AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

સોનામાં ‘આખો ખેલ’ બદલાશે ! હવે ‘ચીન’ નક્કી કરશે ગોલ્ડના ભાવ ? આ રમત પાછળનું ગણિત સમજો

'સોનું' ખરીદતાં પહેલાં આપણે બસ એ જ પૂછીએ છીએ કે, આજે ભાવ કેટલો છે? એવામાં શું તમે જાણો છો કે, સોનાનો આખો વેપાર ક્યાં અને કેવી રીતે થાય છે? જો કે, હવે દુનિયાના ગોલ્ડ માર્કેટમાં એક મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. 'ચીન' એક નવી ચાલ ચાલી રહ્યું છે. બસ આનાથી બજારમાં ચર્ચા જાગી છે કે, શું હવે 'ચીન' ગોલ્ડ માર્કેટનો નવો 'બૉસ' બનશે? શું હવે સોનાની કિંમત 'ચીન' જ નક્કી કરશે? શું આ ફેરફારથી સોનાનો ભાવ વધી જશે કે ઘટી જશે?

| Updated on: Oct 19, 2026 | 5:20 PM
Share
'સોનું' ખરીદતાં પહેલાં આપણે સામાન્ય રીતે આ જ પૂછીએ છીએ કે, આજે ભાવ કેટલો છે અને આગળ વધશે કે ઘટશે? આ સિવાય સોનામાં મોટા સોદા ક્યાં થાય છે? તેનો હિસાબ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે અને ખરીદનારને સોનું કેવી રીતે મળે છે? બસ 'ચીન' હવે આ આખી સિસ્ટમમાં પોતાની ભૂમિકા વધારવા માંગે છે. આ પ્રયાસમાં 'Hong Kong' તેનું મોટું કેન્દ્ર બની શકે છે.

'સોનું' ખરીદતાં પહેલાં આપણે સામાન્ય રીતે આ જ પૂછીએ છીએ કે, આજે ભાવ કેટલો છે અને આગળ વધશે કે ઘટશે? આ સિવાય સોનામાં મોટા સોદા ક્યાં થાય છે? તેનો હિસાબ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે અને ખરીદનારને સોનું કેવી રીતે મળે છે? બસ 'ચીન' હવે આ આખી સિસ્ટમમાં પોતાની ભૂમિકા વધારવા માંગે છે. આ પ્રયાસમાં 'Hong Kong' તેનું મોટું કેન્દ્ર બની શકે છે.

1 / 9
હૉન્ગ કૉન્ગના નાણાકીય બાબતોના મંત્રી ક્રિસ્ટોફર હુઈએ જણાવ્યું છે કે, આ શહેર ગ્લોબલ ગોલ્ડ ટ્રેડિંગ હબ એટલે કે દુનિયામાં સોનાના કારોબારનું મોટું કેન્દ્ર બનવા માંગે છે. તેનો ટાર્ગેટ લંડન જેવા જૂના અને મોટા બજારોને પડકાર ફેંકવાનો છે. આ માટે હૉન્ગ કૉન્ગ સોનાની ખરીદ-વેચાણ, ચુકવણી (પેમેન્ટ), ડિલિવરી અને સંગ્રહ (સ્ટોરેજ) ની સુવિધાઓ તૈયાર કરી રહ્યું છે. તેનો અર્થ એ નથી કે, ચીને દુનિયાના ગોલ્ડ માર્કેટ પર કબજો કરી લીધો છે.

હૉન્ગ કૉન્ગના નાણાકીય બાબતોના મંત્રી ક્રિસ્ટોફર હુઈએ જણાવ્યું છે કે, આ શહેર ગ્લોબલ ગોલ્ડ ટ્રેડિંગ હબ એટલે કે દુનિયામાં સોનાના કારોબારનું મોટું કેન્દ્ર બનવા માંગે છે. તેનો ટાર્ગેટ લંડન જેવા જૂના અને મોટા બજારોને પડકાર ફેંકવાનો છે. આ માટે હૉન્ગ કૉન્ગ સોનાની ખરીદ-વેચાણ, ચુકવણી (પેમેન્ટ), ડિલિવરી અને સંગ્રહ (સ્ટોરેજ) ની સુવિધાઓ તૈયાર કરી રહ્યું છે. તેનો અર્થ એ નથી કે, ચીને દુનિયાના ગોલ્ડ માર્કેટ પર કબજો કરી લીધો છે.

2 / 9
હૉન્ગ કૉન્ગમાં સોનાના સોદાનો હિસાબ રાખવા અને પેમેન્ટ કરાવવા માટે એક સેન્ટ્રલ ક્લિયરિંગ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કર્યું છે. ક્લિયરિંગને સરળ ભાષામાં સોદાનો હિસાબ-કિતાબ પૂરો કરવો કહી શકાય. કોણે સોનું ખરીદ્યું? કોણે વેચ્યું? કેટલા પૈસા આપવાના છે અને સોનું ક્યાં પહોંચવાનું છે? આ બધું જ નક્કી કરેલી એક પ્રક્રિયા હેઠળ નોંધાય છે. આ પ્લેટફોર્મ હાલ ટ્રાયલમાં છે. તેને 2027ના વર્ષના પહેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં અધિકૃત રીતે શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. તેમાં સોનાની ડિલિવરી અને પૈસાની ચુકવણીને જોડવાની વ્યવસ્થા હશે. તેને ડિલિવરી વર્સેસ પેમેન્ટ કહેવામાં આવે છે.

હૉન્ગ કૉન્ગમાં સોનાના સોદાનો હિસાબ રાખવા અને પેમેન્ટ કરાવવા માટે એક સેન્ટ્રલ ક્લિયરિંગ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કર્યું છે. ક્લિયરિંગને સરળ ભાષામાં સોદાનો હિસાબ-કિતાબ પૂરો કરવો કહી શકાય. કોણે સોનું ખરીદ્યું? કોણે વેચ્યું? કેટલા પૈસા આપવાના છે અને સોનું ક્યાં પહોંચવાનું છે? આ બધું જ નક્કી કરેલી એક પ્રક્રિયા હેઠળ નોંધાય છે. આ પ્લેટફોર્મ હાલ ટ્રાયલમાં છે. તેને 2027ના વર્ષના પહેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં અધિકૃત રીતે શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. તેમાં સોનાની ડિલિવરી અને પૈસાની ચુકવણીને જોડવાની વ્યવસ્થા હશે. તેને ડિલિવરી વર્સેસ પેમેન્ટ કહેવામાં આવે છે.

3 / 9
હવે આને સમજવું કઈ રીતે? આ એક સવાલ છે. માની લો કે, તમે કોઈની પાસેથી સોનું ખરીદ્યું. તમને ભરોસો હોવો જોઈએ કે, પૈસા આપ્યા પછી 'સોનું' મળશે. વેચનારને ભરોસો જોઈએ કે, 'સોનું' આપ્યા પછી તેને પૈસા જરૂર મળશે. આ વ્યવસ્થામાં ચુકવણી અને સોનાની ડિલિવરી એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોય છે. આનાથી સોદા વચ્ચે પેમેન્ટ અટકી જશે અથવા સોનું નહીં મળે, તે જોખમ ઓછું થઈ શકે છે. જો કે, તેનાથી સોનાનો ભાવ પોતાના મેળે વધતો નથી.

હવે આને સમજવું કઈ રીતે? આ એક સવાલ છે. માની લો કે, તમે કોઈની પાસેથી સોનું ખરીદ્યું. તમને ભરોસો હોવો જોઈએ કે, પૈસા આપ્યા પછી 'સોનું' મળશે. વેચનારને ભરોસો જોઈએ કે, 'સોનું' આપ્યા પછી તેને પૈસા જરૂર મળશે. આ વ્યવસ્થામાં ચુકવણી અને સોનાની ડિલિવરી એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોય છે. આનાથી સોદા વચ્ચે પેમેન્ટ અટકી જશે અથવા સોનું નહીં મળે, તે જોખમ ઓછું થઈ શકે છે. જો કે, તેનાથી સોનાનો ભાવ પોતાના મેળે વધતો નથી.

4 / 9
'ચીન' ઈચ્છે છે કે, સોનાની ખરીદ-વેચાણ અને તેની સાથે જોડાયેલા મોટા સોદાઓમાં તેની ભૂમિકા વધે. આ માટે હૉન્ગ કૉન્ગને ગોલ્ડ ટ્રેડિંગ હબ એટલે કે સોનાના કારોબારનું મોટું કેન્દ્ર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. હજી આ માત્ર એક યોજના છે. ચીને દુનિયાના ગોલ્ડ માર્કેટ પર કબજો કરી લીધો નથી. હૉન્ગ કૉન્ગ એશિયાના ટાઇમ ઝોનમાં છે અને ચીનના બજાર સાથે જોડાયેલું છે. ત્યાં સોનાના સોદા માટે પેમેન્ટ, ડિલિવરી અને સંગ્રહની વ્યવસ્થા વિકસાવવામાં આવી રહી છે. તેનાથી એશિયન કારોબારીઓને સોનાના સોદા કરવામાં સરળતા મળી શકે છે. હવે આમાં તમે સોનાના સોદાનો હિસાબ પૂરો કરનાર સિસ્ટમ સમજો. કોણે સોનું ખરીદ્યું? કોણે વેચ્યું? કેટલા નાણાં ચૂકવવાનાં છે અને સોનાની ડિલિવરી કેવી રીતે થશે? આ બધું એક સિસ્ટમ દ્વારા વ્યવસ્થિત કરવામાં આવે છે. હૉન્ગ કૉન્ગનું પ્લેટફોર્મ હજી ટ્રાયલમાં છે અને વર્ષ 2027ના પહેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં તેને અધિકૃત રીતે શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.

'ચીન' ઈચ્છે છે કે, સોનાની ખરીદ-વેચાણ અને તેની સાથે જોડાયેલા મોટા સોદાઓમાં તેની ભૂમિકા વધે. આ માટે હૉન્ગ કૉન્ગને ગોલ્ડ ટ્રેડિંગ હબ એટલે કે સોનાના કારોબારનું મોટું કેન્દ્ર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. હજી આ માત્ર એક યોજના છે. ચીને દુનિયાના ગોલ્ડ માર્કેટ પર કબજો કરી લીધો નથી. હૉન્ગ કૉન્ગ એશિયાના ટાઇમ ઝોનમાં છે અને ચીનના બજાર સાથે જોડાયેલું છે. ત્યાં સોનાના સોદા માટે પેમેન્ટ, ડિલિવરી અને સંગ્રહની વ્યવસ્થા વિકસાવવામાં આવી રહી છે. તેનાથી એશિયન કારોબારીઓને સોનાના સોદા કરવામાં સરળતા મળી શકે છે. હવે આમાં તમે સોનાના સોદાનો હિસાબ પૂરો કરનાર સિસ્ટમ સમજો. કોણે સોનું ખરીદ્યું? કોણે વેચ્યું? કેટલા નાણાં ચૂકવવાનાં છે અને સોનાની ડિલિવરી કેવી રીતે થશે? આ બધું એક સિસ્ટમ દ્વારા વ્યવસ્થિત કરવામાં આવે છે. હૉન્ગ કૉન્ગનું પ્લેટફોર્મ હજી ટ્રાયલમાં છે અને વર્ષ 2027ના પહેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં તેને અધિકૃત રીતે શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.

5 / 9
હૉન્ગ કૉન્ગ અને શાંઘાઈ ગોલ્ડ એક્સચેન્જ વચ્ચે નક્કી કરેલા ધોરણોવાળું સોનું કેટલાક યોગ્ય સોદાના નિકાલમાં વાપરી શકાશે. તેનાથી કારોબારીઓએ દર વખતે સોનું એક બજારથી બીજા બજાર સુધી લઈ જવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. આ સુવિધા નક્કી કરેલા નિયમો અને યોગ્ય સોદાઓ પર નિર્ભર કરશે.

હૉન્ગ કૉન્ગ અને શાંઘાઈ ગોલ્ડ એક્સચેન્જ વચ્ચે નક્કી કરેલા ધોરણોવાળું સોનું કેટલાક યોગ્ય સોદાના નિકાલમાં વાપરી શકાશે. તેનાથી કારોબારીઓએ દર વખતે સોનું એક બજારથી બીજા બજાર સુધી લઈ જવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. આ સુવિધા નક્કી કરેલા નિયમો અને યોગ્ય સોદાઓ પર નિર્ભર કરશે.

6 / 9
હવે મોટો સવાલ એ છે કે, શું ચીન સોનાની કિંમત નક્કી કરશે? હજી આવું કહેવું ઉતાવળભર્યું ગણાશે. સોનાની કિંમત નક્કી કરવામાં મોટી ભૂમિકા માટે હૉન્ગ કૉન્ગને પહેલાં વધુ ખરીદનારાઓ, વેચનારાઓ, બેંકો અને કારોબારની જરૂર પડશે. બજારમાં ખરીદ-વેચાણની સરળતાને લિક્વિડિટી કહે છે. કારોબાર વધશે, તો જ કિંમત નક્કી કરવામાં હૉન્ગ કૉન્ગનો પ્રભાવ વધવાની સંભાવના રહેશે.

હવે મોટો સવાલ એ છે કે, શું ચીન સોનાની કિંમત નક્કી કરશે? હજી આવું કહેવું ઉતાવળભર્યું ગણાશે. સોનાની કિંમત નક્કી કરવામાં મોટી ભૂમિકા માટે હૉન્ગ કૉન્ગને પહેલાં વધુ ખરીદનારાઓ, વેચનારાઓ, બેંકો અને કારોબારની જરૂર પડશે. બજારમાં ખરીદ-વેચાણની સરળતાને લિક્વિડિટી કહે છે. કારોબાર વધશે, તો જ કિંમત નક્કી કરવામાં હૉન્ગ કૉન્ગનો પ્રભાવ વધવાની સંભાવના રહેશે.

7 / 9
બીજું કે, શું આ સમાચારથી સોનાનો ભાવ વધી જશે? તો આવું જરૂરી નથી. હૉન્ગ કૉન્ગની યોજના સોનાના કારોબારની સિસ્ટમ બનાવવાની છે, ભાવ વધારવાની ગેરેન્ટી નથી. સોનાની કિંમત પર માંગ અને પુરવઠો (સપ્લાય), ડૉલર, વ્યાજ દરો, મોંઘવારી અને દુનિયાના રાજકીય હાલાત જેવા અનેક કારણો અસર કરે છે. સોનાનો ભાવ ઘટી પણ શકે છે. સોનાની કિંમત પર અનેક પરિબળો (દુનિયામાં કેટલા લોકો સોનું ખરીદી રહ્યા છે? ડૉલરનો ભાવ શું છે? વ્યાજ દરો વધી રહ્યા છે કે ઘટી રહ્યા છે? મોંઘવારી કેટલી છે અને દુનિયામાં યુદ્ધ કે તણાવ તો નથી ને?) ની અસર પડે છે. આવા સમયે કેટલાક લોકો સોનાને સુરક્ષિત જગ્યા માનીને ખરીદે છે. જો કે, સોનું હંમેશાં ઉપર જ જશે; તેની કોઈ ખાતરી હોતી નથી. ભાવ ઘટવાથી રોકાણનું મૂલ્ય પણ ઘટી શકે છે. રોકાણ શરૂ કરતાં પહેલાં વિચારો કે, તમને આ પૈસાની જરૂર ક્યારે પડશે અને ભાવ ઘટે તો તમે કેટલું નુકસાન સહન કરી શકો છો?

બીજું કે, શું આ સમાચારથી સોનાનો ભાવ વધી જશે? તો આવું જરૂરી નથી. હૉન્ગ કૉન્ગની યોજના સોનાના કારોબારની સિસ્ટમ બનાવવાની છે, ભાવ વધારવાની ગેરેન્ટી નથી. સોનાની કિંમત પર માંગ અને પુરવઠો (સપ્લાય), ડૉલર, વ્યાજ દરો, મોંઘવારી અને દુનિયાના રાજકીય હાલાત જેવા અનેક કારણો અસર કરે છે. સોનાનો ભાવ ઘટી પણ શકે છે. સોનાની કિંમત પર અનેક પરિબળો (દુનિયામાં કેટલા લોકો સોનું ખરીદી રહ્યા છે? ડૉલરનો ભાવ શું છે? વ્યાજ દરો વધી રહ્યા છે કે ઘટી રહ્યા છે? મોંઘવારી કેટલી છે અને દુનિયામાં યુદ્ધ કે તણાવ તો નથી ને?) ની અસર પડે છે. આવા સમયે કેટલાક લોકો સોનાને સુરક્ષિત જગ્યા માનીને ખરીદે છે. જો કે, સોનું હંમેશાં ઉપર જ જશે; તેની કોઈ ખાતરી હોતી નથી. ભાવ ઘટવાથી રોકાણનું મૂલ્ય પણ ઘટી શકે છે. રોકાણ શરૂ કરતાં પહેલાં વિચારો કે, તમને આ પૈસાની જરૂર ક્યારે પડશે અને ભાવ ઘટે તો તમે કેટલું નુકસાન સહન કરી શકો છો?

8 / 9
દાગીનામાં મેકિંગ ચાર્જ (ઘણા બનાવવાનો ખર્ચ) પણ લાગે છે. ગોલ્ડ ETF (શેરબજારમાં ખરીદી-વેચાણ થતો ગોલ્ડ ફંડ), સિક્કા અને બાર ખરીદવાના નિયમો અને ખર્ચ અલગ હોઈ શકે છે. એટલા માટે માત્ર એક હેડલાઇન જોઈને આખું રોકાણ સોનામાં ન કરો. પહેલાં પદ્ધતિ, ખર્ચ અને જોખમ સમજી લો. હૉન્ગ કૉન્ગની તૈયારીથી દુનિયાના સોનાના કારોબારમાં ચીનની ભૂમિકા વધી શકે છે પરંતુ બજારમાં બદલાવ કેટલો મોટો હશે, તે આવનારા સમયમાં ખબર પડશે. સામાન્ય રોકાણકાર માટે હાલ યોગ્ય પગલું એ છે કે, સમાચારને સમજો પરંતુ રોકાણનો નિર્ણય તમારી જરૂરિયાત અને જોખમ ઉઠાવવાની ક્ષમતા જોઈને જ લો.

