हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

સુહાગરાતની પરંપરા ક્યાંથી શરૂ થઈ ? જાણો લગ્નની પહેલી રાતનો રસપ્રદ ઇતિહાસ અને અલગ-અલગ રાજ્યોના રિવાજો

લગ્નની પહેલી રાત એટલે કે સુહાગરાતનો રિવાજ ક્યારથી શરૂ થયો અને તેનો ઇતિહાસ શું છે? જાણો દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં આ પરંપરાને કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે.

| Updated on: Aug 16, 2026 | 2:17 PM
Share
સુહાગરાતને લગ્ન પછીની પહેલી રાત માનવામાં આવે છે. લગ્નની વાત નીકળતાં જ સૌથી વધુ ચર્ચા જે રિવાજની થાય છે, તે છે સુહાગરાત એટલે કે લગ્નની પ્રથમ રાત્રિ. ફિલ્મો અને સીરિયલોમાં તેને ફૂલોથી સજાવેલા બેડ, દૂધનો ગ્લાસ અને શરમાતી દુલ્હનના રૂપમાં બતાવવામાં આવે છે, જેના કારણે આ વિધિ દરેક માટે ખૂબ જ ખાસ અને જિજ્ઞાસાથી ભરેલી બની જાય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ પરંપરા આખરે શરૂ ક્યાંથી થઈ અને સૌથી પહેલાં આ રસ્મ કોણે નિભાવી હતી? આ સવાલ આજે પણ ઘણા લોકોના મનમાં ઊઠે છે, તો ચાલો જાણીએ સુહાગરાતની પરંપરા સાથે જોડાયેલી રસપ્રદ માહિતી.

સુહાગરાતને લગ્ન પછીની પહેલી રાત માનવામાં આવે છે. લગ્નની વાત નીકળતાં જ સૌથી વધુ ચર્ચા જે રિવાજની થાય છે, તે છે સુહાગરાત એટલે કે લગ્નની પ્રથમ રાત્રિ. ફિલ્મો અને સીરિયલોમાં તેને ફૂલોથી સજાવેલા બેડ, દૂધનો ગ્લાસ અને શરમાતી દુલ્હનના રૂપમાં બતાવવામાં આવે છે, જેના કારણે આ વિધિ દરેક માટે ખૂબ જ ખાસ અને જિજ્ઞાસાથી ભરેલી બની જાય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ પરંપરા આખરે શરૂ ક્યાંથી થઈ અને સૌથી પહેલાં આ રસ્મ કોણે નિભાવી હતી? આ સવાલ આજે પણ ઘણા લોકોના મનમાં ઊઠે છે, તો ચાલો જાણીએ સુહાગરાતની પરંપરા સાથે જોડાયેલી રસપ્રદ માહિતી.

1 / 5
ક્યાંથી આવ્યો 'સુહાગરાત' શબ્દ અને આ પરંપરા? 'સુહાગરાત' શબ્દ સંસ્કૃત ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જ્યાં "સુહાગ" નો અર્થ સુહાગન એટલે કે પરિણીત સ્ત્રીનું સૌભાગ્ય થાય છે. ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી માહિતી મુજબ, આ રિવાજની શરૂઆત મુઘલ અને રાજપૂત રાજઘરાનાઓથી થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. મધ્યકાળ એટલે કે મુઘલ અને રાજપૂત શાસનના સમયગાળા દરમિયાન લગ્નની પહેલી રાતને એક ખાસ ઉત્સવ કે સમારોહની જેમ ઉજવવામાં આવતી હતી, જેમાં નવદંપતીના રૂમને ફૂલોથી સજાવવામાં આવતો હતો.

ક્યાંથી આવ્યો 'સુહાગરાત' શબ્દ અને આ પરંપરા? 'સુહાગરાત' શબ્દ સંસ્કૃત ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જ્યાં "સુહાગ" નો અર્થ સુહાગન એટલે કે પરિણીત સ્ત્રીનું સૌભાગ્ય થાય છે. ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી માહિતી મુજબ, આ રિવાજની શરૂઆત મુઘલ અને રાજપૂત રાજઘરાનાઓથી થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. મધ્યકાળ એટલે કે મુઘલ અને રાજપૂત શાસનના સમયગાળા દરમિયાન લગ્નની પહેલી રાતને એક ખાસ ઉત્સવ કે સમારોહની જેમ ઉજવવામાં આવતી હતી, જેમાં નવદંપતીના રૂમને ફૂલોથી સજાવવામાં આવતો હતો.

