हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Gandhi Jayanti 2026: ગાંધી જયંતીના દિવસે કેમ બંધ રહે છે દારૂના અડ્ડા? જાણો બાપુ અને ‘ડ્રાય ડે’ વચ્ચેનું ખાસ કનેક્શન!

દર વર્ષે 2 ઓક્ટોબરે દેશભરમાં 'ડ્રાય ડે' કેમ રાખવામાં આવે છે? શું આ માત્ર એક પરંપરા છે કે બંધારણનો કોઈ ખાસ નિયમ? મહાત્મા ગાંધીના નશાબંધી અંગેના વિચારો, બંધારણની કલમ 47 અને રાજ્યોના આબકારી કાયદાઓ પાછળનું રસપ્રદ ગણિત જાણો

| Updated on: Oct 02, 2026 | 11:58 AM
Share
ડ્રાય ડે એ એવો દિવસ છે જ્યારે નિર્ધારિત વિસ્તારમાં દારૂના વેચાણ, પીરસવા અને ખરીદી પર 24 કલાક માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોય છે. ગાંધી જયંતી સિવાય 15 ઓગસ્ટ (સ્વાતંત્ર્ય દિન), 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિન), ચૂંટણીના દિવસો અને કેટલાક મુખ્ય તહેવારો પર પણ દેશમાં ડ્રાય ડે જાહેર કરવામાં આવે છે.

ડ્રાય ડે એ એવો દિવસ છે જ્યારે નિર્ધારિત વિસ્તારમાં દારૂના વેચાણ, પીરસવા અને ખરીદી પર 24 કલાક માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોય છે. ગાંધી જયંતી સિવાય 15 ઓગસ્ટ (સ્વાતંત્ર્ય દિન), 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિન), ચૂંટણીના દિવસો અને કેટલાક મુખ્ય તહેવારો પર પણ દેશમાં ડ્રાય ડે જાહેર કરવામાં આવે છે.

1 / 7
મહાત્મા ગાંધી દારૂને સમાજનું સૌથી મોટું દૂષણ માનતા હતા. તેમનું માનવું હતું કે દારૂ વ્યક્તિની વિવેકબુદ્ધિ છીનવી લે છે અને પરિવારને બરબાદ કરે છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન પણ તેમણે નશાબંધીને આંદોલનનો મહત્વનો ભાગ બનાવ્યો હતો, તેથી તેમના વિચારો પ્રત્યે સન્માન પ્રગટ કરવા 2 ઓક્ટોબરે ડ્રાય ડે રાખવામાં આવે છે.

મહાત્મા ગાંધી દારૂને સમાજનું સૌથી મોટું દૂષણ માનતા હતા. તેમનું માનવું હતું કે દારૂ વ્યક્તિની વિવેકબુદ્ધિ છીનવી લે છે અને પરિવારને બરબાદ કરે છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન પણ તેમણે નશાબંધીને આંદોલનનો મહત્વનો ભાગ બનાવ્યો હતો, તેથી તેમના વિચારો પ્રત્યે સન્માન પ્રગટ કરવા 2 ઓક્ટોબરે ડ્રાય ડે રાખવામાં આવે છે.

2 / 7
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ-47 (Article 47) હેઠળ રાજ્યના નીતિ નિર્દેશક તત્વોમાં ઉલ્લેખ છે કે સરકારે જાહેર આરોગ્ય સુધારવા માટે નશીલા પીણાં અને આરોગ્ય માટે હાનિકારક પદાર્થોના સેવન પર રોક લગાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. બંધારણની આ ભાવના પર ગાંધીજીના વિચારોની સ્પષ્ટ છાપ જોવા મળે છે.

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ-47 (Article 47) હેઠળ રાજ્યના નીતિ નિર્દેશક તત્વોમાં ઉલ્લેખ છે કે સરકારે જાહેર આરોગ્ય સુધારવા માટે નશીલા પીણાં અને આરોગ્ય માટે હાનિકારક પદાર્થોના સેવન પર રોક લગાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. બંધારણની આ ભાવના પર ગાંધીજીના વિચારોની સ્પષ્ટ છાપ જોવા મળે છે.

3 / 7
ભારતમાં દારૂ સંબંધિત બાબતો રાજ્ય યાદીનો વિષય છે. આથી ડ્રાય ડે અને દારૂના લાયસન્સ સંબંધિત નિયમો નક્કી કરવાનો અધિકાર દરેક રાજ્ય સરકાર પાસે રહેલો છે. આ જ કારણ છે કે અલગ-અલગ રાજ્યોની આબકારી નીતિ (Excise Policy) મુજબ નિયમોમાં થોડો તફાવત હોઈ શકે છે.

ભારતમાં દારૂ સંબંધિત બાબતો રાજ્ય યાદીનો વિષય છે. આથી ડ્રાય ડે અને દારૂના લાયસન્સ સંબંધિત નિયમો નક્કી કરવાનો અધિકાર દરેક રાજ્ય સરકાર પાસે રહેલો છે. આ જ કારણ છે કે અલગ-અલગ રાજ્યોની આબકારી નીતિ (Excise Policy) મુજબ નિયમોમાં થોડો તફાવત હોઈ શકે છે.

4 / 7
ગાંધીજીના જન્મસ્થળ એવા ગુજરાતમાં આઝાદી સમયથી જ કાયમી દારૂબંધી લાગુ છે. આ સિવાય બિહાર, નાગાલેન્ડ અને લક્ષદ્વીપ જેવા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પણ દારૂના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પાબંધી હોવાથી ત્યાં 2 ઓક્ટોબરે અલગથી ડ્રાય ડે જાહેર કરવાની જરૂર પડતી નથી.

ગાંધીજીના જન્મસ્થળ એવા ગુજરાતમાં આઝાદી સમયથી જ કાયમી દારૂબંધી લાગુ છે. આ સિવાય બિહાર, નાગાલેન્ડ અને લક્ષદ્વીપ જેવા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પણ દારૂના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પાબંધી હોવાથી ત્યાં 2 ઓક્ટોબરે અલગથી ડ્રાય ડે જાહેર કરવાની જરૂર પડતી નથી.

5 / 7
દારૂ પર લાગતો ટેક્સ અને આબકારી જકાત રાજ્ય સરકારોની આવકનો એક મોટો સ્ત્રોત છે. તેથી સંપૂર્ણ દારૂબંધી હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહે છે, કારણ કે એક તરફ સામાજિક સુધારાની વાતો થાય છે તો બીજી તરફ મહેસૂલી નુકસાન અને ગેરકાયદેસર દારૂના વેપારનું જોખમ પણ રહે છે.

દારૂ પર લાગતો ટેક્સ અને આબકારી જકાત રાજ્ય સરકારોની આવકનો એક મોટો સ્ત્રોત છે. તેથી સંપૂર્ણ દારૂબંધી હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહે છે, કારણ કે એક તરફ સામાજિક સુધારાની વાતો થાય છે તો બીજી તરફ મહેસૂલી નુકસાન અને ગેરકાયદેસર દારૂના વેપારનું જોખમ પણ રહે છે.

6 / 7
2 ઓક્ટોબર માત્ર ગાંધી જયંતી જ નથી પણ પૂર્વ વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીજીની પણ જન્મજયંતી છે. આ ઉપરાંત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા આ દિવસને 'આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ મહાન આદર્શોને માન આપવા અને દિવસને સાદગીથી ઉજવવા માટે ડ્રાય ડેની પરંપરા જાળવવામાં આવે છે.

2 ઓક્ટોબર માત્ર ગાંધી જયંતી જ નથી પણ પૂર્વ વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીજીની પણ જન્મજયંતી છે. આ ઉપરાંત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા આ દિવસને 'આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ મહાન આદર્શોને માન આપવા અને દિવસને સાદગીથી ઉજવવા માટે ડ્રાય ડેની પરંપરા જાળવવામાં આવે છે.

7 / 7

અંતરિક્ષમાં ગુપચુપ બન્યો ચીનનો 'પેટ્રોલ પંપ'? શું સેટેલાઇટમાં ઇંધણ પૂરી રચ્યો ઇતિહાસ કે પછી આ છે મોટો દાવો?

જનરલ નોલેજ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
વનડેમાં 200 રન ફટકારનાર બેટ્સમેનો
વનડેમાં 200 રન ફટકારનાર બેટ્સમેનો
બચ્ચન પરિવારની વહુનો ગ્લેમર્સ અને રોયલ અંદાજ જોવા મળ્યો
બચ્ચન પરિવારની વહુનો ગ્લેમર્સ અને રોયલ અંદાજ જોવા મળ્યો
કેન્સરમાંથી સાજા થયા બાદ પણ કેન્સર કેમ પાછુ આવે છે?
કેન્સરમાંથી સાજા થયા બાદ પણ કેન્સર કેમ પાછુ આવે છે?
શું કાળી કારમાં ઈંધણનો ખર્ચ વધારે થાય છે?
શું કાળી કારમાં ઈંધણનો ખર્ચ વધારે થાય છે?
ODIમાં સૌથી વધુ સદી ફટકારનાર ટોપ-5 મહિલા ક્રિકેટર
ODIમાં સૌથી વધુ સદી ફટકારનાર ટોપ-5 મહિલા ક્રિકેટર
દાડમ ખાવાથી મળે છે આ 10 ફાયદા !
દાડમ ખાવાથી મળે છે આ 10 ફાયદા !
g clip-path="url(#clip0_868_265)">