તમારા ખિસ્સામાં છુપાયેલી છે ‘સોનાની ખાણ’, મોબાઈલમાં રહેલ કિંમતી ધાતુનું રહસ્ય જાણો
શું તમે કયારેય વિચાર્યું છે કે, જે સ્માર્ટફોન તમે આખો દિવસ તમારા ખિસ્સામાં રાખો છો, તે ખરેખર એક નાનકડી તિજોરી સમાન છે? હા, તમારા ફોનની અંદર સોનું, ચાંદી અને તાંબા જેવી કિંમતી ધાતુઓ છુપાયેલી હોય છે.

સોનું, ચાંદી અને તાંબા જેવી કિંમતી ધાતુઓ ફોનને માત્ર સુંદર બનાવવા માટે નહીં પરંતુ તેને ‘સ્માર્ટ’ બનાવવા માટે વાપરવામાં આવે છે. આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાથી દરેક મધ્યમ વર્ગીય વ્યક્તિ પરેશાન છે. એવામાં તમારા ફોનમાં રહેલી આ ધાતુઓની માત્રા ભલે ઓછી હોય પરંતુ કરોડો સ્માર્ટફોન્સને ભેગા કરવામાં આવે તો તે એક મોટો ખજાનો બની શકે છે.

સોનું વીજળીનું ખૂબ જ ઉત્તમ વાહક (Conductor) છે. હવે આની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે, આમાં ક્યારેય કાટ લાગતો નથી. ફોનના માઈક્રો પાર્ટ્સ કે જ્યાં ભેજ પહોંચવાનો ડર હોય છે, ત્યાં સોનાનું કોટિંગ (ઢોળ) કરવામાં આવે છે. આના કારણે ફોન વર્ષો સુધી બગડ્યા વગર કામ કરી શકે છે.

આ સિવાય ચાંદી પણ વીજળીનું સૌથી ઉત્તમ વાહક (Conductor) છે. ફોનની અંદર ડેટાના ઝડપી ટ્રાન્સફર અને બટનોના યોગ્ય કામકાજ પાછળ ચાંદીના નાના તાર તેમજ ડોટ્સ જવાબદાર હોય છે. એક ફોનમાં આશરે 0.2 થી 0.3 ગ્રામ જેટલી ચાંદી હોય છે.

એક સરેરાશ સ્માર્ટફોનમાં લગભગ 0.034 ગ્રામ સોનું હોય છે. આ માત્રા સાંભળવામાં ખૂબ ઓછી લાગે છે પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, 40-50 જૂના ફોનમાંથી એટલું સોનું નીકળી શકે છે કે, જેટલું એક ટન કાચા સોનાની ઓર (Ore) માંથી પણ નથી નીકળતું.

સોના-ચાંદી ઉપરાંત ફોનમાં તાંબું (Copper) અને પેલેડિયમ જેવી મોંઘી ધાતુઓ પણ હોય છે. પેલેડિયમનો ઉપયોગ કેપેસિટરમાં વીજળી (ચાર્જ) સંગ્રહ કરવા માટે થાય છે.

સ્માર્ટફોનની સ્ક્રીનને ચમકાવવા અને સ્પીકરના ચુંબક બનાવવા માટે 17 અલગ-અલગ ‘રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સ’નો ઉપયોગ થાય છે. સામાન્ય જ્ઞાન માટે યાદ રાખો કે, આ તત્વો પર ચીનનું સૌથી વધુ નિયંત્રણ છે.

બીજું કે, જેમ જેમ ટેકનોલોજી 5G થી આગળ વધી રહી છે, તેમ તેમ આ કિંમતી ધાતુઓની માંગ પણ વધવાની છે. આ બાબત માઇનિંગ અને મેટલર્જિકલ એન્જિનિયર્સ (ધાતુશાસ્ત્ર ઇજનેરો) માટે સોનેરી તકો ઊભી કરી શકે છે.
દેશભરના સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
