શું ભાવ ₹9 લાખને પાર કરશે ? ગભરાઈને સોનું વેચવાની ભૂલ ન કરતા… ભારે ઘટાડા વચ્ચે એક્સપર્ટ્સે આપ્યો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ટાર્ગેટ
સોનાના ભાવમાં છેલ્લા કેટલાક સમયનો સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. જાન્યુઆરીના રેકોર્ડ સ્તરથી સોનું લગભગ 21% જેટલું તૂટી ચૂક્યું છે, જેના કારણે સામાન્ય રોકાણકારોમાં ફફડાટ છે. એવામાં સવાલ એ છે કે, શું અત્યારની સ્થિતિમાં રોકાણકારોએ ગભરાઈને સોનું વેચી દેવું જોઈએ કે નવી ખરીદી કરવી જોઈએ?

સોનાના ભાવમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે અને કિંમતો તેના ઉપલા સ્તરથી લગભગ 21% જેટલી તૂટી ગઈ છે. છેલ્લા એક સપ્તાહમાં જે ઘટાડો આવ્યો છે, તે છેલ્લા 50 વર્ષનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. આ બાબત રોકાણકારોને થોડી પરેશાન જરૂર કરી રહી છે પરંતુ નિષ્ણાતો તેને ખતરાની ઘંટી નહીં પણ એક તક માની રહ્યા છે.

24 માર્ચના રોજ સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) આશરે 1.5% ઘટીને $4,335.97 પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું, જ્યારે ફ્યુચર્સમાં પણ લગભગ 2% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ચાંદીમાં પણ નરમાઈ જોવા મળી હતી. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, સોનું તેના જાન્યુઆરી 2026 ના હાઈ લેવલ ($5,594.82) થી લગભગ 21% નીચે આવી ગયું છે. ટેકનિકલ ભાષામાં આ સ્થિતિને 'બેર માર્કેટ' (Bear Market) કહેવામાં આવે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આટલા મોટા ઘટાડા છતાં મોટા રણનીતિકારો (Strategists) તેમના લાંબાગાળાના ટાર્ગેટ બદલવા તૈયાર નથી. જો કે, એક રિપોર્ટમાં સોના અંગે મોટો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

યાર્ડેની રિસર્ચ (Yardeni Research) ના પ્રેસિડેન્ટ એડ યાર્ડેનીએ સીએનબીસી (CNBC) ને આપેલા એક ખાસ ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે, તેઓ હજુ પણ આ દાયકાના અંત સુધીમાં સોનાના ભાવ $10,000 પ્રતિ ઔંસ સુધી જતા જોઈ રહ્યા છે. જો કે, તેમણે વર્ષ 2026 માટેનો તેમનો ટાર્ગેટ $6,000 થી ઘટાડીને $5,000 કર્યો છે, જે વર્તમાન સ્તરથી લગભગ 15% ઉપર છે. હવે સવાલ એ થાય છે કે, જ્યારે સોનાના ભાવ ઘટી રહ્યા છે, ત્યારે આટલી મોટી તેજીની અપેક્ષા શા માટે? નિષ્ણાતો માને છે કે, આ ઘટાડો માત્ર "શોર્ટ ટર્મ ફેક્ટર્સ" (ટૂંકાગાળાના કારણો) ને લીધે છે, સોનાના મૂળભૂત મૂલ્ય (Fundamentals) માં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.

સોનાના ભાવમાં ઘટાડો અને દબાણ પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ મોટા કારણ સામે આવ્યા છે. સૌથી પહેલા, ઈરાન યુદ્ધ પછી ડોલર ઇન્ડેક્સમાં લગભગ 3% ની મજબૂતી આવી છે, જેના કારણે ડોલર મોંઘો થતા સોનાના ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે. બીજું કારણ નફાની વસૂલાત (Profit Booking) છે, કારણ કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓની જબરદસ્ત તેજી પછી રોકાણકારોએ હવે પોતાનો નફો મેળવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ ઉપરાંત, Geopolitical તણાવમાં આવેલી થોડી નરમાઈએ પણ અસર કરી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પરના હુમલામાં 5 દિવસના વિરામની જાહેરાત બાદ 'Safe Haven' તરીકે સોનાની માંગ નબળી પડી છે. બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, લાંબાગાળા માટે સોનાની સ્થિતિ હજુ પણ મજબૂત બનેલી છે.

ગ્લોબલ X ETFs (Global X ETFs) ના સ્ટ્રેટેજિસ્ટ જસ્ટિન લિનનું માનવું છે કે, સોના માટે તેમનો બેઝ કેસ હજુ પણ $6,000 પ્રતિ ઔંસ પર અકબંધ છે અને વર્તમાન ઘટાડાને તેઓ રોકાણકારો માટે પ્રવેશવાની (Entry) એક ઉત્તમ તક માને છે. તેમના મતે, સોનાની મજબૂતી માત્ર યુદ્ધ જેવા તાત્કાલિક કારણો પર નિર્ભર નથી પરંતુ સતત જીઓ-પોલિટિકલ (Geopolitical) અનિશ્ચિતતા, સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની મોટી ખરીદી અને એશિયન ETF રોકાણકારોના વધતા રોકાણ જેવા ત્રણ મોટા 'સ્ટ્રક્ચરલ ફેક્ટર્સ' તેને મજબૂતી આપી રહ્યા છે.

સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડ (Standard Chartered) બેંક પણ આ જ દ્રષ્ટિકોણને સમર્થન આપે છે. બેંકનું માનવું છે કે, સેન્ટ્રલ બેંકો પોતાના રિઝર્વને સુરક્ષિત રાખવા અને તેને વિવિધતા (Diversify) આપવા માટે સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખશે, જે કિંમતોને લાંબાગાળા માટે સપોર્ટ આપશે. ટૂંકાગાળાના અંદાજની વાત કરીએ તો, બેંકને આશા છે કે સોનું $5,375 સુધી રિકવર કરી શકે છે, જ્યારે $4,100 ના સ્તરે મજબૂત સપોર્ટ જોવા મળી રહ્યો છે. એવામાં આગળનું સૌથી મોટું ટ્રિગર શું હશે? જેના કારણે સોનાના ભાવમાં આટલી તેજી આવશે? હવે આનો જવાબ છે, 'નબળો ડોલર'... જો અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વ ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરો ઘટાડે છે, તો ડોલર નબળો પડી શકે છે અને તેનાથી સોનાને ફરીથી તેજી મળી શકે છે.

જો તમે લાંબાગાળાના રોકાણકાર છો, તો આ ઘટાડો એક ઉત્તમ તક સાબિત થઈ શકે છે પરંતુ ટૂંકાગાળામાં બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહી શકે છે. સોનાની વર્તમાન સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો, તે અત્યારે ભારે દબાણમાં જોવા મળી રહ્યું છે. 24 માર્ચ 2026 સુધીમાં સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) અંદાજે $4,335 પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે, જે જાન્યુઆરીના તેના $5,594ના ઉચ્ચ સ્તરથી લગભગ 21% જેટલું નીચે આવી ગયું છે. ટેકનિકલ રીતે તેનો અર્થ એ છે કે, સોનું હવે 'બેર માર્કેટ' (Bear Market) માં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. આ ઘટાડાના મુખ્ય કારણોમાં ડોલરનું મજબૂત થવું, રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવેલી નફાની વસૂલાત (Profit Booking) અને ઈરાન યુદ્ધમાં થોડી નરમાઈ આવવાને કારણે 'સેફ હેવન' (Safe Haven) તરીકે સોનાની માંગમાં થયેલો ઘટાડો છે. આ બધા વચ્ચે નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, સોનામાં તેજીની ગાથા હજુ પૂરી થઈ નથી અને આ ઘટાડો માત્ર ટૂંકાગાળા માટે જ છે, કારણ કે તેના ફંડામેન્ટલ્સ હજુ પણ મજબૂત છે.

લાંબાગાળાના દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, યાર્ડેની રિસર્ચ (Yardeni Research) ના એડ યાર્ડેનીનો અંદાજ છે કે, આ દાયકાના અંત સુધીમાં સોનું $10,000 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે, જે ભારતીય બજારના હિસાબે અંદાજે ₹9.3 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ ની બરાબર હશે. વર્ષ 2026 માટે સોનાના ભવિષ્યની વાત કરીએ તો, નિષ્ણાતોના મતે આ વર્ષે સોનું $5,000 થી $6,000 ની વચ્ચે જઈ શકે છે, જે વર્તમાન સ્તરોથી લગભગ 15% ની તેજીનો સંકેત છે. આ તેજીને મુખ્યત્વે ત્રણ માળખાગત પરિબળ (Structural Factors) "જીઓ-પોલિટિકલ, સેન્ટ્રલ બેંકોની સતત ખરીદી અને એશિયન ETF રોકાણકારોનું વધતું રોકાણ" સપોર્ટ આપી રહ્યા છે. આગળ જતાં સૌથી મોટું ટ્રિગર ડોલરની નબળાઈ (જેમ કે ફેડ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડો) હોઈ શકે છે, જેના કારણે કિંમતોમાં ફરીથી ઉછાળો આવી શકે છે. ટૂંકાગાળા માટે જાણકારોનો અંદાજ છે કે, સોનામાં $4,100 ની આસપાસ મજબૂત સપોર્ટ છે અને આગામી 3 મહિનામાં $5,375 સુધીની રિકવરી જોવા મળી શકે છે.

આવા સંજોગોમાં સામાન્ય રોકાણકારો માટે આ ઘટાડો એક સારી તક સાબિત થઈ શકે છે પરંતુ બજારમાં ઉતાર-ચઢાવને જોતા એકસાથે પૈસા રોકવાને બદલે ધીમે-ધીમે રોકાણ કરવું (Staggered Buying) વધુ સારી રણનીતિ ગણાશે. જો કે, આમાં સૌથી મોટું જોખમ ડોલરની વધુ મજબૂતી અથવા લાંબા સમય સુધી ઊંચા વ્યાજ દરોનું ચાલુ રહેવું છે, જે કિંમતો પર દબાણ બનાવી રાખી શકે છે.
આ પણ વાંચો: ચૂપચાપ ખેલાઈ રહ્યો છે ચાંદીનો સૌથી ‘મોટો ખેલ’, ડ્રેગનની એક ચાલ અને આખું વિશ્વ ચોંકી ગયું
