हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ : શું પત્ની છૂટાછેડા લીધા વિના તેના પતિથી અલગ રહી શકે? આ અંગે નવો કાયદો શું છે? જાણો

ભારતીય કાનુન હેઠળ પત્ની યોગ્ય કારણ વગર છુટાછેડા લઈ પતિથી અલગ રહી શકે છે. ઘરેલું હિંસા,ક્રુરતા,માનસિક ત્રાસ કે સુરક્ષા જોખમો જેવી પરિસ્થિતિઓમાં કાયદો રક્ષણ પૂરું પાડે છે. જીવનસાથી અલગ થઈ ગયા હોય તો પણ ભરણપોષણ અને અન્ય અધિકારો રહી શકે છે.

| Updated on: Jun 25, 2026 | 12:04 PM
Share
આમ તો ભારતમાં લગ્ન એક પવિત્ર બંધન છે પરંતુ કેટલીક વખત પતિ-પત્નીના સંબંધોમાં ખટાશ આવી જાય છે. અવિશ્વાસ કે પછી કોઈ અન્ય કારણોથી જિંદગી ભરનો સંબંધ તુટી જાય છે.

આમ તો ભારતમાં લગ્ન એક પવિત્ર બંધન છે પરંતુ કેટલીક વખત પતિ-પત્નીના સંબંધોમાં ખટાશ આવી જાય છે. અવિશ્વાસ કે પછી કોઈ અન્ય કારણોથી જિંદગી ભરનો સંબંધ તુટી જાય છે.

1 / 11
સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે, જ્યારે કોઈ કપલ અલગ થાય છે. તો છુટાછેડા કર્યા વગર અલગ રહી શકતા નથી. આપસી સમંતિ હોય કે પછી પ્રોફેશનલ મુસીબત અલગ વાત છે.પરંતુ શું ભારતીય કાયદો પતિ-પત્નીને પરસ્પર સંમતિ વિના અથવા એકબીજાની અનિચ્છા હોવા છતાં લાંબા સમય સુધી અલગ રહેવાની પરવાનગી આપે છે? આવા કિસ્સાઓ છૂટાછેડાની શક્યતા વધારે છે. ભારતીય કાનૂની જોગવાઈઓ આ વિશે શું કહે છે? ચાલો જાણીએ.

સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે, જ્યારે કોઈ કપલ અલગ થાય છે. તો છુટાછેડા કર્યા વગર અલગ રહી શકતા નથી. આપસી સમંતિ હોય કે પછી પ્રોફેશનલ મુસીબત અલગ વાત છે.પરંતુ શું ભારતીય કાયદો પતિ-પત્નીને પરસ્પર સંમતિ વિના અથવા એકબીજાની અનિચ્છા હોવા છતાં લાંબા સમય સુધી અલગ રહેવાની પરવાનગી આપે છે? આવા કિસ્સાઓ છૂટાછેડાની શક્યતા વધારે છે. ભારતીય કાનૂની જોગવાઈઓ આ વિશે શું કહે છે? ચાલો જાણીએ.

2 / 11
આ સંદર્ભમાં હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ 1955 હિન્દુ મેરેજ એકટ મુજબ ભારતીય કાનુન લગ્ન અને સાથે રહેવું એક જેવો કાનુની વિષય માનવામાં આવતો નથી. વ્યાવહારિક જીવનમાં અનેક પરિસ્થિતિમાં પત્ની છુટાછેડા લીધા વગર પતિથી અલગ રહી શકે છે.

આ સંદર્ભમાં હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ 1955 હિન્દુ મેરેજ એકટ મુજબ ભારતીય કાનુન લગ્ન અને સાથે રહેવું એક જેવો કાનુની વિષય માનવામાં આવતો નથી. વ્યાવહારિક જીવનમાં અનેક પરિસ્થિતિમાં પત્ની છુટાછેડા લીધા વગર પતિથી અલગ રહી શકે છે.

