हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Types Of Calender: દુનિયામાં કેટલા પ્રકારના કેલેન્ડર છે? જાણો દરેક સિસ્ટમની ખાસિયતો

દુનિયામાં સમય માપવા માટે વિવિધ કેલેન્ડર સિસ્ટમો ઉપયોગમાં લેવાય છે. સોલર, લ્યુનર અને લ્યુનિસોલર કેલેન્ડર કેવી રીતે કામ કરે છે તે જાણો.

| Updated on: Mar 20, 2026 | 3:01 PM
Share
દુનિયામાં સમય અને તારીખોને ગોઠવવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારના કેલેન્ડર ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ કેલેન્ડર મુખ્યત્વે સૂર્ય અને ચંદ્રની ગતિ પર આધારિત હોય છે. (Image Credit Source: Social Media)

દુનિયામાં સમય અને તારીખોને ગોઠવવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારના કેલેન્ડર ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ કેલેન્ડર મુખ્યત્વે સૂર્ય અને ચંદ્રની ગતિ પર આધારિત હોય છે. (Image Credit Source: Social Media)

1 / 11
વિવિધ સંસ્કૃતિઓ અને ધર્મોએ પોતાની જરૂરિયાતો અને પરંપરાઓ મુજબ અલગ કેલેન્ડર સિસ્ટમ વિકસાવી છે. (Image Credit Source: Social Media)

વિવિધ સંસ્કૃતિઓ અને ધર્મોએ પોતાની જરૂરિયાતો અને પરંપરાઓ મુજબ અલગ કેલેન્ડર સિસ્ટમ વિકસાવી છે. (Image Credit Source: Social Media)

2 / 11
સામાન્ય રીતે કેલેન્ડરના ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર માનવામાં આવે છે- સોલર કેલેન્ડર, લ્યુનર કેલેન્ડર અને લ્યુનિસોલર કેલેન્ડર. (Image Credit Source: Social Media)

સામાન્ય રીતે કેલેન્ડરના ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર માનવામાં આવે છે- સોલર કેલેન્ડર, લ્યુનર કેલેન્ડર અને લ્યુનિસોલર કેલેન્ડર. (Image Credit Source: Social Media)

3 / 11
સોલર કેલેન્ડર સૂર્યની ગતિ પર આધારિત હોય છે. તેમાં એક વર્ષ લગભગ 365 દિવસનું હોય છે અને પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ ફરવા જેટલો સમય ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. (Image Credit Source: Social Media)

સોલર કેલેન્ડર સૂર્યની ગતિ પર આધારિત હોય છે. તેમાં એક વર્ષ લગભગ 365 દિવસનું હોય છે અને પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ ફરવા જેટલો સમય ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. (Image Credit Source: Social Media)

4 / 11
હિંદુ કેલેન્ડર (પંચાંગ): વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ કેલેન્ડરમાં હિંદુ કેલેન્ડરનું વિશેષ સ્થાન છે, જેને પંચાંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ સૂર્ય અને ચંદ્ર બંનેની ગતિ પર આધારિત છે. ભારત ઉપરાંત નેપાળમાં પણ તેનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. એક મહિનામાં કુલ 30 તિથિઓ હોય છે, જે શુક્લ પક્ષ અને કૃષ્ણ પક્ષમાં વહેંચાયેલી હોય છે. હિંદુ કેલેન્ડર માત્ર સમય ગણતરી માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓનું આધારસ્તંભ પણ માનવામાં આવે છે. (Image Credit Source: Social Media)

હિંદુ કેલેન્ડર (પંચાંગ): વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ કેલેન્ડરમાં હિંદુ કેલેન્ડરનું વિશેષ સ્થાન છે, જેને પંચાંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ સૂર્ય અને ચંદ્ર બંનેની ગતિ પર આધારિત છે. ભારત ઉપરાંત નેપાળમાં પણ તેનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. એક મહિનામાં કુલ 30 તિથિઓ હોય છે, જે શુક્લ પક્ષ અને કૃષ્ણ પક્ષમાં વહેંચાયેલી હોય છે. હિંદુ કેલેન્ડર માત્ર સમય ગણતરી માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓનું આધારસ્તંભ પણ માનવામાં આવે છે. (Image Credit Source: Social Media)

5 / 11
ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર: આધુનિક સમયમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું કેલેન્ડર ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર છે. 1582માં પોપ ગ્રેગરી 13 દ્વારા તેને અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું. આ સંપૂર્ણપણે સૂર્ય આધારિત સિસ્ટમ છે. તેમાં એક વર્ષ 365 દિવસનું હોય છે, જ્યારે દર ચાર વર્ષે લીપ યર આવે છે જેમાં 366 દિવસ હોય છે. (Image Credit Source: Social Media)

ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર: આધુનિક સમયમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું કેલેન્ડર ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર છે. 1582માં પોપ ગ્રેગરી 13 દ્વારા તેને અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું. આ સંપૂર્ણપણે સૂર્ય આધારિત સિસ્ટમ છે. તેમાં એક વર્ષ 365 દિવસનું હોય છે, જ્યારે દર ચાર વર્ષે લીપ યર આવે છે જેમાં 366 દિવસ હોય છે. (Image Credit Source: Social Media)

6 / 11
ઇસ્લામિક હિજરી કેલેન્ડર: ઇસ્લામિક કેલેન્ડર ચંદ્રના ચક્ર પર આધારિત છે. તેમાં 12 મહિના અને લગભગ 354 દિવસ હોય છે. રમઝાન, હજ અને અન્ય ધાર્મિક તહેવારોની તારીખ નક્કી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે. સાઉદી અરેબિયા સહિત ઘણા મુસ્લિમ દેશોમાં આ સત્તાવાર કેલેન્ડર તરીકે માન્ય છે. (Image Credit Source: Social Media)

ઇસ્લામિક હિજરી કેલેન્ડર: ઇસ્લામિક કેલેન્ડર ચંદ્રના ચક્ર પર આધારિત છે. તેમાં 12 મહિના અને લગભગ 354 દિવસ હોય છે. રમઝાન, હજ અને અન્ય ધાર્મિક તહેવારોની તારીખ નક્કી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે. સાઉદી અરેબિયા સહિત ઘણા મુસ્લિમ દેશોમાં આ સત્તાવાર કેલેન્ડર તરીકે માન્ય છે. (Image Credit Source: Social Media)

7 / 11
ચાઇનીઝ કેલેન્ડર: ચાઇનીઝ કેલેન્ડર લ્યુનિસોલર સિસ્ટમ પર આધારિત છે, એટલે કે તેમાં સૂર્ય અને ચંદ્ર બંનેની ગતિનો સમાવેશ થાય છે. આ કેલેન્ડરમાં વર્ષોને 12 પ્રાણીઓના નામથી ઓળખવામાં આવે છે, જે તેની અનોખી ઓળખ છે. (Image Credit Source: Social Media)

ચાઇનીઝ કેલેન્ડર: ચાઇનીઝ કેલેન્ડર લ્યુનિસોલર સિસ્ટમ પર આધારિત છે, એટલે કે તેમાં સૂર્ય અને ચંદ્ર બંનેની ગતિનો સમાવેશ થાય છે. આ કેલેન્ડરમાં વર્ષોને 12 પ્રાણીઓના નામથી ઓળખવામાં આવે છે, જે તેની અનોખી ઓળખ છે. (Image Credit Source: Social Media)

8 / 11
હિબ્રૂ કેલેન્ડર: હિબ્રૂ કેલેન્ડર પણ લ્યુનિસોલર પદ્ધતિ પર આધારિત છે. તેમાં વર્ષના દિવસોની સંખ્યા 354થી 385 વચ્ચે હોય શકે છે, જે સમયાંતરે વધારાના મહિના ઉમેરવાના કારણે બદલાય છે. (Image Credit Source: Social Media)

હિબ્રૂ કેલેન્ડર: હિબ્રૂ કેલેન્ડર પણ લ્યુનિસોલર પદ્ધતિ પર આધારિત છે. તેમાં વર્ષના દિવસોની સંખ્યા 354થી 385 વચ્ચે હોય શકે છે, જે સમયાંતરે વધારાના મહિના ઉમેરવાના કારણે બદલાય છે. (Image Credit Source: Social Media)

9 / 11
Egyptian Calendar (મિસ્રી કેલેન્ડર): પ્રાચીન ઇજિપ્તનું કેલેન્ડર સૂર્ય આધારિત હતું અને નાઈલ નદીના પૂર અને કૃષિ ચક્રને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવાયું હતું. તેમાં 365 દિવસનો એક વર્ષ ગણાતો હતો, જેમાં 12 મહિના (દરેક 30 દિવસ) અને અંતે 5 વધારાના દિવસો ઉમેરવામાં આવતા. આ કેલેન્ડર ખેતી અને ધાર્મિક કાર્યો માટે ઉપયોગી હતું, પરંતુ તેમાં લીપ વર્ષ ન હોવાથી સમય સાથે ઋતુઓમાં થોડો ફેરફાર થતો હતો. (Image Credit Source: Social Media)

Egyptian Calendar (મિસ્રી કેલેન્ડર): પ્રાચીન ઇજિપ્તનું કેલેન્ડર સૂર્ય આધારિત હતું અને નાઈલ નદીના પૂર અને કૃષિ ચક્રને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવાયું હતું. તેમાં 365 દિવસનો એક વર્ષ ગણાતો હતો, જેમાં 12 મહિના (દરેક 30 દિવસ) અને અંતે 5 વધારાના દિવસો ઉમેરવામાં આવતા. આ કેલેન્ડર ખેતી અને ધાર્મિક કાર્યો માટે ઉપયોગી હતું, પરંતુ તેમાં લીપ વર્ષ ન હોવાથી સમય સાથે ઋતુઓમાં થોડો ફેરફાર થતો હતો. (Image Credit Source: Social Media)

10 / 11
બૌદ્ધ કેલેન્ડર: બૌદ્ધ કેલેન્ડર મુખ્યત્વે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં પ્રચલિત છે. આ કેલેન્ડરનો આધાર હિંદુ કેલેન્ડર પર છે અને તે ધાર્મિક તથા સાંસ્કૃતિક પ્રસંગો માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. (Image Credit Source: Social Media)

બૌદ્ધ કેલેન્ડર: બૌદ્ધ કેલેન્ડર મુખ્યત્વે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં પ્રચલિત છે. આ કેલેન્ડરનો આધાર હિંદુ કેલેન્ડર પર છે અને તે ધાર્મિક તથા સાંસ્કૃતિક પ્રસંગો માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. (Image Credit Source: Social Media)

11 / 11

ડિસ્ક્લેમર: આ વેબસાઈટ પર આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી માટે છે. તેની સંપૂર્ણ ચોકસાઈની ગેરંટી નથી. કોઈપણ નિર્ણય પહેલાં સ્વતંત્ર રીતે ચકાસણી કરો. TV9 Gujarati કોઈ જવાબદારી લેતું નથી.

Chaitra Navratri 2026: ચૈત્ર નવરાત્રિ 2026માં વ્રત દરમિયાન બનાવો આ 5 સ્વાદિષ્ટ સાબુદાણા રેસિપી

 

જનરલ નોલેજભક્તિલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલી
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
g clip-path="url(#clip0_868_265)">