AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Sneeze Reflex: છીંક કેમ આવે છે? મોટાભાગના લોકો નથી જાણતા તેનું વૈજ્ઞાનિક કારણ

છીંક આવવી એ માનવ શરીરની સૌથી ઝડપી સંરક્ષણ પદ્ધતિઓમાંની એક છે. ચાલો તેની પાછળની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા જાણીએ.

Devankashi rana | Updated on: Dec 06, 2025 | 4:30 PM

માનવ છીંક આવવામાં આપણા શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે રચાયેલ જૈવિક ઘટનાઓની એક આખી સાંકળ સામેલ છે. તે કુદરતની સૌથી ઝડપી અને બુદ્ધિશાળી સંરક્ષણ પદ્ધતિઓમાંની એક છે. તે તમારા નાકમાંથી બળતરાકારક પદાર્થોને તમારા શ્વસનતંત્રમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશ કરે તે પહેલાં તેને બહાર કાઢે છે. ચાલો જોઈએ કે છીંક શા માટે આવે છે અને તેની પાછળની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા શું છે. — માનવ છીંક આવવામાં આપણા શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે રચાયેલ જૈવિક ઘટનાઓની એક આખી સાંકળ સામેલ છે. તે કુદરતની સૌથી ઝડપી અને બુદ્ધિશાળી સંરક્ષણ પદ્ધતિઓમાંની એક છે. તે તમારા નાકમાંથી બળતરાકારક પદાર્થોને તમારા શ્વસનતંત્રમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશ કરે તે પહેલાં તેને બહાર કાઢે છે. ચાલો જોઈએ કે છીંક શા માટે આવે છે અને તેની પાછળની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા શું છે.
1 / 7

જ્યારે પરાગ, ધૂળના જીવાત, પાલતુ પ્રાણીના વાળ અથવા સૂક્ષ્મ જીવાત જેવા પદાર્થો તમારા નાકમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ સક્રિય થાય છે. તે આ હાનિકારક કણોને ખતરા તરીકે અર્થઘટન કરે છે અને હિસ્ટામાઇન મુક્ત કરે છે. આ તમારા નાકની લાઈનિંગમાં ઈરિટેશન કર છે જે બાદ તરત જ છીંક આવે છે. — જ્યારે પરાગ, ધૂળના જીવાત, પાલતુ પ્રાણીના વાળ અથવા સૂક્ષ્મ જીવાત જેવા પદાર્થો તમારા નાકમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ સક્રિય થાય છે. તે આ હાનિકારક કણોને ખતરા તરીકે અર્થઘટન કરે છે અને હિસ્ટામાઇન મુક્ત કરે છે. આ તમારા નાકની લાઈનિંગમાં ઈરિટેશન કર છે જે બાદ તરત જ છીંક આવે છે.
2 / 7

શરદી, ફ્લૂ અને અન્ય શ્વસન ચેપ નાકની અંદરના મ્યુકસ મેમ્બ્રેનમાં ઈન્ફેક્શનનું કારણ બને છે. જેમ જેમ વાયરસ વધે છે, ઈરિટેશન વધે છે, જેના કારણે છીંક વધુ અને વારંવાર આવે છે. — શરદી, ફ્લૂ અને અન્ય શ્વસન ચેપ નાકની અંદરના મ્યુકસ મેમ્બ્રેનમાં ઈન્ફેક્શનનું કારણ બને છે. જેમ જેમ વાયરસ વધે છે, ઈરિટેશન વધે છે, જેના કારણે છીંક વધુ અને વારંવાર આવે છે.
3 / 7

ધુમાડો, પ્રદૂષણ, પરફ્યુમ, કેમિકલ અને મરચા જેવા મસાલા પણ નાકમાં સંવેદનશીલ ચેતાને સક્રિય કરી શકે છે. એકવાર નાકમાં ઈરિટેશન થઈ જાય, ત્યારે આ ચેતાઓ ઝડપથી મગજમાં સંકેતો મોકલે છે, તે પદાર્થોને બહાર કાઢવા માટે છીંકનો સંકેત આપે છે. — ધુમાડો, પ્રદૂષણ, પરફ્યુમ, કેમિકલ અને મરચા જેવા મસાલા પણ નાકમાં સંવેદનશીલ ચેતાને સક્રિય કરી શકે છે. એકવાર નાકમાં ઈરિટેશન થઈ જાય, ત્યારે આ ચેતાઓ ઝડપથી મગજમાં સંકેતો મોકલે છે, તે પદાર્થોને બહાર કાઢવા માટે છીંકનો સંકેત આપે છે.
4 / 7

આશરે 18 થી 35% લોકો ફોટોટિક સ્નીઝ રિફ્લેક્સથી પીડાય છે. આ રિફ્લેક્સ અચાનક તેજસ્વી પ્રકાશના સંપર્કમાં આવવાથી છીંક આવે છે, ખાસ કરીને તમે જોયું હશે કે ઘણા લોકોને સૂર્યપ્રકાશમાં આવતા જ છીંકો શરુ થઈ જાય છે. — આશરે 18 થી 35% લોકો ફોટોટિક સ્નીઝ રિફ્લેક્સથી પીડાય છે. આ રિફ્લેક્સ અચાનક તેજસ્વી પ્રકાશના સંપર્કમાં આવવાથી છીંક આવે છે, ખાસ કરીને તમે જોયું હશે કે ઘણા લોકોને સૂર્યપ્રકાશમાં આવતા જ છીંકો શરુ થઈ જાય છે.
5 / 7

ગરમ ઓરડામાંથી ઠંડા રૂમમાં બહાર નીકળવાથી અથવા ઠંડી હવા શ્વાસમાં લેવાથી પણ નાકની ચેતાઓ અચાનક પ્રતિક્રિયા આપે છે. આ થર્મલ શોક રક્ષણાત્મક પ્રતિભાવ તરીકે છીંક આવે છે. — ગરમ ઓરડામાંથી ઠંડા રૂમમાં બહાર નીકળવાથી અથવા ઠંડી હવા શ્વાસમાં લેવાથી પણ નાકની ચેતાઓ અચાનક પ્રતિક્રિયા આપે છે. આ થર્મલ શોક રક્ષણાત્મક પ્રતિભાવ તરીકે છીંક આવે છે.
6 / 7

કેટલાક લોકો ભારે ભોજન ખાધા પછી પણ છીંક ખાય છે. આને સ્નેટિએશન કહેવાય છે. તે પેટના વિસ્તરણને કારણે થાય છે, જે છીંક કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલા ચેતા માર્ગોને સક્રિય કરે છે. — કેટલાક લોકો ભારે ભોજન ખાધા પછી પણ છીંક ખાય છે. આને સ્નેટિએશન કહેવાય છે. તે પેટના વિસ્તરણને કારણે થાય છે, જે છીંક કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલા ચેતા માર્ગોને સક્રિય કરે છે.
7 / 7

દાંતના દુખાવાને કહી દો અલવિદા! માત્ર 10 મિનિટમાં રાહત આપશે આ સરળ ઘરેલું ઉપચાર, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો

લાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલી હેલ્થ સ્વાસ્થ્ય

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

Big Cricket League:ગુજરાતની શાનદાર જીત,શ્રીસંતની ટીમ સતત બીજી મેચ હારી

વર્ક પરમિટ વિઝા સાથે જોડાયેલા 5 નિયમો બદલાયા

200 વર્ષ જૂની સાયકલની કહાની! ભારતમાં કેવી રીતે બની લોકોની પહેલી પસંદ?

આ સ્ટોકમાં શરૂ થઈ 'જોરદાર રિકવરી', હવે કેટલું મળશે રિટર્ન?

કોણ છે નીલકંઠ મિશ્રા ? જેમને વર્લ્ડ બેન્કમાં મળી મોટી જવાબદારી..

જીન્સમાં પોકેટની ઉપર નાનકડુ ચોરસ પોકેટ કેમ હોય છે? તમે નહીં જાણતા હોવ

ઈ રાશિના લોકો માટે શુભ છે સફેદ પોખરાજ? જાણો જ્યોતિષ મુજબ

IPL 2026 ટ્રોફી લઈને આવેલી આ ક્યૂટ છોકરી કોણ છે?

