રશિયાનો ‘માસ્ટર સ્ટ્રોક’: યુદ્ધ અને મોંઘવારી વચ્ચે ભારતને આપી 40% ડિસ્કાઉન્ટની ઓફર

દુનિયા અત્યારે ગંભીર ઉર્જા સંકટના ઉંબરે ઉભી છે. એકતરફ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે દરિયાઈ માર્ગો બંધ થવાની ભીતિ છે, ત્યારે બીજી તરફ રશિયાએ દક્ષિણ એશિયાના દેશો, ખાસ કરીને ભારત માટે એક એવો દાવ ખેલ્યો છે જેનાથી પશ્ચિમી દેશોના હોશ ઉડી ગયા છે. રશિયાએ પોતાના પ્રતિબંધિત પ્લાન્ટ્સમાંથી ઉત્પાદિત ગેસ (LNG) પર 40% જેટલું તોતિંગ ડિસ્કાઉન્ટ આપવાની તૈયારી બતાવી છે.

ઓળખ છુપાવીને ગેસ વેચવાની ‘ગુપ્ત’ વ્યૂહરચના

રશિયા માત્ર સસ્તો ગેસ જ નથી આપી રહ્યું, પરંતુ અમેરિકાના પ્રતિબંધોથી બચવા માટે એક ‘ખતરનાક’ પ્લાન પણ તૈયાર કર્યો છે. બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, રશિયા ચીન સ્થિત મધ્યસ્થી કંપનીઓ દ્વારા એવા દસ્તાવેજો આપવાનો દાવો કરી રહ્યું છે જેનાથી એવું લાગે કે આ ગેસ રશિયાથી નહીં પણ ઓમાન કે નાઇજીરિયા જેવા દેશોમાંથી આવી રહ્યો છે. આ રણનીતિ પાછળનો હેતુ ભારત જેવા દેશોને અમેરિકાના સેકન્ડરી પ્રતિબંધોથી બચાવવાનો છે.

ભારત માટે કેમ મહત્વની છે આ ઓફર?

ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો લગભગ 50% ગેસ કતારથી મંગાવે છે. અત્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે કતારથી આવતો સપ્લાય જોખમમાં છે. જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થાય, તો ભારતમાં ખાતરનું ઉત્પાદન અને વીજળીના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રશિયાનો 40% સસ્તો ગેસ ભારત માટે સંજીવની સમાન સાબિત થઈ શકે છે.

મોટો પડકાર: સસ્તો ગેસ કે અમેરિકા સાથેના સંબંધ?

રશિયાની આ ઓફર લોભામણી તો છે પણ કાંટાની પથારી સમાન છે. ભારત અત્યારે ઉર્જા સુરક્ષા અને અમેરિકા સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જો ભારત આ ઓફર સ્વીકારે છે, તો તે પશ્ચિમી દેશોની નારાજગી વહોરી શકે છે, અને જો નથી સ્વીકારતું, તો દેશમાં ઉર્જા મોંઘી થવાનું જોખમ છે.

હાલમાં ભારત સરકાર તરફથી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે જો કતારથી સપ્લાય લાંબો સમય અટકી જશે, તો ભારતને આવા જોખમી પણ સસ્તા વિકલ્પો પર વિચાર કરવો જ પડશે.

ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની દહેશત ! બીજા વિશ્વયુદ્ધનો શિકાર બનેલો આ દેશ કેમ ખરીદી રહ્યો છે ટનબંધ Gold જ Gold?