AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

History of city name : જુનાગઢના આ નામો તમે પણ નહીં જાણતા હોવ, દરેક નામ સાથે જોડાયેલો છે વારસો

જૂનાગઢ ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાથી સમૃદ્ધ શહેર છે, જેનું મહત્વ પ્રાચીન કાળ, મુસ્લિમ શાસન, નવાબી યુગ અને ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં અજોડ રહ્યું છે. આજે તે પ્રવાસન અને ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિકોણથી ગુજરાતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ શહેરોમાંનું એક છે.

| Updated on: Mar 31, 2025 | 10:44 PM
Share
ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રમાં ગિરનાર પર્વતોની તળેટીમાં આવેલું જૂનાગઢ શહેર, દંતકથાઓમાં લપેટાયેલ ઇતિહાસના ખજાના જેવું લાગે છે.  આ પ્રાચીન શહેરના દુર્લભ સ્થાપત્ય કૌશલ્ય અને ભવ્ય સ્મારકો જોવા લાયક છે. અહીં આવેલો ઉપરકોટ કિલ્લો ઇતિહાસમાં છવાયેલ આવી જ એક ભવ્ય રચના છે. ( Credits: Getty Images )

ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રમાં ગિરનાર પર્વતોની તળેટીમાં આવેલું જૂનાગઢ શહેર, દંતકથાઓમાં લપેટાયેલ ઇતિહાસના ખજાના જેવું લાગે છે. આ પ્રાચીન શહેરના દુર્લભ સ્થાપત્ય કૌશલ્ય અને ભવ્ય સ્મારકો જોવા લાયક છે. અહીં આવેલો ઉપરકોટ કિલ્લો ઇતિહાસમાં છવાયેલ આવી જ એક ભવ્ય રચના છે. ( Credits: Getty Images )

1 / 8
એ જાણવું રસપ્રદ છે કે ગુજરાતમાં બહુ ઓછા સ્થળોએ જૂનાગઢ જેટલી વિવિધતા છે. ગિરનાર પર્વતમાળાની તળેટીમાં સ્થિત જૂનાગઢનું નામ ઉપરકોટ પરથી પડ્યું છે, જે ઇ.સ.320 દરમિયાન ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય દ્વારા બંધાવવામાં આવેલ કિલ્લો હતો. જૂનાગઢ શબ્દનો અર્થ "જૂનો કિલ્લો" થાય છે, આ કિલ્લો શહેરનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ( Credits: Getty Images )

એ જાણવું રસપ્રદ છે કે ગુજરાતમાં બહુ ઓછા સ્થળોએ જૂનાગઢ જેટલી વિવિધતા છે. ગિરનાર પર્વતમાળાની તળેટીમાં સ્થિત જૂનાગઢનું નામ ઉપરકોટ પરથી પડ્યું છે, જે ઇ.સ.320 દરમિયાન ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય દ્વારા બંધાવવામાં આવેલ કિલ્લો હતો. જૂનાગઢ શબ્દનો અર્થ "જૂનો કિલ્લો" થાય છે, આ કિલ્લો શહેરનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ( Credits: Getty Images )

2 / 8
જૂનાગઢ નામ સંસ્કૃત શબ્દ "જૂના" (જૂનો) અને "ગઢ" (કિલ્લો) પરથી પાડવામાં આવ્યું છે, જેનો અર્થ "જૂનો કિલ્લો" થાય છે.ઐતિહાસિક રીતે તેને "ગિરિનગર" પણ કહેવામાં આવતું હતું,કારણ કે તે ગિરનાર પર્વતની તળેટીમાં આવેલું છે.ગુપ્તકાળ દરમિયાન અને ત્યારબાદ અહીં ગ્રીકો-હેલેનિક પ્રભાવ જોવા મળ્યો હોવાથી તેને "યવનનગર" પણ કહેવામાં આવતું હતું. મુઘલ કાળ દરમિયાન તેને "સોરઠ" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું, જે જૂનાગઢ રજવાડાનો એક ભાગ હતું. ( Credits: Getty Images )

