કારણે દરિયાનું પાણી ખારું રહે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)

સમુદ્રના પાણીને ખારું બનાવવામાં માત્ર નદીઓ જ નહીં, પરંતુ સૂર્યની ગરમી પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. સૂર્યના તાપથી દરિયાનું પાણી બાષ્પીભવન થઈને વાદળોમાં ફેરવાય છે, પરંતુ તેમાં રહેલા ક્ષાર સમુદ્રમાં જ રહી જાય છે. આ પ્રક્રિયા લાખો વર્ષોથી સતત ચાલતી હોવાથી સમુદ્રમાં ક્ષારનું પ્રમાણ વધતું ગયું છે, જેના કારણે દરિયાનું પાણી ખારું રહે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)

7 / 7

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

જનરલ નોલેજ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
ફૂટબોલમાં હાર્યા વિના સળંગ સૌથી વધુ મેચ રમનાર ટીમ કઈ છે?
ફૂટબોલમાં હાર્યા વિના સળંગ સૌથી વધુ મેચ રમનાર ટીમ કઈ છે?
Jioનો નવો રિચાર્જ પ્લાન લોન્ચ ! ₹55માં તમને શું મળશે જાણો
Jioનો નવો રિચાર્જ પ્લાન લોન્ચ ! ₹55માં તમને શું મળશે જાણો
મોબાઇલ નંબર હંમેશા 10 અંકનો કેમ હોય છે?
મોબાઇલ નંબર હંમેશા 10 અંકનો કેમ હોય છે?
સુનીલ ગાવસ્કરને 'લિટલ માસ્ટર' નામ કેવી રીતે મળ્યું?
સુનીલ ગાવસ્કરને 'લિટલ માસ્ટર' નામ કેવી રીતે મળ્યું?
ટ્રેનનું ભોજન ટેસ્ટી કેમ નથી લાગતું?
ટ્રેનનું ભોજન ટેસ્ટી કેમ નથી લાગતું?
BSNLની સૌથી સસ્તી ઓફર ! માત્ર ₹1551માં મળી રહ્યું 365 દિવસનું રિચાર્જ
BSNLની સૌથી સસ્તી ઓફર ! માત્ર ₹1551માં મળી રહ્યું 365 દિવસનું રિચાર્જ
Latest Videos View more
રોકાણ માટે સમય ઘણો સાનુકૂળ રહેશે, નવું વાહન ખરીદવાના યોગ બની રહ્યા છે
રોકાણ માટે સમય ઘણો સાનુકૂળ રહેશે, નવું વાહન ખરીદવાના યોગ બની રહ્યા છે
વરાછા કો-ઓપરેટિવ બેંક દ્વારા પૂર પીડિતો માટે ₹5 લાખ સુધીની લોન જાહેર
વરાછા કો-ઓપરેટિવ બેંક દ્વારા પૂર પીડિતો માટે ₹5 લાખ સુધીની લોન જાહેર
ભાવનગરમાં જર્જરિત મકાનો તોડી પડાતા અનેક ગરીબો બન્યા ઘરવિહોણા
ભાવનગરમાં જર્જરિત મકાનો તોડી પડાતા અનેક ગરીબો બન્યા ઘરવિહોણા
વાહન ટોઇંગ કરવા આવેલી ગાડીનો જ વીમો નતો કરાવ્યો, જુઓ Video
વાહન ટોઇંગ કરવા આવેલી ગાડીનો જ વીમો નતો કરાવ્યો, જુઓ Video
ફૂટપાથ બન્યા ગેરકાયદે પાર્કિંગ અને દબાણની જગ્યા - જુઓ Video
ફૂટપાથ બન્યા ગેરકાયદે પાર્કિંગ અને દબાણની જગ્યા - જુઓ Video
સરસપુરમાં જગન્નાથજી, સુભદ્રાજી અને બળદેવજીના મામેરાના દર્શન
સરસપુરમાં જગન્નાથજી, સુભદ્રાજી અને બળદેવજીના મામેરાના દર્શન
સ્કૂલના શિક્ષકે હૃદયરોગથી પીડિત વિદ્યાર્થીને 6 રાઉન્ડ દોડાવ્યો
સ્કૂલના શિક્ષકે હૃદયરોગથી પીડિત વિદ્યાર્થીને 6 રાઉન્ડ દોડાવ્યો
સાબરકાંઠામાં શંકાસ્પદ ચાંદીપુરા વાયરસનો વધુ એક ભોગ
સાબરકાંઠામાં શંકાસ્પદ ચાંદીપુરા વાયરસનો વધુ એક ભોગ
કોના ભાગ્યમાં છે 'ધનલાભ' અને કોને મળશે 'માનસિક શાંતિ'?
કોના ભાગ્યમાં છે 'ધનલાભ' અને કોને મળશે 'માનસિક શાંતિ'?
સૂરતમાં પૂર ઓસર્યા બાદ ગેરેજમાં વાહનો રિપેર કરવાવાળાઓની લાગી લાઈનો
સૂરતમાં પૂર ઓસર્યા બાદ ગેરેજમાં વાહનો રિપેર કરવાવાળાઓની લાગી લાઈનો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">