રેલવેની મોટી તૈયારી! હવે મુસાફરોને પૂરેપૂરું ભાડું ચૂકવીને અડધી સીટ પર નહીં કરવી પડે મુસાફરી
રેલવે બોર્ડ હાલમાં આ વ્યવસ્થાને નાબૂદ કરવી કે તેના વર્તમાન નિયમોમાં ફેરફાર કરવો, તે અંગે વિચારણા કરી રહ્યું છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી કે કોઈ સત્તાવાર આદેશ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.

કન્ફર્મ બર્થ ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે RAC (રિઝર્વેશન અગેઇન્સ્ટ કેન્સલેશન) ટિકિટ પર મુસાફરી કરતા મુસાફરો માટેની રિઝર્વેશન સિસ્ટમમાં ટૂંક સમયમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. દાયકાઓથી અમલમાં રહેલી RAC વ્યવસ્થા હવે રેલવેની સમીક્ષા હેઠળ છે.

રેલવે બોર્ડ હાલમાં આ વ્યવસ્થાને નાબૂદ કરવી કે તેના વર્તમાન નિયમોમાં ફેરફાર કરવો, તે અંગે વિચારણા કરી રહ્યું છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી કે કોઈ સત્તાવાર આદેશ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. વર્તમાન વ્યવસ્થા મુજબ, જ્યારે તમામ કન્ફર્મ બર્થ બુક થઈ જાય છે, ત્યારે RAC ટિકિટ આપવામાં આવે છે.

આ વ્યવસ્થામાં, એક 'સાઇડ લોઅર' (side lower) બર્થ બે મુસાફરોને ફાળવવામાં આવે છે. બંને મુસાફરો બર્થ માટે પૂરેપૂરું ભાડું ચૂકવે છે, તેમ છતાં તેમણે બેસીને અથવા માત્ર અડધી જગ્યા રોકીને મુસાફરી કરવી પડે છે.

જો કન્ફર્મ ટિકિટ ધરાવતો કોઈ મુસાફર તેનું બુકિંગ રદ કરે, તો RAC મુસાફરને પૂરી બર્થ મળી શકે છે. જો તેમ ન થાય, તો લાંબા અંતરની રાત્રિ મુસાફરી કરતા મુસાફરોએ માત્ર અડધી સીટ પર જ કામ ચલાવવું પડે છે.

પ્રીમિયમ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનોમાં આ વ્યવસ્થા નથી, તેમાં RAC ટિકિટ માટે કોઈ જોગવાઈ રાખવામાં આવી નથી. રેલવે બોર્ડ દ્વારા 15 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલા એક કોમર્શિયલ પરિપત્ર મુજબ, આ ટ્રેનોમાં ઉપલબ્ધ તમામ બર્થ એડવાન્સ રિઝર્વેશન સમયગાળાના પ્રથમ દિવસથી જ બુકિંગ માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવે છે. અહીં RAC વ્યવસ્થાને બાકાત રાખવામાં આવી છે. રેલવે હવે અન્ય ટ્રેનો માટેની રિઝર્વેશન સિસ્ટમની પણ સમીક્ષા કરી શકે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય મુસાફરોને પૂરી બર્થ મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

નોર્ધન રેલવેના જનરલ મેનેજર રાજેશ કુમાર પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે તેમને આવી કોઈ પ્રક્રિયા કે ફેરફારો વિશે જાણકારી નથી. નીતિવિષયક નિર્ણયો માત્ર રેલવે બોર્ડના સ્તરે જ લેવામાં આવે છે. આ બાબતે રેલવે બોર્ડના ચેરમેનનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમનો મોબાઈલ ફોન બંધ હોવાથી સંપર્ક થઈ શક્યો ન હતો.

માત્ર મુસાફરોએ જ RAC (રિઝર્વેશન અગેઇન્સ્ટ કેન્સલેશન) વ્યવસ્થા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે એવું નથી; સંસદની જાહેર હિસાબ સમિતિ (PAC) એ પણ વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. 4 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સંસદમાં રજૂ કરાયેલા તેના 36મા અહેવાલમાં, સમિતિએ જણાવ્યું છે કે જ્યારે RAC મુસાફરને સંપૂર્ણ બર્થ (બેઠક/શયન સ્થાન) મળતી નથી, ત્યારે તેમની પાસેથી પૂરેપૂરું ભાડું વસૂલવું અયોગ્ય છે.

સમિતિએ રેલ મંત્રાલયને ભલામણ કરી છે કે તેઓ આવા મુસાફરોને ભાડાનો અમુક હિસ્સો પરત (રિફંડ) મળે તેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરે. આ બાબતે RAC વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવાની જરૂરિયાત અંગેની ચર્ચાને વધુ વેગ આપ્યો છે.
Indian Railways : કેટલા વર્ષમાં એક્સપાયર થઈ જાય છે ટ્રેન, કેટલી હોય છે ટ્રેનની ઉંમર જાણો, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો
