हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

ઘરના ખોદકામમાં મળેલા સોનાના ખજાના પર હક કોનો? કાયદા અને નિયમોની સંપૂર્ણ માહિતી

જો તમે ક્યારેક જૂના મકાનના ખોદકામ દરમિયાન અચાનક ખજાનો મળે, તો તેના પર હક કોણનો ગણાય? આવો, ભારતમાં ખજાના અંગેના કાનૂની નિયમોને સરળ ભાષામાં સમજીએ.

| Updated on: May 02, 2026 | 6:27 PM
Share
બાળપણમાં આપણે ઘણી વખત દાદા-દાદી પાસેથી એવી રસપ્રદ વાર્તાઓ સાંભળી હોય છે કે ઘર કે ખેતર ખોદતાં અચાનક સોનાથી ભરેલો ખજાનો મળી આવ્યો. આવી વાતો ફિલ્મોમાં પણ ઘણીવાર જોવા મળે છે. પરંતુ જો હકીકતમાં ખોદકામ કરતી વખતે કોઈને સોનું કે ખજાનો મળી જાય, તો સૌથી પહેલો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે તેનો હકદાર કોણ ગણાય? શું આ સંપત્તિ સરકારની હશે કે પછી તે જમીનના માલિકની? આવો, આ મુદ્દાને સરળ રીતે સમજીએ. ( Credits: AI Generated )

બાળપણમાં આપણે ઘણી વખત દાદા-દાદી પાસેથી એવી રસપ્રદ વાર્તાઓ સાંભળી હોય છે કે ઘર કે ખેતર ખોદતાં અચાનક સોનાથી ભરેલો ખજાનો મળી આવ્યો. આવી વાતો ફિલ્મોમાં પણ ઘણીવાર જોવા મળે છે. પરંતુ જો હકીકતમાં ખોદકામ કરતી વખતે કોઈને સોનું કે ખજાનો મળી જાય, તો સૌથી પહેલો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે તેનો હકદાર કોણ ગણાય? શું આ સંપત્તિ સરકારની હશે કે પછી તે જમીનના માલિકની? આવો, આ મુદ્દાને સરળ રીતે સમજીએ. ( Credits: AI Generated )

1 / 6
ધારો કે તમે તમારા પૌત્રિક ઘરની મરામત દરમિયાન ખોદકામ કરો અને ત્યાંથી સોનાના સિક્કાઓથી ભરેલું વાસણ મળી આવે, તો એ આપમેળે તમારું બની જતું નથી. 1960 પછીથી ભૂગર્ભ ખોદકામ અંગેના અધિકારો મુખ્યત્વે સરકારના ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) પાસે છે. એટલે કે, યોગ્ય પરવાનગી વગર પોતાની જમીનમાં ઊંડું ખોદકામ કરવું કાયદેસર માનવામાં આવતું નથી. ( Credits: AI Generated )

ધારો કે તમે તમારા પૌત્રિક ઘરની મરામત દરમિયાન ખોદકામ કરો અને ત્યાંથી સોનાના સિક્કાઓથી ભરેલું વાસણ મળી આવે, તો એ આપમેળે તમારું બની જતું નથી. 1960 પછીથી ભૂગર્ભ ખોદકામ અંગેના અધિકારો મુખ્યત્વે સરકારના ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) પાસે છે. એટલે કે, યોગ્ય પરવાનગી વગર પોતાની જમીનમાં ઊંડું ખોદકામ કરવું કાયદેસર માનવામાં આવતું નથી. ( Credits: AI Generated )

2 / 6
પછીના સમયમાં “Indian Treasure Trove Act” નામનો કાયદો બનાવવામાં આવ્યો. આ કાયદા મુજબ, જો જમીન નીચે દટાયેલો સોનાથી ભરેલો ખજાનો કે કોઈ કિંમતી ધાતુ મળી આવે, તો તેના પર અંતિમ હક સરકારનો ગણાય છે. ( Credits: AI Generated )

પછીના સમયમાં “Indian Treasure Trove Act” નામનો કાયદો બનાવવામાં આવ્યો. આ કાયદા મુજબ, જો જમીન નીચે દટાયેલો સોનાથી ભરેલો ખજાનો કે કોઈ કિંમતી ધાતુ મળી આવે, તો તેના પર અંતિમ હક સરકારનો ગણાય છે. ( Credits: AI Generated )

3 / 6
ઘણા લોકો જાણ હોવા છતાં અજાણ બનવાનો નાટક કરીને જમીનમાંથી મળેલો ખજાનો છુપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ આ મોટી ભૂલ સાબિત થઈ શકે છે. જો સત્તાવાળાઓને ખબર પડે કે તમે ખજાનો છુપાવ્યો છે, તો તમારા સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમને છ મહિના સુધીની સજા તેમજ ભારે દંડનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ( Credits: AI Generated )

ઘણા લોકો જાણ હોવા છતાં અજાણ બનવાનો નાટક કરીને જમીનમાંથી મળેલો ખજાનો છુપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ આ મોટી ભૂલ સાબિત થઈ શકે છે. જો સત્તાવાળાઓને ખબર પડે કે તમે ખજાનો છુપાવ્યો છે, તો તમારા સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમને છ મહિના સુધીની સજા તેમજ ભારે દંડનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ( Credits: AI Generated )

4 / 6
જો આવી પરિસ્થિતિ સર્જાય અને તમને અથવા તમારા કોઈ ઓળખીતાને જમીનમાંથી દટાયેલો ખજાનો મળી આવે, તો સૌથી પહેલા તેની જાણ સ્થાનિક પોલીસ અથવા જિલ્લા પ્રશાસનને કરવી જરૂરી છે. તમને લખિતમાં ખજાનો કેટલો છે, ક્યારે મળ્યો અને ક્યાં મળ્યો તેની સંપૂર્ણ માહિતી આપવી પડે છે. જાણ થતાં જ અધિકારીઓ આવીને તે ખજાનાને પોતાના કબજામાં લઈ લે છે. ( Credits: AI Generated )

જો આવી પરિસ્થિતિ સર્જાય અને તમને અથવા તમારા કોઈ ઓળખીતાને જમીનમાંથી દટાયેલો ખજાનો મળી આવે, તો સૌથી પહેલા તેની જાણ સ્થાનિક પોલીસ અથવા જિલ્લા પ્રશાસનને કરવી જરૂરી છે. તમને લખિતમાં ખજાનો કેટલો છે, ક્યારે મળ્યો અને ક્યાં મળ્યો તેની સંપૂર્ણ માહિતી આપવી પડે છે. જાણ થતાં જ અધિકારીઓ આવીને તે ખજાનાને પોતાના કબજામાં લઈ લે છે. ( Credits: AI Generated )

5 / 6
જ્યારે વહીવટીતંત્ર ખજાનાને પોતાના કબજામાં લે છે, ત્યારે પછી તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે નક્કી થાય છે. જો મળેલા સિક્કા અથવા દાગીના 100–200 વર્ષથી પણ વધુ જૂના હોય અને તેમને ઐતિહાસિક મહત્વ હોય, તો તે જાળવણી માટે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ ને સોંપવામાં આવે છે. બીજી તરફ, જો ખજાનો સોનાની ઈંટો કે બિસ્કિટ જેવા સ્વરૂપમાં હોય, તો તેને સરકારની તિજોરીમાં જમા કરવામાં આવે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં, માહિતી આપનાર વ્યક્તિને પણ તેનો હિસ્સો આપવામાં આવી શકે છે, પરંતુ એ પહેલાં વહીવટીતંત્ર સંપૂર્ણ તપાસ કરે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )

જ્યારે વહીવટીતંત્ર ખજાનાને પોતાના કબજામાં લે છે, ત્યારે પછી તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે નક્કી થાય છે. જો મળેલા સિક્કા અથવા દાગીના 100–200 વર્ષથી પણ વધુ જૂના હોય અને તેમને ઐતિહાસિક મહત્વ હોય, તો તે જાળવણી માટે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ ને સોંપવામાં આવે છે. બીજી તરફ, જો ખજાનો સોનાની ઈંટો કે બિસ્કિટ જેવા સ્વરૂપમાં હોય, તો તેને સરકારની તિજોરીમાં જમા કરવામાં આવે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં, માહિતી આપનાર વ્યક્તિને પણ તેનો હિસ્સો આપવામાં આવી શકે છે, પરંતુ એ પહેલાં વહીવટીતંત્ર સંપૂર્ણ તપાસ કરે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )

6 / 6

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
Latest Videos View more
હવે ભગવાનને પણ નડી મોંઘવારી ! ડાકોરમાં વિવિધ મનોરથના લાગામાં થયો વધારો
હવે ભગવાનને પણ નડી મોંઘવારી ! ડાકોરમાં વિવિધ મનોરથના લાગામાં થયો વધારો
Breaking News : 1 મહિનામાં અમદાવાદ પ્લેન ક્રેશનો આવી શકે છે રિપોર્ટ
Breaking News : 1 મહિનામાં અમદાવાદ પ્લેન ક્રેશનો આવી શકે છે રિપોર્ટ
વડોદરામાં ઈંડા કેસમાં આરોપીઓની પરેડ મુદ્દે HCએ પોલીસ પાસે માંગ્યો જવાબ
વડોદરામાં ઈંડા કેસમાં આરોપીઓની પરેડ મુદ્દે HCએ પોલીસ પાસે માંગ્યો જવાબ
98 લાખના ખર્ચે બનેલી ટાંકીનુ કૌભાંડ આવ્યું સામે,હવે 2 ટાંકીઓ તોડી પડાઈ
98 લાખના ખર્ચે બનેલી ટાંકીનુ કૌભાંડ આવ્યું સામે,હવે 2 ટાંકીઓ તોડી પડાઈ
રાજકોટ જિલ્લાના ધોરાજી તાલુકાના ફરેણી ગામ નજીક બે સિંહોની લટાર
રાજકોટ જિલ્લાના ધોરાજી તાલુકાના ફરેણી ગામ નજીક બે સિંહોની લટાર
ખેડામાં હલકી ગુણવત્તા વાળી કેનાલ પર ચાલ્યુ દાદાનું બુલડોઝર-Video
ખેડામાં હલકી ગુણવત્તા વાળી કેનાલ પર ચાલ્યુ દાદાનું બુલડોઝર-Video
હરિદ્વાર દર્શન કરાવવાની લાલચે યાત્રિકો પાસેથી ઉચાપત
હરિદ્વાર દર્શન કરાવવાની લાલચે યાત્રિકો પાસેથી ઉચાપત
Breaking News : પીએમ મોદીનો સોમનાથ પર બ્લોગ, "આ માત્ર મંદિર નહીં.....
Breaking News : પીએમ મોદીનો સોમનાથ પર બ્લોગ,
વડોદરા: રૂપારેલ કાંસમાં ઠાલવાયો કાટમાળ, સોસાયટીઓ પર જળબંબાકારનો ખતરો
વડોદરા: રૂપારેલ કાંસમાં ઠાલવાયો કાટમાળ, સોસાયટીઓ પર જળબંબાકારનો ખતરો
અમદાવાદ: હોર્ડિંગ્સ માટે વૃક્ષોનું નિકંદન, AMC અને એજન્સીઓની મિલીભગત!
અમદાવાદ: હોર્ડિંગ્સ માટે વૃક્ષોનું નિકંદન, AMC અને એજન્સીઓની મિલીભગત!
g clip-path="url(#clip0_868_265)">