3 / 11
કાનૂની જોગવાઈઓ જણાવે છે કે, અલગ થવું એ લગ્નના અંતનો પુરાવો નથી. હિન્દુ લગ્ન કાયદાના વિભાગો જણાવે છે કે, કોર્ટ છૂટાછેડા જાહેર ન કરે ત્યાં સુધી લગ્ન ટકી રહે છે. ભારતીય કાયદો તમામ સંજોગોમાં પત્નીના સલામતી, આદર અને સ્વતંત્રતાના અધિકારને પ્રાથમિકતા આપે છે. જો કે, જો વૈવાહિક જીવન અસુરક્ષિત બની જાય, તો અલગ થવું એક માન્ય વિકલ્પ હોઈ શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં, પત્નીને અનેક કાનૂની રક્ષણ પણ મળે છે.

કાનૂની જોગવાઈઓ જણાવે છે કે, અલગ થવું એ લગ્નના અંતનો પુરાવો નથી. હિન્દુ લગ્ન કાયદાના વિભાગો જણાવે છે કે, કોર્ટ છૂટાછેડા જાહેર ન કરે ત્યાં સુધી લગ્ન ટકી રહે છે. ભારતીય કાયદો તમામ સંજોગોમાં પત્નીના સલામતી, આદર અને સ્વતંત્રતાના અધિકારને પ્રાથમિકતા આપે છે. જો કે, જો વૈવાહિક જીવન અસુરક્ષિત બની જાય, તો અલગ થવું એક માન્ય વિકલ્પ હોઈ શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં, પત્નીને અનેક કાનૂની રક્ષણ પણ મળે છે.

4 / 11
આ સંજોગોમાં, ઘરેલુ હિંસાને અલગ થવા માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને માન્ય કાનૂની આધાર માનવામાં આવે છે. પતિ દ્વારા ક્રૂરતા અથવા સતત હેરાનગતિ પણ અલગ થવા માટેનું કારણ બની શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, જ્યારે પત્નીના જીવન, સ્વાસ્થ્ય અથવા સન્માનને જોખમ હોય ત્યારે કાયદો રાહત આપે છે.

આ સંજોગોમાં, ઘરેલુ હિંસાને અલગ થવા માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને માન્ય કાનૂની આધાર માનવામાં આવે છે. પતિ દ્વારા ક્રૂરતા અથવા સતત હેરાનગતિ પણ અલગ થવા માટેનું કારણ બની શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, જ્યારે પત્નીના જીવન, સ્વાસ્થ્ય અથવા સન્માનને જોખમ હોય ત્યારે કાયદો રાહત આપે છે.

5 / 11
અન્ય કારણોસર પતિ દ્વારા ત્યાગ પણ વૈવાહિક વિવાદો માટે એક મહત્વપૂર્ણ આધાર બની જાય છે. કોર્ટ ઘણીવાર આર્થિક શોષણ અને માનસિક ત્રાસને ગંભીરતાથી લે છે. ક્યારેક ક્યારેક, પતિના બીજા લગ્ન જેવા આરોપો પણ વિવાદ ઉભો કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, હકીકતો અને સંજોગોના આધારે કાનૂની મૂલ્યાંકન કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.

અન્ય કારણોસર પતિ દ્વારા ત્યાગ પણ વૈવાહિક વિવાદો માટે એક મહત્વપૂર્ણ આધાર બની જાય છે. કોર્ટ ઘણીવાર આર્થિક શોષણ અને માનસિક ત્રાસને ગંભીરતાથી લે છે. ક્યારેક ક્યારેક, પતિના બીજા લગ્ન જેવા આરોપો પણ વિવાદ ઉભો કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, હકીકતો અને સંજોગોના આધારે કાનૂની મૂલ્યાંકન કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.

6 / 11
પતિ અને પત્ની અલગ રહેતા હોય ત્યારે કયા અધિકારો બને છે? આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે. કાયદો જણાવે છે કે, પતિથી અલગ રહેવા છતાં પત્નીનો વૈવાહિક દરજ્જો સામાન્ય રીતે સમાપ્ત થતો નથી. હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955 હેઠળ, છૂટાછેડા વિના પતિથી અલગ રહેતી પત્નીના લગ્ન કાયદેસર રીતે માન્ય રહે છે. તેની જોગવાઈઓ હેઠળ, કાનૂની હુકમનામું વિના અલગ રહેવાને છૂટાછેડા ગણવામાં આવતા નથી. અલગ થવાની સ્થિતિમાં પતિ અને પત્નીના કાનૂની અધિકારો અને જવાબદારીઓ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે.

પતિ અને પત્ની અલગ રહેતા હોય ત્યારે કયા અધિકારો બને છે? આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે. કાયદો જણાવે છે કે, પતિથી અલગ રહેવા છતાં પત્નીનો વૈવાહિક દરજ્જો સામાન્ય રીતે સમાપ્ત થતો નથી. હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955 હેઠળ, છૂટાછેડા વિના પતિથી અલગ રહેતી પત્નીના લગ્ન કાયદેસર રીતે માન્ય રહે છે. તેની જોગવાઈઓ હેઠળ, કાનૂની હુકમનામું વિના અલગ રહેવાને છૂટાછેડા ગણવામાં આવતા નથી. અલગ થવાની સ્થિતિમાં પતિ અને પત્નીના કાનૂની અધિકારો અને જવાબદારીઓ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે.

7 / 11
જો પત્ની કોઈ પણ કાનૂની છૂટાછેડા વિના તેના પતિથી અલગ રહેતી હોય, તો આવી સ્થિતિમાં પણ તેને તેના પતિ પાસેથી ભરણપોષણ ભથ્થું મેળવવાનો સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકાર છે.

જો પત્ની કોઈ પણ કાનૂની છૂટાછેડા વિના તેના પતિથી અલગ રહેતી હોય, તો આવી સ્થિતિમાં પણ તેને તેના પતિ પાસેથી ભરણપોષણ ભથ્થું મેળવવાનો સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકાર છે.

8 / 11
આવા કિસ્સાઓમાં મિલકત અને વારસાના કાયદા પત્નીના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે. કાનૂની છૂટાછેડા વિના પતિથી અલગ રહેતી પત્ની તેના પતિની મિલકત અને વારસા પર સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકારો જાળવી રાખે છે.

આવા કિસ્સાઓમાં મિલકત અને વારસાના કાયદા પત્નીના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે. કાનૂની છૂટાછેડા વિના પતિથી અલગ રહેતી પત્ની તેના પતિની મિલકત અને વારસા પર સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકારો જાળવી રાખે છે.

9 / 11
કાનુન હેઠળ સ્પષ્ટ છે કે, છુટાછેડા વગર પત્ની કે પતિ કોઈ બીજા લગ્ન કરી શકતું નતી. હિન્દુ કાનુનમાં આને દ્રિવિવાહ કહેવામાં આવ્યા છે. આ એક ગંભીર ગુનો છે. જો કોઈ પક્ષે ભંગ કર્યો તો તેને 7 વર્ષ સુધી કેદ અને દંડ થઈ શકે છે.

કાનુન હેઠળ સ્પષ્ટ છે કે, છુટાછેડા વગર પત્ની કે પતિ કોઈ બીજા લગ્ન કરી શકતું નતી. હિન્દુ કાનુનમાં આને દ્રિવિવાહ કહેવામાં આવ્યા છે. આ એક ગંભીર ગુનો છે. જો કોઈ પક્ષે ભંગ કર્યો તો તેને 7 વર્ષ સુધી કેદ અને દંડ થઈ શકે છે.

