US સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ PM મોદી સાથે કરી મુલાકાત, ઊર્જાથી લઈને અર્થતંત્ર સુધી દરેક વસ્તુ પર થશે અસર
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને પીએમ મોદી વચ્ચેની મુલાકાતથી ભારત-અમેરિકા સંબંધોને નવી ગતિ મળી છે. અમેરિકાએ આ કટોકટી દરમિયાન ભારતને અવિરત તેલ અને ગેસ પુરવઠાની ખાતરી આપી છે.

અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ નવી દિલ્હીમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને ઈરાન કટોકટીને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા કોરિડોરમાં વિક્ષેપને ધ્યાનમાં રાખીને આ બેઠક ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક છે. ઊર્જા સુરક્ષા, સંરક્ષણ સહયોગ અને દ્વિપક્ષીય વેપાર જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. અમેરિકાએ આ કટોકટી દરમિયાન ભારતને અવિરત તેલ અને ગેસ પુરવઠાની ખાતરી આપી હતી.
ઊર્જા કટોકટી અને ભારતની ચિંતાઓ
મધ્ય પૂર્વમાં હાલની અશાંત પરિસ્થિતિએ ભારતના અર્થતંત્ર માટે એક મોટો પડકાર ઉભો કર્યો છે. ઈરાન અને અન્ય પ્રાદેશિક શક્તિઓ સાથેના તણાવને કારણે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિક લગભગ ઠપ્પ થઈ ગયો છે. ભારત તેની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો લગભગ 90% આ માર્ગ દ્વારા આયાત કરે છે.
આ પુરવઠા સંકટની સીધી અસર ભારતના સામાન્ય માણસ પર પડી છે, જ્યાં છેલ્લા 10 દિવસમાં તેલના ભાવમાં ત્રણ વખત વધારો થયો છે. વધુમાં ભારતીય ચલણ ડોલર સામે 96.96 ના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારમાંથી અબજો ડોલર પાછા ખેંચી રહ્યા છે.
અમેરિકાનો મહાન વિશ્વાસ અને તેલનો ખેલ
આ નિર્ણાયક તબક્કે, યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ ભારતની મુલાકાત લીધી. તેમણે વડા પ્રધાન મોદીને ખાતરી આપી કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ઈરાનને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને બંધક બનાવવા દેશે નહીં. રુબિયોએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે અમેરિકા તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે ભારત જેટલી ઉર્જા ઇચ્છે છે તેટલી ઉર્જા પૂરી પાડવા માટે તૈયાર છે.
ભારતમાં યુએસ એમ્બેસેડર સર્જિયો ગોરે પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું કે ભારત હવે તેના પુરવઠા માર્ગોને વૈવિધ્યીકરણ કરી રહ્યું છે અને યુએસ પાસેથી તેલ અને ગેસની ખરીદી વધારી રહ્યું છે. શિપિંગ ડેટા અનુસાર ભારત આ મહિને યુએસમાંથી રેકોર્ડ જથ્થામાં લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) અને LPG આયાત કરી રહ્યું છે. અમેરિકાનો ઉદ્દેશ્ય ગલ્ફ દેશો અને રશિયા પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડીને બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક પરસ્પર નિર્ભરતાને વધુ ગાઢ બનાવવાનો છે.
ભૂતકાળની કડવાશ ભૂલી જવાનો પ્રયાસ
આ બેઠક ફક્ત ઊર્જા પુરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં તાજેતરના તણાવને સંબોધવાનો પણ પ્રયાસ કરે છે. ગયા વર્ષે, ભારત-પાકિસ્તાન તણાવ અંગેના યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પના દાવાઓ અને યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ભારતીય માલ પર યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા વધારાના 25% ટેરિફથી સંબંધોમાં તણાવ આવ્યો હતો. જોકે, બદલાતા ભૂરાજકીય પરિદૃશ્ય અને તેલ બજારની સ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને યુએસએ ભારત પ્રત્યેના તેના કડક વલણને નરમ પાડ્યું છે. પ્રતિબંધોના દબાણ કરતાં યુએસએ સપ્લાય ચેઇન સ્થિરતાને પ્રાથમિકતા આપી છે.
ક્વાડ અને ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
માર્કો રુબિયો પણ ભારતમાં ક્વાડ બેઠકમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ભારત, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના અધિકારીઓ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, સંરક્ષણ સહયોગ અને મહત્વપૂર્ણ ટેકનોલોજી શેરિંગ પર વ્યૂહરચના બનાવશે. ભારત માટે, આ બેઠક તેની ડગમગતી અર્થવ્યવસ્થાને સ્થિર કરવા અને રાહત આપવાનું એક માધ્યમ છે, જ્યારે વોશિંગ્ટન માટે, આ એશિયન સુપરપાવર અમેરિકા સાથે વ્યૂહાત્મક રીતે સંપૂર્ણ રીતે જોડાયેલ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાની તક છે.