2 / 5
ત્યારબાદ બ્રિટિશ શાસનકાળ દરમિયાન ભારતીય પરંપરા અને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના સુમેળથી આ રસ્મને વધુ ભાવનાત્મક સ્વરૂપ મળ્યું. જોકે, ઇતિહાસમાં કોઈ એક ચોક્કસ વ્યક્તિ કે દંપતીનું નામ નોંધાયેલું નથી જેમણે સૌથી પહેલાં આ રસ્મ નિભાવી હોય. આ પરંપરા ધીમે-ધીમે રાજઘરાનાઓમાંથી શરૂ થઈને આખા સમાજમાં ફેલાતી ગઈ.

ત્યારબાદ બ્રિટિશ શાસનકાળ દરમિયાન ભારતીય પરંપરા અને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના સુમેળથી આ રસ્મને વધુ ભાવનાત્મક સ્વરૂપ મળ્યું. જોકે, ઇતિહાસમાં કોઈ એક ચોક્કસ વ્યક્તિ કે દંપતીનું નામ નોંધાયેલું નથી જેમણે સૌથી પહેલાં આ રસ્મ નિભાવી હોય. આ પરંપરા ધીમે-ધીમે રાજઘરાનાઓમાંથી શરૂ થઈને આખા સમાજમાં ફેલાતી ગઈ.

3 / 5
અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અલગ નામ અને રિવાજો: ખાસ વાત એ છે કે ભારતમાં દરેક જગ્યાએ આ રસ્મને માત્ર 'સુહાગરાત' તરીકે જ ઓળખવામાં આવતી નથી: બંગાળ: અહીં તેને 'ફૂલશય્યા' (Phool Shojja) કહેવામાં આવે છે. તમિલનાડુ: અહીં આ રસ્મને 'ઇરાવુ થિરુમા' કહે છે. મહારાષ્ટ્ર: મહારાષ્ટ્રમાં તેને 'પહિલી રાત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. રાજસ્થાન અને પંજાબ: અહીં આ વિધિને 'સુહાગરાત' કહેવામાં આવે છે.

અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અલગ નામ અને રિવાજો: ખાસ વાત એ છે કે ભારતમાં દરેક જગ્યાએ આ રસ્મને માત્ર 'સુહાગરાત' તરીકે જ ઓળખવામાં આવતી નથી: બંગાળ: અહીં તેને 'ફૂલશય્યા' (Phool Shojja) કહેવામાં આવે છે. તમિલનાડુ: અહીં આ રસ્મને 'ઇરાવુ થિરુમા' કહે છે. મહારાષ્ટ્ર: મહારાષ્ટ્રમાં તેને 'પહિલી રાત્ર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. રાજસ્થાન અને પંજાબ: અહીં આ વિધિને 'સુહાગરાત' કહેવામાં આવે છે.

4 / 5
આ રસ્મ માત્ર હિન્દુ ધર્મ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ જૈન, બૌદ્ધ, શીખ અને મુસ્લિમ સમાજમાં પણ પોતપોતાની રીતે ઉજવવામાં આવે છે. પૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં આ વિધિ લગ્નની ચોથી રાત્રે ઉજવાય છે, તેથી ત્યાં તેને "ચોથી રાત" પણ કહેવામાં આવે છે. સમયની સાથે આ પરંપરાનું સ્વરૂપ પણ સતત બદલાતું રહ્યું છે.

આ રસ્મ માત્ર હિન્દુ ધર્મ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ જૈન, બૌદ્ધ, શીખ અને મુસ્લિમ સમાજમાં પણ પોતપોતાની રીતે ઉજવવામાં આવે છે. પૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં આ વિધિ લગ્નની ચોથી રાત્રે ઉજવાય છે, તેથી ત્યાં તેને "ચોથી રાત" પણ કહેવામાં આવે છે. સમયની સાથે આ પરંપરાનું સ્વરૂપ પણ સતત બદલાતું રહ્યું છે.

5 / 5

રક્ષાબંધનના તહેવાર પર સાયબર ઠગોથી સાવધાન! નાની ભૂલ પણ ખાલી કરી શકે છે બેંક ખાતું

ઈતિહાસલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલીવેડિંગ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
નાની ઉંમરે વાળ સફેદ થવાના 7 મુખ્ય કારણ !
નાની ઉંમરે વાળ સફેદ થવાના 7 મુખ્ય કારણ !
15 ઓગસ્ટે ટીમ ઈન્ડિયાનો કેવો રહ્યો રેકોર્ડ? જાણો કેટલી મેચ જીતી અને કેટલી હારી
15 ઓગસ્ટે ટીમ ઈન્ડિયાનો કેવો રહ્યો રેકોર્ડ? જાણો કેટલી મેચ જીતી અને કેટલી હારી
પ્રકાશ ઝાનો પરિવાર જુઓ
પ્રકાશ ઝાનો પરિવાર જુઓ
RO પ્યુરિફાયરમાંથી પાણી કેમ સતત વહેતું રહે છે? જાણો સાચુ કારણ
RO પ્યુરિફાયરમાંથી પાણી કેમ સતત વહેતું રહે છે? જાણો સાચુ કારણ
શું ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ભીંડા ખાઈ શકે ?
શું ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ભીંડા ખાઈ શકે ?
શ્રીલંકામાં ટેસ્ટ શ્રેણી જીતનાર ભારતીય કેપ્ટન
શ્રીલંકામાં ટેસ્ટ શ્રેણી જીતનાર ભારતીય કેપ્ટન
Latest Videos View more
AMCનું જેકેટ પહેરી, ક્રેન લાવીને રોડ પર જ કરી 7 લાખના કોપર વાયરની ચોરી
AMCનું જેકેટ પહેરી, ક્રેન લાવીને રોડ પર જ કરી 7 લાખના કોપર વાયરની ચોરી
જામનગરના હડમતીયા ગામની વાડી વિસ્તારમાં સિંહ દેખાતા ફફડાટ, જુઓ-Video
જામનગરના હડમતીયા ગામની વાડી વિસ્તારમાં સિંહ દેખાતા ફફડાટ, જુઓ-Video
સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમની જળ સપાટીમાં વધારો
સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમની જળ સપાટીમાં વધારો
આજનું રાશિફળ : રવિવારે કઈ રાશિઓ માટે રહેશે નાણાકીય રોકાણ ઉત્તમ? જુઓ
આજનું રાશિફળ : રવિવારે કઈ રાશિઓ માટે રહેશે નાણાકીય રોકાણ ઉત્તમ? જુઓ
અમદાવાદમાં વધુ એક થાર ચાલકે સર્જ્યો અકસ્માત
અમદાવાદમાં વધુ એક થાર ચાલકે સર્જ્યો અકસ્માત
જામનગરની જી.જી. હોસ્પિટલ સામે રેસિડેન્ટ ડોક્ટરનું શોષણ કરવાના આક્ષેપો
જામનગરની જી.જી. હોસ્પિટલ સામે રેસિડેન્ટ ડોક્ટરનું શોષણ કરવાના આક્ષેપો
Tv9 ના રિયાલિટી ચેકની અસર, બેદરકાર સિક્યોરિટી એજન્સી સામે નોંધાયો ગુનો
Tv9 ના રિયાલિટી ચેકની અસર, બેદરકાર સિક્યોરિટી એજન્સી સામે નોંધાયો ગુનો
રાજ્યમાં ભેળસેળિયાઓ સામે તવાઈ ફૂડ અને ડ્રગ વિભાગની તવાઈ
રાજ્યમાં ભેળસેળિયાઓ સામે તવાઈ ફૂડ અને ડ્રગ વિભાગની તવાઈ
મહેસાણા: પશુપાલકોને કુલ ₹455 કરોડનો ઐતિહાસિક ભાવવધારો ચૂકવાશે
મહેસાણા: પશુપાલકોને કુલ ₹455 કરોડનો ઐતિહાસિક ભાવવધારો ચૂકવાશે
52 હજારથી વધુ પશુપાલકોના ખાતામાં ₹ 75 કરોડ જમા કર્યા- જયેશ રાદડિયા
52 હજારથી વધુ પશુપાલકોના ખાતામાં ₹ 75 કરોડ જમા કર્યા- જયેશ રાદડિયા
g clip-path="url(#clip0_868_265)">