કાનુની સવાલ: ન્યૂડ ફોટો કે વીડિયો વાયરલ થાય તો ગભરાશો નહીં! જાણો કયા કાનૂની પગલાં લઈ શકો છો
કાનુની સવાલ: ન્યૂડ ફોટો કે વીડિયો વાયરલ થાય તો ભારત સરકારના અધિકૃત Cyber Crime Portal (https://cybercrime.gov.in) પર ઑનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. ખાસ કરીને મહિલાઓ અને બાળકો વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે અલગ વિભાગ ઉપલબ્ધ છે.

ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટફોનના વધતા ઉપયોગ સાથે પ્રાઇવસીનો પ્રશ્ન વધુ ગંભીર બન્યો છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં લોકોના ખાનગી ફોટો અથવા વીડિયો તેમની મંજૂરી વિના સોશિયલ મીડિયા અથવા અન્ય પ્લેટફોર્મ પર વાયરલ થઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં વ્યક્તિ માનસિક તણાવ, શરમ અને ડરનો સામનો કરે છે. પરંતુ સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ગભરાશો નહીં — કાયદો તમારી સાથે છે અને તમે કાનૂની પગલાં લઈ શકો છો.

ભારતમાં આવી ઘટનાઓ સામે કડક કાનૂની જોગવાઈઓ છે. માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી અધિનિયમ, 2000 (IT Act) હેઠળ કલમ 66E ગોપનીયતાના ભંગ માટે લાગુ પડે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ તમારી પરવાનગી વિના તમારા ખાનગી ફોટો અથવા વીડિયો શેર કરે છે, તો તે કાનૂની ગુનો છે. ઉપરાંત IT Act ની કલમ 67 અને 67A હેઠળ અશ્લીલ સામગ્રી પ્રસારિત કરવી દંડનીય છે.

ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) હેઠળ પણ અનેક જોગવાઈઓ છે. IPC ની કલમ 354C (વોયરિઝમ) અને 509 (મહિલાની લાજ ભંગ કરવી) લાગુ થઈ શકે છે. જો પીડિત મહિલા હોય, તો કાયદો વધુ સખત રીતે લાગુ પડે છે. આવી ફરિયાદ સાબિત થાય તો આરોપીને જેલ અને દંડ બંને થઈ શકે છે.

જો તમારી સાથે આવી ઘટના બને, તો તરત જ આ પગલાં લો: પુરાવા સાચવો - સૌ પ્રથમ વાયરલ થયેલા ફોટો અથવા વીડિયોના સ્ક્રીનશોટ લો. URL, યુઝરનેમ અને તારીખ-સમય જેવા તમામ વિગતો સાચવી રાખો. આ પુરાવા ફરિયાદ માટે ખૂબ જ જરૂરી રહેશે.

પ્લેટફોર્મ પર રિપોર્ટ કરો: જ્યાં કન્ટેન્ટ અપલોડ થયું હોય તે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર તરત જ રિપોર્ટ કરો. મોટાભાગના પ્લેટફોર્મ પાસે પ્રાઇવસી ઉલ્લંઘન માટે ખાસ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ હોય છે. સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર ફરિયાદ કરો: ભારત સરકારના અધિકૃત Cyber Crime Portal (https://cybercrime.gov.in) પર ઑનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. ખાસ કરીને મહિલાઓ અને બાળકો વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે અલગ વિભાગ ઉપલબ્ધ છે.

નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાવો: તમે તમારા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને FIR નોંધાવી શકો છો. સાયબર સેલ પણ આવી ફરિયાદો સંભાળે છે. કાનૂની સલાહ લો: વકીલની મદદથી કોર્ટમાં ઇન્જંક્શન (Stay Order) માટે અરજી કરી શકાય છે, જેથી કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક હટાવવાનો આદેશ મળે.

યાદ રાખો, પીડિત વ્યક્તિ ક્યારેય દોષિત નથી. શરમ કે ડરના કારણે ચૂપ રહેવાને બદલે કાનૂની માર્ગ અપનાવવો જરૂરી છે. પરિવાર અને મિત્રોનો સહારો લો અને માનસિક સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખો.

ડિજિટલ સુરક્ષા માટે હંમેશા પોતાની પ્રાઇવસી સેટિંગ્સ મજબૂત રાખો. અજાણ્યા લોકો સાથે ખાનગી માહિતી શેર ન કરો અને કોઈ પણ પ્રકારની બ્લેકમેલિંગ સામે તરત જ કાર્યવાહી કરો. કાયદો તમારી સુરક્ષા માટે છે — જરૂરી છે કે તમે તમારા હક માટે અવાજ ઉઠાવો.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)
કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.
