કાનુની સવાલ : જો પોલીસ મહિલાની ફરિયાદ નોંધવાનો ઇનકાર કરે તો શું કરવું? કાનુની મદદ ક્યાં અને કેવી રીતે લેવી તે જાણો
જો તમે ક્યારેય તમારી સાથે કે બીજી કોઈ મહિલા સાથે બનેલી ઘટના અંગે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવા જાઓ છો, પરંતુ તેઓ ફરિયાદ નોંધાવવાની ના પાડે છે, તો મુશ્કેલીમાં ઘરે પાછા ફરવાને બદલે, તમે અન્ય કાનુની અધિકારો વિશે જાણો

ભારતીય કાનુનમાં એક એવી રીત છે. જેની મદદથી પોલીસ ના પાડવા છતાં પોલીસ તમારી ફરિયાદને આગળ વધારી શકે છે અને કાનૂની સહાયતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

જો પોલીસ ફરિયાદ નોંધે નહીં તો કાયદો શું છે?ભારતીય નાગરિક સેવા (BNSS) સંહિતા, 2023 ની કલમ 173 હેઠળ, કોગ્નિઝેબલ ગુના વિશેની માહિતી પોલીસને આપી શકાય છે. પોલીસ કાયદા અનુસાર તપાસ શરૂ કરી શકે છે. જો ફરિયાદમાં કોગ્નિઝેબલ ગુનો જાહેર થાય છે, તો FIRનો ઇનકાર ફક્ત એટલા માટે કરી શકાતો નથી કારણ કે ઘટના બીજા પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારક્ષેત્રમાં બની હતી. આવી સ્થિતિમાં, શૂન્ય FIR એક વિકલ્પ હોઈ શકે છે.

કેટલાક મામલામાં કાનુન અનુસાર પ્રારંભિક તપાસની અનુમતિ છે. આ માટે દરેક ફરિયાદમાં પ્રકિયા એક જેવી હોતી નથી. જો પોલીસ તમારી ફરિયાદ ન નોંધે તો મહિલા લેખિત ફરિયાદ જિલ્લાના પોલીસ અધીક્ષકને પત્ર મોકલી શકો છો.

ફરિયાદમાં ઘટનાની તારીખ,સમય, સ્થાન, આરોપીની વિગતો અને પોલીસ સ્ટેશનમાં લેવાયેલી કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કરો.

ઉપલબ્ધ પુરાવાઓની નકલો જોડો. પોસ્ટલ રસીદ અને ફરિયાદની નકલ રાખો. BNSS ની કલમ 173(4) હેઠળ, પોલીસ અધિક્ષક પોતે ફરિયાદની તપાસ કરી શકે છે અથવા જો ફરિયાદમાં કોઈ ગુનો નોંધાયેલો હોય તો ગૌણ પોલીસ અધિકારીને તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપી શકે છે.

જો પોલીસ તમારી ફરિયાદ સાંભળવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તમે રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (NCW) નો સંપર્ક કરી શકો છો. આયોગ મહિલાઓની સતામણી, ઘરેલુ હિંસા, દહેજ સતામણી અને પોલીસની બેદરકારી અંગેની ફરિયાદો સ્વીકારે છે. NCWના ઓનલાઈન ફરિયાદ પોર્ટલ દ્વારા અરજીઓ કરી શકાય છે. ફરિયાદમાં તમારી ચિંતા સ્પષ્ટપણે જણાવો અને ઉપલબ્ધ ડોક્યુમેન્ટ જોડો.

કેસના આધારે, આયોગ સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી જવાબો મેળવવા, પોલીસ કાર્યવાહી પર દેખરેખ રાખવા અથવા અન્ય યોગ્ય સહાય પૂરી પાડવા માટે કાર્યવાહી શરૂ કરી શકે છે. જો કે, આયોગમાં ફરિયાદ નોંધાવવાથી FIR નોંધવાની ગેરંટી નથી.

જો પોલીસ સ્ટેશન કે એસપી સ્તરે કોઈ કાર્યવાહી ન થાય, તો મહિલા વકીલની મદદથી સંબંધિત મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ અરજી દાખલ કરી શકે છે.પોલીસ દ્વારા ફરિયાદ નોંધવાનો ઇનકાર કરવો એ ન્યાય મેળવવાનો છેલ્લો ઉપાય નથી. યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયાનું પાલન કરીને, એક મહિલા વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ, મહિલા આયોગ અને કોર્ટ સુધી પહોંચી શકે છે. આ સામાન્ય કાનૂની માહિતી છે; કેસની હકીકતોના આધારે પગલાં બદલાઈ શકે છે.

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )
કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો
