हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ : ડોક્ટરોને હડતાળ કરવાનો કેટલો અધિકાર છે, કાયદો શું કહે છે? જાણો

ભારતમાં, તબીબી સેવાઓમાં કામ કરતા લોકો જેમ કે ડોકટરો, નર્સો, પેરામેડિકલ સ્ટાફ - હડતાળ પર જઈ શકે છે, પરંતુ આ ઘણી કાનૂની અને નૈતિક મર્યાદાઓને આધીન છે.

| Updated on: May 20, 2026 | 11:39 AM
Share
ભારતમાં કાયદો અને ન્યાયતંત્ર ડોકટરોની હડતાળ પર ખૂબ જ કડક વલણ ધરાવે છે. તબીબી સંભાળને આવશ્યક સેવા ગણવામાં આવે છે, તેથી કોર્ટનું કહેવું છે કે ડોકટરોને કોઈપણ સંજોગોમાં હડતાળ કરવાનો કે કામનો બહિષ્કાર કરવાનો મૂળભૂત અધિકાર નથી.

ભારતમાં કાયદો અને ન્યાયતંત્ર ડોકટરોની હડતાળ પર ખૂબ જ કડક વલણ ધરાવે છે. તબીબી સંભાળને આવશ્યક સેવા ગણવામાં આવે છે, તેથી કોર્ટનું કહેવું છે કે ડોકટરોને કોઈપણ સંજોગોમાં હડતાળ કરવાનો કે કામનો બહિષ્કાર કરવાનો મૂળભૂત અધિકાર નથી.

1 / 7
મહત્વની વાત એ છે કે, ભારતમાં હડતાળ કરવી કોઈ મૌલિક અધિકાર માનવામાં આવતો નથી. ખાસ કરીને Essential Servicesમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે અનેક કેસમાં કહ્યું કે, સરકારી કર્મચારીઓને હડતાળનો કોઈ મૌલિક અધિકાર નથી.

મહત્વની વાત એ છે કે, ભારતમાં હડતાળ કરવી કોઈ મૌલિક અધિકાર માનવામાં આવતો નથી. ખાસ કરીને Essential Servicesમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે અનેક કેસમાં કહ્યું કે, સરકારી કર્મચારીઓને હડતાળનો કોઈ મૌલિક અધિકાર નથી.

2 / 7
ESMA આવશ્યક સેવાઓ ખોરવાઈ ન જાય તેની ખાતરી કરવા માટે, સરકારો હોસ્પિટલોમાં ESMA લાગુ કરી શકે છે. તેના અમલીકરણ પછી, હડતાળ સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર બની જાય છે અને ઉલ્લંઘન કરનારાઓને ધરપકડ અને બરતરફી જેવા કડક પગલાંનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

ESMA આવશ્યક સેવાઓ ખોરવાઈ ન જાય તેની ખાતરી કરવા માટે, સરકારો હોસ્પિટલોમાં ESMA લાગુ કરી શકે છે. તેના અમલીકરણ પછી, હડતાળ સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર બની જાય છે અને ઉલ્લંઘન કરનારાઓને ધરપકડ અને બરતરફી જેવા કડક પગલાંનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

3 / 7
ડોક્ટરોની હડતાળ ભારતમાં થાય છે. ત્યારે હંમેશા OPD બંધ હોય છે પરંતુ Emergency Services ચાલુ રાખવામાં આવે છે. કેટલીક વખત સુરક્ષા,પગર, કાર્યસ્થિતિ કે કોઈ હિંસક ઘટનાના વિરોધમાં સામુહિક કાર્યબહિષ્કાર કરવામાં આવે છે.

ડોક્ટરોની હડતાળ ભારતમાં થાય છે. ત્યારે હંમેશા OPD બંધ હોય છે પરંતુ Emergency Services ચાલુ રાખવામાં આવે છે. કેટલીક વખત સુરક્ષા,પગર, કાર્યસ્થિતિ કે કોઈ હિંસક ઘટનાના વિરોધમાં સામુહિક કાર્યબહિષ્કાર કરવામાં આવે છે.

4 / 7
જો હડતાળને કારણે કોઈ દર્દીને ગંભીર નુકસાન થાય છે અથવા સારવારમાં વિલંબ થવાને કારણે તેનું મૃત્યુ થાય છે, તો પીડિત પરિવાર ડૉક્ટર અથવા હોસ્પિટલ સામે તબીબી બેદરકારીનો કેસ દાખલ કરી શકે છે.

જો હડતાળને કારણે કોઈ દર્દીને ગંભીર નુકસાન થાય છે અથવા સારવારમાં વિલંબ થવાને કારણે તેનું મૃત્યુ થાય છે, તો પીડિત પરિવાર ડૉક્ટર અથવા હોસ્પિટલ સામે તબીબી બેદરકારીનો કેસ દાખલ કરી શકે છે.

5 / 7
ટુંકમાં દર્દીઓના સ્વાસ્થ સાથે જોડાયેલી સેવાઓ સંપૂર્ણ રીતે રોકવી સાર્વજનિક હિતને વિરુદ્ધ છે. આ માટે “token strike”, “black badge protest”, કે પછી emergency ચાલુ રાખી વિરોધને વધારે સ્વીકાર્ય માનવામાં આવે છે.

ટુંકમાં દર્દીઓના સ્વાસ્થ સાથે જોડાયેલી સેવાઓ સંપૂર્ણ રીતે રોકવી સાર્વજનિક હિતને વિરુદ્ધ છે. આ માટે “token strike”, “black badge protest”, કે પછી emergency ચાલુ રાખી વિરોધને વધારે સ્વીકાર્ય માનવામાં આવે છે.

6 / 7
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

7 / 7

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

લીગલ એડવાઈઝહેલ્થ સ્વાસ્થ્ય
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
આયર્લેન્ડમાં 15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીનું ડેબ્યૂ કેમ હશે ખાસ?
આયર્લેન્ડમાં 15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીનું ડેબ્યૂ કેમ હશે ખાસ?
Welcome To The Jungleની અભિનેત્રી સૌથી વધુ પૈસાદાર
Welcome To The Jungleની અભિનેત્રી સૌથી વધુ પૈસાદાર
તમારા મનપસંદ ડ્રાયફ્રૂટ્સ પણ કરી શકે છે નુકસાન! જાણો આ મહત્વની વાત
તમારા મનપસંદ ડ્રાયફ્રૂટ્સ પણ કરી શકે છે નુકસાન! જાણો આ મહત્વની વાત
વાહનની લાઈફ વધારવા માટે જાણો એન્જિન ઓઇલ ક્યારેય બદલવું જોઈએ ?
વાહનની લાઈફ વધારવા માટે જાણો એન્જિન ઓઇલ ક્યારેય બદલવું જોઈએ ?
FIFA વર્લ્ડ કપમાં 100 ગોલ કરનારા દેશો
FIFA વર્લ્ડ કપમાં 100 ગોલ કરનારા દેશો
અંશુલા કપૂરના પ્રી-વેડિંગ ફંક્શનના ફોટો જુઓ
અંશુલા કપૂરના પ્રી-વેડિંગ ફંક્શનના ફોટો જુઓ
Latest Videos View more
ડાંગમાં મેઘરાજાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ: ભારે વરસાદથી જનજીવન પ્રભાવિત
ડાંગમાં મેઘરાજાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ: ભારે વરસાદથી જનજીવન પ્રભાવિત
તાલિબાની ફરમાન વિવાદે ગરમાયું રાજકારણ, યતીન પટેલ બોલ્યા
તાલિબાની ફરમાન વિવાદે ગરમાયું રાજકારણ, યતીન પટેલ બોલ્યા
વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોને હવે 8 કલાકના બદલે 10 કલાક વીજળી આપવાનો નિર્ણય
વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોને હવે 8 કલાકના બદલે 10 કલાક વીજળી આપવાનો નિર્ણય
પોલીસે જપ્ત કરેલ દારુ GRD જવાને બૂટલેગરને વેચી નાખ્યો, જુઓ વીડિયો
પોલીસે જપ્ત કરેલ દારુ GRD જવાને બૂટલેગરને વેચી નાખ્યો, જુઓ વીડિયો
હવે બુધવારે દક્ષિણ ગુજરાત-સૌરાષ્ટ્રના આટલા વિસ્તારને આવરી લેશે ચોમાસું
હવે બુધવારે દક્ષિણ ગુજરાત-સૌરાષ્ટ્રના આટલા વિસ્તારને આવરી લેશે ચોમાસું
સિંહોના સંવનન કાળ અને ચોમાસાની પરિસ્થિતિને કારણે ગીર અભ્યારણ્ય બંધ
સિંહોના સંવનન કાળ અને ચોમાસાની પરિસ્થિતિને કારણે ગીર અભ્યારણ્ય બંધ
કતારમાં ગેસ પ્લાન્ટમાં વિસ્ફોટ બાદ સુરતનો યુવક ગૂમ
કતારમાં ગેસ પ્લાન્ટમાં વિસ્ફોટ બાદ સુરતનો યુવક ગૂમ
હાર્દિક અને અલ્પેશ સહિતના પાટીદાર આગેવાનોને મોટી રાહત મળી
હાર્દિક અને અલ્પેશ સહિતના પાટીદાર આગેવાનોને મોટી રાહત મળી
સુરત ડિમોલિશન કેસમાં મોટો ખુલાસો, 15 અધિકારીઓના નામ આવ્યા સામે
સુરત ડિમોલિશન કેસમાં મોટો ખુલાસો, 15 અધિકારીઓના નામ આવ્યા સામે
પરિવારમાં આવશે ઉત્સાહ અને ખુશીઓ, અચાનક બિઝનેસ ટ્રિપથી થશે મોટો ફાયદો
પરિવારમાં આવશે ઉત્સાહ અને ખુશીઓ, અચાનક બિઝનેસ ટ્રિપથી થશે મોટો ફાયદો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">