Azadi Ka Amrit Mahotsav: ગોરિલા યુદ્ધમાં માહિર હતા તાત્યા ટોપે, પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં સેનાપતિ તરીકે તેમણે અંગ્રેજોને ઘણી વખત હંફાવ્યા
જ્યારે કોઈ સૈન્ય શક્તિ ન હતી ત્યારે તેમણે ગોરિલા યુદ્ધને અપનાવ્યું હતું. અને અંગ્રેજોને હંફાવતા રહ્યા. Tv9 ની આ વિશેષ સીરીઝમાં, આજે અમે તે જ ગૌરવશાળી યોદ્ધાની બહાદુરી અને શોર્યનો પરિચય કરાવી રહ્યા છીએ.
મેરઠ (Meerut)થી ફાટી નીકળેલી ક્રાંતિની ચિનગારી ટૂંક સમયમાં સમગ્ર ઉત્તર ભારતમાં ફેલાઈ ગઈ અને જ્વાળા બની ગઈ. તે ભવ્ય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં બહાદુર શાહ ઝફર, ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ, નાના સાહેબ પેશ્વા અને અન્ય ક્રાંતિકારીઓએ અંગ્રેજોને ઉગ્ર લડત આપી હતી. એક પછી એક બધા વિદાય લેતા રહ્યા, કેટલાક શહીદી પામ્યા, કેટલાકને જેલ કરવામાં આવ્યા, કેટલાકને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા. આ હોવા છતાં, એક બહાદુર યોદ્ધાએ અંગ્રેજો સામે પોતાનો સંઘર્ષ ચાલુ રાખ્યો, આ હીરો બીજું કોઈ નહીં પણ તાત્યા ટોપે (Tatya Tope)હતા, જે પ્રથમ સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં અંગ્રેજો સામેના સંઘર્ષના સેનાપતિ હતા, જ્યારે કોઈ સૈન્ય શક્તિ ન હતી ત્યારે તેમણે ગોરિલા યુદ્ધને અપનાવ્યું હતું. અને અંગ્રેજોને હંફાવતા રહ્યા. Tv9 ની આ વિશેષ સીરીઝમાં, આજે અમે તે જ ગૌરવશાળી યોદ્ધાની બહાદુરી અને શોર્યનો પરિચય કરાવી રહ્યા છીએ.
મહારાષ્ટ્રમાં થયો હતો
મહાન સેનાની તાત્યા ટોપેનો જન્મ 1814 માં મહારાષ્ટ્રના પટોદા જિલ્લાના યેવાલા ગામમાં થયો હતો, તેમનું પૂરું નામ રામચંદ્ર પાંડુરંગ યેવલકર હતું, તેમના પિતાનું નામ પાંડુરંગ હતું જે પેશ્વા બાજીરાવ II ના દરબારી હતા, જ્યારે માતાનું નામ રુક્મિણીબાઈ હતું. જ્યારે તેઓ ચાર વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતા પેશ્વા બાજીરાવ બીજા સાથે બિથૂરમાં સ્થાયી થયા હતા.
આ રીતે ‘ટોપે’ ઉપનામ મળ્યું
રામચંદ્ર પાંડુરંગને તાત્યા તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા, તેઓ બહાદુર હોવા ઉપરાંત બૌદ્ધિક રીતે પણ ખૂબ જ મજબૂત હતા અને તેમણે જે પણ કામ કરતા હતા તે ખૂબ જ મહેનત અને સમર્પણથી કરતા હતા, પેશ્વા બાજીરાવ તેમના સમર્પણથી ખૂબ ખુશ હતા તેથી જ તેમને બિથૂર કિલ્લાના લેખકનું કામ સોંપવામાં આવ્યું. તેમણે આ કામ પણ સારી રીતે કર્યું. આનાથી ખુશ થઈને પેશ્વાએ તેમને તેમની એક રત્ન જડેલી ટોપી પુરસ્કાર તરીકે આપી. આ પછી રામચંદ્ર પાંડુરંગ તાત્યા ટોપે તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા.
નાના સાહેબે બનાવ્યા સેનાનાયક
પેશવા બાજીરાવના મૃત્યુ પછી, નાના સાહેબે તાત્યા ટોપેને તેમના સેનાપતિ તરીકે નિયુક્ત કર્યા. આ તે સમયગાળો હતો જ્યારે અંગ્રેજોએ નાનારાવને પેશવાનું બિરુદ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને પેશવા બાજીરાવ II ને આપવામાં આવેલ પેન્શન આપવાનો પણ ઇનકાર કર્યો હતો. જેના કારણે નાના સાહેબ ગુસ્સામાં આવી ગયા હતા અને અંગ્રેજો સામે સંઘર્ષની તૈયારી કરી હતી. વ્યૂહરચના તૈયાર કરવાની જવાબદારી તાત્યા ટોપે પર હતી.
કાનપુરમાં અંગ્રેજો સાથે સંઘર્ષ
1857ના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં જ્યારે ક્રાંતિની જ્યોત કાનપુર પહોંચી ત્યારે નાના સાહેબ સાથે તાત્યા ટોપે અંગ્રેજો સાથે ઉગ્ર લડાઈ લડી. ત્યાંના ક્રાંતિકારીઓને એક કરવાનું કામ નાના સાહેબ અને તાત્યા ટોપેનું હતું. કાનપુર અંગ્રેજોથી આઝાદ થયું હતું, જોકે પાછળથી અંગ્રેજોએ ફરીથી કાનપુર પર કબજો કર્યો હતો.
રાણી લક્ષ્મીબાઈ સાથે અંગ્રેજો સામે લડ્યા યુદ્ધ
અંગ્રેજોએ ઝાંસીના કિલ્લા પર હુમલો કર્યો ત્યારે ઝાંસીની રાણીએ સખત લડત આપી, પરંતુ છેતરપિંડીનો ભોગ બન્યા પછી, તેમના વિશ્વાસુ સાથીઓએ તેને કલાપી તરફ જવાની સલાહ આપી. અહીં તાત્યા ટોપેએ તેમનો સાથ આપ્યો અને કોચમાં અંગ્રેજો સાથેના ભીષણ યુદ્ધમાં અંગ્રેજોની સામે ઊભા રહ્યા. જો કે, અંગ્રેજોની જીત જોઈને રાણી લક્ષ્મીબાઈ અને તાત્યા ટોપે ગ્વાલિયર જવા રવાના થઈ ગયા અને અહીં ફરીથી અંગ્રેજો સાથે યુદ્ધ થયું.
તાત્યા ટોપેએ ચાલુ રાખ્યો સંઘર્ષ
ગ્વાલિયરમાં રાણી લક્ષ્મીબાઈની વીરગતિ પછી પણ તાત્યા ટોપેએ તેમનો સંઘર્ષ ચાલુ રાખ્યો અને ગોરિલા યુદ્ધ સાથે અંગ્રેજો સામે લડવાનું શરૂ કર્યું. તે આ કળામાં નિપુણ હતા, આવી સ્થિતિમાં તેમણે નાના હુમલા કરીને અંગ્રેજોને મોટું નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ કર્યું. અંગ્રેજોએ ઘણી કોશિશ કરી, પણ તેમને પકડી શક્યા નહીં.
શિવપુરીના જંગલોમાંથી દગાથી પકડાયા
નરવરના રાજાએ તાત્યા ટોપે સાથે દગો કર્યો અને શિવપુરીના પડૌન જંગલોમાં સૂતા હતા ત્યારે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી. 15 એપ્રિલ, 1859ના રોજ તેમના પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો અને તેમને મૃત્યુદંડની સજા આપવામાં આવી અને તેમને 18 એપ્રિલ 1859ના રોજ ફાંસી આપવામાં આવી.