દાગીનામાં મેકિંગ ચાર્જ (ઘણા બનાવવાનો ખર્ચ) પણ લાગે છે. ગોલ્ડ ETF (શેરબજારમાં ખરીદી-વેચાણ થતો ગોલ્ડ ફંડ), સિક્કા અને બાર ખરીદવાના નિયમો અને ખર્ચ અલગ હોઈ શકે છે. એટલા માટે માત્ર એક હેડલાઇન જોઈને આખું રોકાણ સોનામાં ન કરો. પહેલાં પદ્ધતિ, ખર્ચ અને જોખમ સમજી લો. હૉન્ગ કૉન્ગની તૈયારીથી દુનિયાના સોનાના કારોબારમાં ચીનની ભૂમિકા વધી શકે છે પરંતુ બજારમાં બદલાવ કેટલો મોટો હશે, તે આવનારા સમયમાં ખબર પડશે. સામાન્ય રોકાણકાર માટે હાલ યોગ્ય પગલું એ છે કે, સમાચારને સમજો પરંતુ રોકાણનો નિર્ણય તમારી જરૂરિયાત અને જોખમ ઉઠાવવાની ક્ષમતા જોઈને જ લો.

9 / 9

‘સોનું’ હજી વધુ ગગડશે કે પછી રચશે ‘નવો ઇતિહાસ’ ? બજારનું આ ગણિત રોકાણકારોની ઊંઘ ઉડાડી દેશે

Follow Us
વિદેશી મહિલાએ એક જ ઝાટકે આખેઆખું 'ફાયર પાન' મોઢામાં મૂકી દીધું
વિદેશી મહિલાએ એક જ ઝાટકે આખેઆખું 'ફાયર પાન' મોઢામાં મૂકી દીધું
વરદાયિની માતાની પલ્લી ઘીની નદીઓ વહે છે
વરદાયિની માતાની પલ્લી ઘીની નદીઓ વહે છે
ગાંધીનગરના રાંચરડા મંડળી ગરબામાં માથાકૂટનો નવો વળાંક,
ગાંધીનગરના રાંચરડા મંડળી ગરબામાં માથાકૂટનો નવો વળાંક,
દિવાળી-છઠ પૂજાને પગલે સુરતના ઉધના રેલવે સ્ટેશન પર મુસાફરોનો ધસારો
દિવાળી-છઠ પૂજાને પગલે સુરતના ઉધના રેલવે સ્ટેશન પર મુસાફરોનો ધસારો
કચ્છના ક્રીકમાં BSF દ્વારા પાકિસ્તાની બોટ અને ઘુસણખોર ઝડપાયો
કચ્છના ક્રીકમાં BSF દ્વારા પાકિસ્તાની બોટ અને ઘુસણખોર ઝડપાયો
પંચમહાલના 150થી વધુ ઉમરાહ યાત્રી સાઉદી અરેબિયામાં ફસાયા
પંચમહાલના 150થી વધુ ઉમરાહ યાત્રી સાઉદી અરેબિયામાં ફસાયા
માતાજીના ઉપાસકને મહિષાસુરોથી કેમ ડર લાગે છે? કાજલ હિન્દુસ્તાની
માતાજીના ઉપાસકને મહિષાસુરોથી કેમ ડર લાગે છે? કાજલ હિન્દુસ્તાની
બનાસકાંઠા નજીક ગમખ્વાર અકસ્માત, 4નાં મોત અને 4 ઈજાગ્રસ્ત ! Video
બનાસકાંઠા નજીક ગમખ્વાર અકસ્માત, 4નાં મોત અને 4 ઈજાગ્રસ્ત ! Video
નવરાત્રીમાં અંબાજી મંદિરમાં ભક્તોનું ઘોડાપૂર
નવરાત્રીમાં અંબાજી મંદિરમાં ભક્તોનું ઘોડાપૂર
વડોદરામાં ગેંડા સર્કલ પર ચઢ્યો યુવક, હાઈવોલ્ટેજ ડ્રામા સર્જાયો
વડોદરામાં ગેંડા સર્કલ પર ચઢ્યો યુવક, હાઈવોલ્ટેજ ડ્રામા સર્જાયો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">