જૂનાગઢ નામ સંસ્કૃત શબ્દ "જૂના" (જૂનો) અને "ગઢ" (કિલ્લો) પરથી પાડવામાં આવ્યું છે, જેનો અર્થ "જૂનો કિલ્લો" થાય છે.ઐતિહાસિક રીતે તેને "ગિરિનગર" પણ કહેવામાં આવતું હતું,કારણ કે તે ગિરનાર પર્વતની તળેટીમાં આવેલું છે.ગુપ્તકાળ દરમિયાન અને ત્યારબાદ અહીં ગ્રીકો-હેલેનિક પ્રભાવ જોવા મળ્યો હોવાથી તેને "યવનનગર" પણ કહેવામાં આવતું હતું. મુઘલ કાળ દરમિયાન તેને "સોરઠ" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું, જે જૂનાગઢ રજવાડાનો એક ભાગ હતું. ( Credits: Getty Images )

3 / 8
જૂનાગઢનો ઇતિહાસ લગભગ ઇ. સ.300 ની આસપાસ શરૂ થાય છે, જ્યારે તેના પર મૌર્ય સમ્રાટ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનું શાસન હતું.પ્રખ્યાત સમ્રાટ અશોકએ અહીં અશોકના શિલાલેખો સ્થાપિત કર્યા હતા,જે આજે પણ અસ્તિત્વમાં છે. ( Credits: Getty Images )

જૂનાગઢનો ઇતિહાસ લગભગ ઇ. સ.300 ની આસપાસ શરૂ થાય છે, જ્યારે તેના પર મૌર્ય સમ્રાટ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનું શાસન હતું.પ્રખ્યાત સમ્રાટ અશોકએ અહીં અશોકના શિલાલેખો સ્થાપિત કર્યા હતા,જે આજે પણ અસ્તિત્વમાં છે. ( Credits: Getty Images )

4 / 8
મૌર્ય સામ્રાજ્ય પછી આ પ્રદેશ શક, ક્ષત્રપ અને ગુપ્ત રાજવંશોના નિયંત્રણ હેઠળ રહ્યો.ગુપ્ત સમ્રાટ સ્કંદગુપ્ત ( ઇ.સ.455-467 ) એ અહીં ઘણા બૌદ્ધ અને હિન્દુ મંદિરો બનાવ્યા હતા. ( Credits: Getty Images )

મૌર્ય સામ્રાજ્ય પછી આ પ્રદેશ શક, ક્ષત્રપ અને ગુપ્ત રાજવંશોના નિયંત્રણ હેઠળ રહ્યો.ગુપ્ત સમ્રાટ સ્કંદગુપ્ત ( ઇ.સ.455-467 ) એ અહીં ઘણા બૌદ્ધ અને હિન્દુ મંદિરો બનાવ્યા હતા. ( Credits: Getty Images )

5 / 8
ચાલુક્ય અને સોલંકી રાજવંશો (9મી-13મી સદી) દરમિયાન જૂનાગઢ એક શક્તિશાળી રાજ્ય બન્યું.અમદાવાદના સુલતાન મહેમૂદ બેગડા (1458-1511) એ જૂનાગઢ પર હુમલો કર્યો અને તેને મુસ્લિમ શાસન હેઠળ લાવ્યો.મહેમૂદ બેગડાએ અહીં ઉપરકોટ કિલ્લાનું નવીનીકરણ કર્યું અને શહેરને ઇસ્લામિક વહીવટી કેન્દ્રમાં પરિવર્તિત કર્યું. ( Credits: Getty Images )

ચાલુક્ય અને સોલંકી રાજવંશો (9મી-13મી સદી) દરમિયાન જૂનાગઢ એક શક્તિશાળી રાજ્ય બન્યું.અમદાવાદના સુલતાન મહેમૂદ બેગડા (1458-1511) એ જૂનાગઢ પર હુમલો કર્યો અને તેને મુસ્લિમ શાસન હેઠળ લાવ્યો.મહેમૂદ બેગડાએ અહીં ઉપરકોટ કિલ્લાનું નવીનીકરણ કર્યું અને શહેરને ઇસ્લામિક વહીવટી કેન્દ્રમાં પરિવર્તિત કર્યું. ( Credits: Getty Images )

6 / 8
1730માં, નવાબ મુહમ્મદ શેરખાન બાબીએ જૂનાગઢ પર કબજો કર્યો અને બાબી નવાબ વંશની સ્થાપના કરી.બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન પણ જૂનાગઢ રજવાડા પોતાની સ્વાયત્તતા જાળવી રાખતા હતા. ( Credits: Getty Images )

1730માં, નવાબ મુહમ્મદ શેરખાન બાબીએ જૂનાગઢ પર કબજો કર્યો અને બાબી નવાબ વંશની સ્થાપના કરી.બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન પણ જૂનાગઢ રજવાડા પોતાની સ્વાયત્તતા જાળવી રાખતા હતા. ( Credits: Getty Images )

7 / 8
15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ ભારત સ્વતંત્ર થયું ત્યારે જૂનાગઢના નવાબ મુહમ્મદ મહાબત ખાન ત્રીજાએ પાકિસ્તાનમાં જોડાવાની જાહેરાત કરી.પરંતુ જૂનાગઢના લોકો અને નવાબના દિવાન શ્યામલદાસ ગાંધીએ તેનો વિરોધ કર્યો.નવેમ્બર 1947માં, ભારતીય સેનાએ જૂનાગઢ પર કબજો કર્યો અને 20 ફેબ્રુઆરી 1948ના રોજ, જૂનાગઢ ભારતમાં ભળી ગયું. ( Credits: Getty Images )

15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ ભારત સ્વતંત્ર થયું ત્યારે જૂનાગઢના નવાબ મુહમ્મદ મહાબત ખાન ત્રીજાએ પાકિસ્તાનમાં જોડાવાની જાહેરાત કરી.પરંતુ જૂનાગઢના લોકો અને નવાબના દિવાન શ્યામલદાસ ગાંધીએ તેનો વિરોધ કર્યો.નવેમ્બર 1947માં, ભારતીય સેનાએ જૂનાગઢ પર કબજો કર્યો અને 20 ફેબ્રુઆરી 1948ના રોજ, જૂનાગઢ ભારતમાં ભળી ગયું. ( Credits: Getty Images )

8 / 8

સૌરાષ્ટ્રના મુખ્ય ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક સ્થળોની મુલાકાત લઈ તમારી ટ્રિપ યાદગાર બનાવો. સૌરાષ્ટ્રની આવી સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો..

JCBમા માણસોની હેરાફેરી, શું તંત્ર કોઈ મોટી હોનારતની રાહ જોઈ રહ્યું છે?
JCBમા માણસોની હેરાફેરી, શું તંત્ર કોઈ મોટી હોનારતની રાહ જોઈ રહ્યું છે?
વિપક્ષે પીએમ મોદીને લોકસભામાં બોલવા ના દીધા, હોબાળો થતા ગૃહ મુલતવી
વિપક્ષે પીએમ મોદીને લોકસભામાં બોલવા ના દીધા, હોબાળો થતા ગૃહ મુલતવી
અમદાવાદનુ વહીવટીતંત્ર ભાજપના ધારાસભ્યોને છૂછા ગણે છે !
અમદાવાદનુ વહીવટીતંત્ર ભાજપના ધારાસભ્યોને છૂછા ગણે છે !
જાણો અમદાવાદમાં કયા બનશે નવા ઓવરબ્રિજ-અન્ડરબ્રિજ
જાણો અમદાવાદમાં કયા બનશે નવા ઓવરબ્રિજ-અન્ડરબ્રિજ
'બંટી અને બબલી'ની જોડીએ ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવાની ધમકી આપી
'બંટી અને બબલી'ની જોડીએ ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવાની ધમકી આપી
ગજેરા એન્ડ કંપની પર ITના દરોડા ,1500 કરોડનો બેનામી વ્યવહાર મળી આવ્યો
ગજેરા એન્ડ કંપની પર ITના દરોડા ,1500 કરોડનો બેનામી વ્યવહાર મળી આવ્યો
BREAKING : અમદાવાદ એરપોર્ટ ઠપ્પ! ગાઢ ધુમ્મસે ઉડાનો અટકાવી
BREAKING : અમદાવાદ એરપોર્ટ ઠપ્પ! ગાઢ ધુમ્મસે ઉડાનો અટકાવી
રોડ નહીં, ભ્રષ્ટાચાર પાથર્યો! રાજકોટમાં આવો ડામર કોણે મંજૂર કર્યો ?
રોડ નહીં, ભ્રષ્ટાચાર પાથર્યો! રાજકોટમાં આવો ડામર કોણે મંજૂર કર્યો ?
Breaking News : રાજ્યના કેટલાક ભાગોમાં રહેશે વાદળછાયું વાતાવરણ
Breaking News : રાજ્યના કેટલાક ભાગોમાં રહેશે વાદળછાયું વાતાવરણ
એશિયાટિક સિંહોના અકસ્માત વધતા અધિકારીઓની મળી બેઠક
એશિયાટિક સિંહોના અકસ્માત વધતા અધિકારીઓની મળી બેઠક
g clip-path="url(#clip0_868_265)">