हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

વિમાનના પાંખ પર કેમ હોય છે લાલ અને લીલી લાઈટ? જાણો આ રહસ્યમય રોશની પાછળનું સચ્ચાઈ!

રાતના અંધારામાં હજારો ફૂટની ઊંચાઈએ પ્લેન એકબીજા સાથે કેમ નથી અથડાતા? વિમાનની પાંખ પર રહેલી લાલ, લીલી અને સફેદ લાઈટો પાછળ છુપાયેલું છે એક ખાસ રહસ્ય, જે અકસ્માત થતાં બચાવે છે! જાણો પાયલોટ આ કલર કોડથી કેવી રીતે સમજે છે પ્લેનની દિશા.

| Updated on: Aug 21, 2026 | 3:43 PM
Share
રાત્રિ દરમિયાન અથવા વાદળછાયા વાતાવરણમાં આકાશમાંથી પસાર થતા વિમાન પર આપણને જે રંગબેરંગી લાઈટો ચમકતી દેખાય છે, તેને એવિએશન ભાષામાં નેવિગેશન લાઈટ્સ કહેવામાં આવે છે. વિમાનની સુરક્ષા માટે આ લાઈટોનું સ્થાન ચોક્કસ રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યું હોય છે. વિમાનની ડાબી પાંખના છેડા (Left/Port side) પર ખાસ લાલ રંગની લાઈટ લગાવવામાં આવે છે, જ્યારે જમણી પાંખના છેડા (Right/Starboard side) પર લીલા રંગની લાઈટ હોય છે. આ સિવાય, વિમાનના પાછળના ભાગે એટલે કે પૂંછડી (Tail) પર એક ચમકતી સફેદ લાઈટ ગોઠવેલી હોય છે.

રાત્રિ દરમિયાન અથવા વાદળછાયા વાતાવરણમાં આકાશમાંથી પસાર થતા વિમાન પર આપણને જે રંગબેરંગી લાઈટો ચમકતી દેખાય છે, તેને એવિએશન ભાષામાં નેવિગેશન લાઈટ્સ કહેવામાં આવે છે. વિમાનની સુરક્ષા માટે આ લાઈટોનું સ્થાન ચોક્કસ રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યું હોય છે. વિમાનની ડાબી પાંખના છેડા (Left/Port side) પર ખાસ લાલ રંગની લાઈટ લગાવવામાં આવે છે, જ્યારે જમણી પાંખના છેડા (Right/Starboard side) પર લીલા રંગની લાઈટ હોય છે. આ સિવાય, વિમાનના પાછળના ભાગે એટલે કે પૂંછડી (Tail) પર એક ચમકતી સફેદ લાઈટ ગોઠવેલી હોય છે.

1 / 5
આકાશમાં હજારો ફૂટની ઊંચાઈ પર રાત્રે અથવા જ્યારે દ્રશ્યતા (Visibility) ખૂબ જ ઓછી હોય, ત્યારે પાયલોટ માટે સામેથી કે બાજુમાંથી આવતા અન્ય વિમાનને ઓળખવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં આ કલર-કોડેડ નેવિગેશન લાઈટો જ અન્ય પાયલોટ માટે માર્ગદર્શક બને છે. આ લાઈટોની મદદથી પાયલોટ દૂરથી જ સમજી શકે છે કે સામે દેખાતું વિમાન આકાશમાં કઈ સ્થિતિમાં છે અને તે કઈ દિશા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

આકાશમાં હજારો ફૂટની ઊંચાઈ પર રાત્રે અથવા જ્યારે દ્રશ્યતા (Visibility) ખૂબ જ ઓછી હોય, ત્યારે પાયલોટ માટે સામેથી કે બાજુમાંથી આવતા અન્ય વિમાનને ઓળખવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં આ કલર-કોડેડ નેવિગેશન લાઈટો જ અન્ય પાયલોટ માટે માર્ગદર્શક બને છે. આ લાઈટોની મદદથી પાયલોટ દૂરથી જ સમજી શકે છે કે સામે દેખાતું વિમાન આકાશમાં કઈ સ્થિતિમાં છે અને તે કઈ દિશા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

2 / 5
જો કોઈ પાયલોટને સામેથી આવતા એરક્રાફ્ટની લાલ અને લીલી બંને લાઈટો એકસાથે દેખાતી હોય, તો તેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થાય છે કે તે વિમાન સીધું જ તેમની તરફ જ આવી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિ ખૂબ જ જોખમી બની શકે છે અને બંને પાયલોટ તાત્કાલિક સાવધાન થઈને પોતાના વિમાનનો રૂટ અથવા ઊંચાઈ બદલીને સંભવિત અકસ્માત ટાળી શકે છે.

જો કોઈ પાયલોટને સામેથી આવતા એરક્રાફ્ટની લાલ અને લીલી બંને લાઈટો એકસાથે દેખાતી હોય, તો તેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થાય છે કે તે વિમાન સીધું જ તેમની તરફ જ આવી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિ ખૂબ જ જોખમી બની શકે છે અને બંને પાયલોટ તાત્કાલિક સાવધાન થઈને પોતાના વિમાનનો રૂટ અથવા ઊંચાઈ બદલીને સંભવિત અકસ્માત ટાળી શકે છે.

3 / 5
જો પાયલોટને આકાશમાં ફક્ત સફેદ લાઈટ જ દેખાય, તો તેનો અર્થ એ થાય છે કે આગળનું વિમાન તેમનાથી દૂર જઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, જો લાલ અને સફેદ લાઈટ દેખાય તો તેનો અર્થ છે કે પાયલોટ સામેના વિમાનની ડાબી બાજુ જોઈ રહ્યો છે, અને જો લીલી તથા સફેદ લાઈટ એકસાથે દેખાય તો તેનો અર્થ થાય છે કે તે વિમાનની જમણી બાજુ જોઈ રહ્યો છે. આ ગણતરીથી વિમાનના ક્રોસિંગ અને રૂટનું ચોક્કસ અનુમાન લગાવી શકાય છે.

જો પાયલોટને આકાશમાં ફક્ત સફેદ લાઈટ જ દેખાય, તો તેનો અર્થ એ થાય છે કે આગળનું વિમાન તેમનાથી દૂર જઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, જો લાલ અને સફેદ લાઈટ દેખાય તો તેનો અર્થ છે કે પાયલોટ સામેના વિમાનની ડાબી બાજુ જોઈ રહ્યો છે, અને જો લીલી તથા સફેદ લાઈટ એકસાથે દેખાય તો તેનો અર્થ થાય છે કે તે વિમાનની જમણી બાજુ જોઈ રહ્યો છે. આ ગણતરીથી વિમાનના ક્રોસિંગ અને રૂટનું ચોક્કસ અનુમાન લગાવી શકાય છે.

4 / 5
નેવિગેશન લાઈટ્સ સિવાય પણ વિમાનની સુરક્ષા માટે અન્ય ખાસ લાઈટોનો ઉપયોગ થાય છે. વિમાનના ઉપલા અને નીચલા ભાગમાં સતત ચમકતી લાલ રંગની 'એન્ટી-કોલિજન બીકન લાઈટ' (Anti-collision beacon light) હોય છે. આ સાથે જ, અત્યંત તીવ્ર રોશની આપતી સફેદ 'સ્ટ્રોબ લાઈટો' (Strobe lights) પણ લાગેલી હોય છે, જે કિલોમીટરો દૂરથી જ વિમાનની હાજરી બતાવે છે અને આકાશમાં બે પ્લેન વચ્ચેની ટક્કરનું જોખમ સાવ નગણ્ય કરી દે છે.

નેવિગેશન લાઈટ્સ સિવાય પણ વિમાનની સુરક્ષા માટે અન્ય ખાસ લાઈટોનો ઉપયોગ થાય છે. વિમાનના ઉપલા અને નીચલા ભાગમાં સતત ચમકતી લાલ રંગની 'એન્ટી-કોલિજન બીકન લાઈટ' (Anti-collision beacon light) હોય છે. આ સાથે જ, અત્યંત તીવ્ર રોશની આપતી સફેદ 'સ્ટ્રોબ લાઈટો' (Strobe lights) પણ લાગેલી હોય છે, જે કિલોમીટરો દૂરથી જ વિમાનની હાજરી બતાવે છે અને આકાશમાં બે પ્લેન વચ્ચેની ટક્કરનું જોખમ સાવ નગણ્ય કરી દે છે.

5 / 5

Raksha Bandhan 2026: શું પત્ની પતિને રાખડી બાંધી શકે ? જાણો શું કહે છે શાસ્ત્રો

જનરલ નોલેજ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
હેલ્મેટ કેટલા વર્ષ પછી બદલવું?
હેલ્મેટ કેટલા વર્ષ પછી બદલવું?
શર્મિલા ટાગોરનો પરિવાર જુઓ
શર્મિલા ટાગોરનો પરિવાર જુઓ
કારકિર્દીની પહેલી 2 ટેસ્ટમાં સૌથી વધુ વિકેટ લેનાર ભારતીય બોલર
કારકિર્દીની પહેલી 2 ટેસ્ટમાં સૌથી વધુ વિકેટ લેનાર ભારતીય બોલર
ભગવાન શિવના પ્રિય નંદી મહારાજનો જન્મ કેવી રીતે થયો?
ભગવાન શિવના પ્રિય નંદી મહારાજનો જન્મ કેવી રીતે થયો?
ગીતા બસરાનો પરિવાર જુઓ
ગીતા બસરાનો પરિવાર જુઓ
શુભમન ગિલે વિરાટ કોહલી-રોહિત શર્માને પાછળ છોડ્યા
શુભમન ગિલે વિરાટ કોહલી-રોહિત શર્માને પાછળ છોડ્યા
g clip-path="url(#clip0_868_265)">