સોનાની તેજી વચ્ચે રોકાણકારો માટે આવ્યા 'માઠા સમાચાર'

Anant Rajના શેરમાં આવી શકે છે 48%ની તેજી ! Venturaએ આપ્યું Buy રેટિંગ

મેપ માય ઈન્ડિયાના શેરમાં તેજીના સંકેત

નિફ્ટીના આગામી સેશન માટે 'માર્કેટ આઉટલુક' અને 'ટ્રેડિંગ સ્ટ્રેટેજી'

અનુષ્કા શર્મા ગળામાં કેમ પહેરે છે તુલસીની માળા? જાણો ફાયદા

મંદિરમાં એક જ દેવતાની બે મૂર્તિઓ રાખવી જોઈએ કે નહીં? જાણો વાસ્તુ નિયમ

સપનામાં દેખાતા આ 4 પ્રાણીઓ આપે છે શુભ સંકેતો?

જો AC કોચમાં ઠંડી વધારે લાગે તો એક્સ્ટ્રા કંબલ માંગી શકો? જાણો

શું ટ્રાફિક ચલણ ન ભરવામાં આવે તો પોલીસ તમારી ગાડી જપ્ત કરી શકે? જાણો

રોજ દિવસમાં એકવાર Phoneને રીસ્ટાર્ટ કરવાથી શું થાય છે? જાણી લેજો

પર્યાવરણ દિવસની શરૂઆત ક્યારે થઈ અને તેનો ઉદ્દેશ શું છે?

ફ્રી લેપટોપ સ્કીમ 2026: શું તમને પણ મળ્યું ફ્રી લેપટોપ?

'તારક મહેતા' શોમાં જમીલ જમાલીના પાત્રનું નામ શું છે? જાણો

આજે કેટલું સસ્તુ થયું સોનું? અમદાવાદ સહિત મોટા શહેરોમાં જાણો ભાવ

સવારે ઉઠતાની સાથે શું કરવું જોઈએ અને શું નહીં? જાણી લેજો શુભ-અશભ સંકેત

પાણીની ટાંકી ધાબા પર જ કેમ હોય છે, નીચે કેમ નહીં?

રેલવે ટિકિટના ધાર પર છિદ્રો કેમ હોય છે? જાણો શું છે કારણ

પેન્શન મેળવો છો? ITR-1 હંમેશા યોગ્ય નથી, જાણો કયું ફોર્મ બેસ્ટ

આખા પરિવારનું નામ એક રાશિ પર, જુઓ શિખા પાંડેનો પરિવાર

આજનું રાશિફળ: જમીન-મકાનના રોકાણથી ફાયદો અને સ્વાસ્થ્ય સુધારાના સંકેત

HDFC બેંકના શેરમાં તેજીના સંકેત: રોકેટ ગતિએ વધી શકે છે પ્રાઇસ

પીએફ એકાઉન્ટમાં હજી સુધી વ્યાજ નથી જમા થયું? જાણો ક્યારે આવશે પૈસા

આતંકવાદી દાઉદ ઈબ્રાહીમ, IPLમાં પોતાની ટીમ ખરીદવા માગતો હતો

લલિત મોદી દર અઠવાડિયે ₹12 કરોડ ખર્ચ કરે છે, રૂપિયા આવે છે ક્યાંથી ?

દેશી કે હાઇબ્રિડ કાકડી? ખરીદતા પહેલાં આ રીતે કરો અસલી-નકલીની ઓળખ

જાણો જન્મ તારીખમાં છુપાયેલું છે ધનવાન બનવાનું રહસ્ય

સ્લો લેપટોપથી છો પરેશાન? બદલો આ ૫ ભૂલો, રોકેટ જેવી થઈ જશે સ્પીડ

IND vs AFG: ઋતુરાજ ગાયકવાડ ODIમાં વિરાટ કોહલીનું સ્થાન લેશે!

હાર્દિક પંડ્યા T20 ટીમમાંથી થશે બહાર? જાણો કેમ

સાવધાન! બજારમાં ધૂમ મચાવી રહ્યું છે નકલી કેસર, આ 3 ટેસ્ટથી તરત કરો ઓળખ

IND vs AFG: કોહલીની જગ્યાએ કોણ રમશે? આવી હશે પ્લેઈંગ ઈલેવન

ગુજરાતને મળશે “વાયર ફ્રી સિટી”નું નવું રૂપ

માત્ર એક્સરસાઇઝ જ નહીં, આ 3 રમતો રમવાથી પણ ઘટી શકે છે વજન !

90 દિવસની વેલિડિટી વાળો Jioનો ધમાકેદાર પ્લાન, 20GB બોનસ ડેટા

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 માંથી બહાર થયેલી ટોપ 5 ટીમો

કુંભ રાશિ માટે જૂનથી ડિસેમ્બર 2026 સુધીનો સમય કેવો રહેશે?

હાઈવે અને એક્સપ્રેસવે વચ્ચે શું તફાવત છે?

નિફ્ટીમાં આવશે મોટો ઘટાડો? રિપોર્ટમાં મળી રહ્યા 57% મંદીના સંકેત

ઓરેકલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ સોફ્ટવેર લિમિટેડના શેરનો મંથલી ચાર્ટ જુઓ

EXIDEINDના શેરમાં તેજીના સંકેત

મુખ્ય દ્વાર પર બનાવો આ 4 શુભ નિશાન, ઘરમાં આવશે સુખ-સમૃદ્ધિ

કરોડો રુપિયાના માલિક ખાન સરનો પરિવાર જુઓ

Web Stories View more

જીન્સ પેન્ટમાં કેમ આપેલુ હોય છે નાનકડુ ખિસ્સું- તમે નહીં જાણતા હોવ કારણ

મિડનાઇટમાં ભૂખ લાગે તો આ 10 સુપરફૂડ પસંદ કરો!

IPL પર હતી દાઉદની નજર? ભાગેડુ લલિત મોદીનો મોટો ખુલાસો

તમામ વિમેન્સ T20 વર્લ્ડ કપમાં રમનાર 7 ખેલાડીઓ કોણ છે?

61 વર્ષની ઉંમરે આમિર ખાન ત્રીજી વખત લગ્ન કરશે

સૂર્યાસ્ત પછી આ 7 વસ્તુઓ કોઈને ન આપો

Latest News View more

ટીમ ઈન્ડિયાની 193 દિવસની રાહ પૂરી, 8 વર્ષ પછી અફઘાનિસ્તાન સામે ટેસ્ટ

વિકાસની ભેટ સાથે સુરત પહોંચ્યા PM મોદી, સાંભળો હર્ષ સંઘવીએ શું કહ્યું?

Big Cricket League:ગુજરાતની શાનદાર જીત,શ્રીસંતની ટીમ સતત બીજી મેચ હારી

શું ઉંબરા પર બેસવાથી થાય છે અપશકુન? જાણો ધાર્મિક માન્યતા

વર્ક પરમિટ વિઝા સાથે જોડાયેલા 5 નિયમો બદલાયા

Latest Videos View more

અમદાવાદમાં વેજ બર્ગરના ઓર્ડરમાં ગ્રાહકને નોનવેજ બર્ગર મળ્યું

ધીરેન્દ્ર શાસ્ત્રીના દિવ્ય દરબાર પહેલા હાઇવોલ્ટેજ ડ્રામા !

Gir Breaking News : ગીરના 11 સિંહો સ્વસ્થ થતા ફરી જંગલમાં મુક્ત!

ચોમાસા પહેલા ગુજરાતમાંથી એક ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા

Breaking News : એક જ પરિવારના ત્રણ સભ્યોએ આત્મહત્યા કરી ,જુઓ Video

આજનું રાશિફળ: રોકાણ માટે આજનો દિવસ ભાગ્યશાળી, વધશે સામાજિક પ્રતિષ્ઠા

મોરબીમાં કેનાલ ઓવરફ્લો: પ્રિ-મોન્સુનની ખૂલી પોલ, રસ્તા બન્યા નદી

રાજકોટ: ચોમાસા પહેલાં એક્શનમાં મેયર, તમામ કોર્પોરેટરોને આપ્યા આદેશ

જામનગરની મહિલાનો, શિવ સાક્ષાત્કારનો દાવો પોકળ !

મહિલા PSIએ માર માર્યો ત્યારે ગુજરાત યુનિવર્સિટી પોલીસ શું કરતી હતી ?

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