દેશભરમાં આકરી ગરમી પડી રહી છે. જેના કારણે માણસો તેમજ પશુઓની હાલત કફોડી બની છે. સવારે 9 વાગ્યાની સાથે જ ગરમ પવનો ફૂંકાવા લાગે છે. ઉપરથી ધગધગતા તડકાએ લોકોના શ્વાસ અધ્ધર કરી દીધા છે. ઘણા રાજ્યોમાં તાપમાન 40 ડિગ્રીને પાર કરી ગયું છે. ખાસ કરીને પશુઓને તેની ભારે અસર થઈ છે. ગરમીના કારણે દૂધ આપતા પશુઓએ દૂધ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કર્યો છે. આવી સ્થિતિમાં પશુપાલકોની આવકમાં ઘટાડો થયો છે. ખેતીના સમાચાર અહીં વાંચો.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર મહારાષ્ટ્રના મરાઠવાડામાં તાપમાન 43 ડિગ્રીની નજીક પહોંચી ગયું છે. તાપમાનમાં વધારાને કારણે પશુઓએ દૂધ આપવાનું ઓછું કર્યું છે. નજીક આવી રહેલી ગરમીના કારણે દૂધ ઉત્પાદનમાં 15 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. દૂધ વેચીને તેઓ પશુઓના ચારાનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો તાપમાનમાં વધારો આમ જ ચાલુ રહેશે તો દૂધ ઉત્પાદનમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. જેના કારણે તેમને પશુપાલનમાં નુકશાન થશે.
પશુચિકિત્સકોના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે ગરમી વધે છે, ત્યારે પશુઓ તેમના ચારાનું સેવન ઓછું કરી દે છે. આનાથી તેમની દૂધ આપવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. આ સાથે સૂર્યની વધુ ગરમીને કારણે પશુઓ તણાવમાં આવે છે. આ કારણે તેમના શરીરમાં સુસ્તી વધે છે, જેની સીધી અસર દૂધ આપવાની ક્ષમતા પર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં દૂધની માત્રામાં ઘટાડો થવા લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રાણીઓને ગરમી અને સનસ્ટ્રોકથી બચાવવા માટે, તેમને સવાર-સાંજ કેનાલ અથવા તળાવમાં સ્નાન કરાવવું જોઈએ. આનાથી તેમના શરીરનું તાપમાન ઓછું રહે છે, જેનાથી તેઓ સ્વસ્થ રહે છે.
તેમજ ગરમીથી બચવા માટે પશુઓને 4 થી 5 વખત ઠંડુ પાણી આપવું. તે જ સમયે, તેમને હંમેશા સંદિગ્ધ અને હવાની અવરજવરવાળી જગ્યાએ બાંધો. બપોરના સમયે ગરમી ખૂબ વધી ગઈ હોય તો ઢોરઢાંખરમાં કૂલર કે પંખાનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય. જેનાથી પશુઓને ગરમીથી રાહત મળે છે. જો પશુઓ સૂકો ચારો ન ખાતા હોય તો તેમને લીલું ઘાસ ખવડાવો. તેનાથી દૂધનું ઉત્પાદન ઘટશે નહીં. જો શક્ય હોય તો, ખેડૂત ભાઈઓએ તેમની ગાયો અને ભેંસોને ગાયનું ઘાસ ખવડાવવું જોઈએ. તેમાં ભરપૂર પ્રમાણમાં પ્રોટીન, ફાઈબર અને અન્ય પોષક તત્વો મળી આવે છે. જેના કારણે ગાય અને ભેંસ પહેલા કરતા વધુ દૂધ આપવા લાગે છે.
આ પણ વાંચો : June Month Crop: જૂન મહિનામાં વાવો આ શાકભાજી, લાંબા સમય સુધી થશે મોટી કમાણી
જો ખેડૂત ભાઈઓ ઈચ્છે તો દૂધ વધારવા માટે તેઓ પશુઓને અઝોલા ઘાસ પણ ખવડાવી શકે છે. આ ઘાસ પાણીમાં ઉગાડવામાં આવે છે અને પોષણથી ભરપૂર છે. ઉનાળાની ઋતુમાં તે પશુઓ માટે સંજીવની ગણાય છે. આ સાથે દરરોજ 200 ગ્રામ સરસવના તેલમાં 250 ગ્રામ ઘઉંનો લોટ ભેળવીને મિશ્રણ બનાવો. આ મિશ્રણને ચારા સાથે ભેળવીને દરરોજ સવાર-સાંજ ઢોરને ખવડાવો. આ એક અઠવાડિયા સુધી કરો. તેનાથી પશુઓમાં દૂધ આપવાની શક્તિ વધી શકે છે.