10 / 11
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

11 / 11

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

મહિલાલીગલ એડવાઈઝ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
3 દેશો તરફથી FIFA વર્લ્ડ કપ રમનાર વિશ્વનો એકમાત્ર ખેલાડી કોણ છે?
3 દેશો તરફથી FIFA વર્લ્ડ કપ રમનાર વિશ્વનો એકમાત્ર ખેલાડી કોણ છે?
15 વર્ષે ઘર અને 18 વર્ષની ઉંમરે અભિનેત્રીએ ખરીદી કરોડોની કાર,જુઓ ફોટો
15 વર્ષે ઘર અને 18 વર્ષની ઉંમરે અભિનેત્રીએ ખરીદી કરોડોની કાર,જુઓ ફોટો
સતત ACમાં રહેવાથી થઈ શકે છે આ 6 નુકસાન
સતત ACમાં રહેવાથી થઈ શકે છે આ 6 નુકસાન
વારંવાર શરદી-ખાંસી થાય છે? તો આ 10 રુપિયાની વસ્તુ ઈમ્યુનિટી વધારવામાં મદદ કરશે
વારંવાર શરદી-ખાંસી થાય છે? તો આ 10 રુપિયાની વસ્તુ ઈમ્યુનિટી વધારવામાં મદદ કરશે
આયર્લેન્ડમાં 15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીનું ડેબ્યૂ કેમ હશે ખાસ?
આયર્લેન્ડમાં 15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીનું ડેબ્યૂ કેમ હશે ખાસ?
Welcome To The Jungleની અભિનેત્રી સૌથી વધુ પૈસાદાર
Welcome To The Jungleની અભિનેત્રી સૌથી વધુ પૈસાદાર
Latest Videos View more
મહિલા સભ્યોના પતિઓનું સશક્તિકરણ આવ્યું સામે , જુઓ Video
મહિલા સભ્યોના પતિઓનું સશક્તિકરણ આવ્યું સામે , જુઓ Video
જંગલેશ્વર ડિમોલેશનમાં નાસ્તા અને જમવાનું બિલ 27 લાખ થયું
જંગલેશ્વર ડિમોલેશનમાં નાસ્તા અને જમવાનું બિલ 27 લાખ થયું
Breaking News: મુન્દ્રા ડ્રગ્સ કાંડમાં આતંકી કનેક્શનનો ખુલાસો!
Breaking News: મુન્દ્રા ડ્રગ્સ કાંડમાં આતંકી કનેક્શનનો ખુલાસો!
આજનું રાશિફળ : બિઝનેસમાં સાવચેતી રાખો, દિવસના અંતે રાહત મળશે
આજનું રાશિફળ : બિઝનેસમાં સાવચેતી રાખો, દિવસના અંતે રાહત મળશે
સાત જિલ્લામાં ચોમાસાનો પ્રારંભ: ખેડૂતોને મોટી રાહત, જુઓ Video
સાત જિલ્લામાં ચોમાસાનો પ્રારંભ: ખેડૂતોને મોટી રાહત, જુઓ Video
વડોદરામાં વરસાદ પહેલા ડ્રેનેજ પાઈપલાઈન નાખવાનો પ્રોજેક્ટ લટકી પડ્યો
વડોદરામાં વરસાદ પહેલા ડ્રેનેજ પાઈપલાઈન નાખવાનો પ્રોજેક્ટ લટકી પડ્યો
Vadodara: સંભવિત જળસંકટને નર્મદા નહેરનું પાણી મેળવવા હાથ ધરાઈ કવાયત્ત
Vadodara: સંભવિત જળસંકટને નર્મદા નહેરનું પાણી મેળવવા હાથ ધરાઈ કવાયત્ત
સુભાષ બ્રિજ સંપૂર્ણ તોડાશે, નવા 8 લેન બ્રિજને મંજૂરી
સુભાષ બ્રિજ સંપૂર્ણ તોડાશે, નવા 8 લેન બ્રિજને મંજૂરી
છોટાઉદેપુરમાં ખાતરની તીવ્ર અછત, ખેડૂતોને પાક નિષ્ફળ જવાનો ભય
છોટાઉદેપુરમાં ખાતરની તીવ્ર અછત, ખેડૂતોને પાક નિષ્ફળ જવાનો ભય
નીતિન પટેલ ટ્રાફિક જામમાં ફસાતા પોલીસકર્મીઓને ખખડાવ્યા,
નીતિન પટેલ ટ્રાફિક જામમાં ફસાતા પોલીસકર્મીઓને ખખડાવ્યા,
g clip-path="url(#clip0_868_265)">