સરકારની આવક વધવાથી રાજકોષીય ખાધ 4 વર્ષની નીચી સપાટીએ આવી, સરળ શબ્દોમાં સમજો તમારી પર શું થશે અસર

What is Fiscal Deficit: શુક્રવારે સાંજે દેશની આર્થિક પ્રગતિ સાથે જોડાયેલા કેટલાક આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમાંથી એક રાજકોષીય ખાધનો આંકડો હતો. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં રાજકોષીય ખાધ (જે 1 એપ્રિલ, 2021થી શરૂ થઈ અને 31 માર્ચ, 2022ના રોજ સમાપ્ત થાય છે) રૂ. 5.26 લાખ કરોડ હતી. આ આંકડા કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સ (CGA) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવ્યા છે.

આ નાણાકીય વર્ષમાં ખાધના આંકડા પાછલા નાણાકીય વર્ષ કરતા ઘણા સારા રહ્યા છે. મતલબ કે સરકારની આવક વધી છે અને ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે. તમને જણાવી દઈએ કે કોવિડ-19 મહામારીનો સામનો કરવા માટે ખર્ચમાં વધારો થવાને કારણે ગત વર્ષના સમાન સમયગાળામાં અંદાજની સરખામણીમાં ખાધ 114.8 ટકા વધી હતી. 

ચાલો હવે પહેલા ફિસ્કલ ડેફિસિટ વિશે જાણીએ.

 રાજકોષીય ખાધનો અર્થ સરકારના કુલ ખર્ચ અને ઋણ સિવાયની કુલ કમાણી વચ્ચેનો તફાવત છે. જ્યારે ખર્ચ સરકારની કુલ વાર્ષિક આવક કરતાં વધુ હોય ત્યારે તેને રાજકોષીય ખાધ કહેવામાં આવે છે. પરંતુ તેમાં દેવાનો સમાવેશ થતો નથી. સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલ ઉધારનો સરકારની આવકમાં સમાવેશ થતો નથી. રાજકોષીય ખાધના આંકડાઓની સરખામણી સામાન્ય રીતે જીડીપીની ટકાવારી તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

જો તમે રાજકોષીય ખાધ વધારશો તો શું થશે?

રાજકોષીય ખાધ જેટલી વધારે છે તેટલો જ સરકાર પર દેવું અને વ્યાજની ચુકવણીનો બોજ વધારે છે. આ જ કારણ છે કે સરકારો રાજકોષીય ખાધ ઘટાડવા સબસિડી અને અન્ય ખર્ચમાં કાપ મૂકે છે. નાણા મંત્રાલય દર વર્ષે બજેટમાં રાજકોષીય ખાધનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરે છે. પરોક્ષ કર અથવા પરોક્ષ કર એ તે છે જે ચૂકવનાર દ્વારા ખરીદદાર પાસેથી વધુ એકત્ર કરવામાં આવે છે. સેલ્સ ટેક્સની જેમ જેનું સ્થાન હવે GST, એક્સાઇઝ અને કસ્ટમ ડ્યુટીએ લીધું છે. 

ઓછી રાજકોષીય ખાધ હોવાનો અર્થ શું છે?

આસિફના મતે જ્યારે સરકારની આવક વધે છે ત્યારે રાજકોષીય ખાધ ઘટે છે. હવે આ આંકડાઓમાં પણ તે જ દેખાય છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં સરકારની આવકમાં વધારો થયો છે. કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સ (CGA)ના ડેટા અનુસાર, પ્રથમ 6 મહિનામાં ચોખ્ખી ટેક્સ આવક રૂ. 9.2 લાખ કરોડ હતી. તે જ સમયે, ટેક્સ સિવાયની આવક 1.6 લાખ કરોડ રૂપિયા રહી છે. જ્યારે 16.2 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે.