સરકારનો મોટો નિર્ણય, 1 જુલાઈથી સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધ, ઈમ્પોર્ટથી લઈ વપરાશ પર પ્રતિબંધ

સરકારે સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ (Single Use Plastic Ban) મૂકવાનો નિર્ણય લીધો છે. પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 1 જુલાઈથી સમગ્ર દેશમાં સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક વસ્તુઓના ઉત્પાદન, આયાત, સ્ટોકિંગ, વિતરણ, વેચાણ અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ (Plastic Ban in India) રહેશે. આ એવી વસ્તુઓ છે જે ઓછી ઉપયોગીતા ધરાવે છે અને વધુ કચરો પેદા કરે છે. પ્રતિબંધિત વસ્તુઓમાં સ્ટ્રો, સ્ટિરર, ઈયર બડ, કેન્ડી, પ્લાસ્ટિકની સળીવાળા ફુગ્ગા, પ્લાસ્ટિકના વાસણો, સિગારેટના પેકેટ અને સુશોભન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા થર્મોકોલનો સમાવેશ થાય છે.

પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને લઈને અનેક સ્તરે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. પરંતુ તેની અસર દેખાતી નથી. પર્યાવરણવાદીઓ કહે છે કે આપણે રોજ પ્લાસ્ટિક ખાઈએ છીએ, પીએ છીએ અને શ્વાસમાં પણ લઈએ છીએ. તેને કારણે, છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી માત્ર આપણું ઇકોસિસ્ટમ જ નહીં, પણ આપણા સમુદ્ર અને વન્યજીવોને પણ ખતરો છે. નવા પુરાવા દર્શાવે છે કે લોકોના લોહીમાં પણ પ્લાસ્ટિક ઓગળી ગયું છે. આ કચરો નથી, પરંતુ તે એક ઝેરી રસાયણ છે, જેની સામે આપણે સમયસર પગલાં લેવા પડશે.

લાખો ટન કચરો પેદા થાય છે

એક મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, સંશોધન દર્શાવે છે કે સરેરાશ ભારતીય દર વર્ષે લગભગ 10 કિલો પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરે છે. ભારત દર વર્ષે લગભગ 3.5 મિલિયન ટન ઘરેલું કચરો પેદા કરે છે. સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકના કારણે દર વર્ષે કચરાના વિશાળ ઢગલા થાય છે. જો કે આવા પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધ બાદ તેને લગતા નાના ઉદ્યોગો પણ બંધ થવાના આરે આવી જશે. જેના કારણે લોકોની રોજગારી પર અસર થવાની સંભાવના છે. જે પહેલાથી જ કોરોના વાયરસ રોગચાળાને કારણે ખૂબ પ્રભાવિત છે.

એવી ઘણી કંપનીઓ પણ છે જે સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધની વિરુદ્ધ છે. કારણ કે એવી ઘણી વસ્તુઓ છે જેના પર પ્રતિબંધ પછી આવનારા પડકારોનો સામનો કરવા માટે કંપનીઓને તૈયાર રહેવાની જરૂર છે. ઉદાહરણ તરીકે, વિશ્વભરમાં કાગળના સ્ટ્રોની અછત છે. આ માટે મોટી સંખ્યામાં કાગળોની પણ જરૂર પડશે. દુનિયાના ઘણા એવા દેશ છે, જે પ્લાસ્ટિક સ્ટ્રોની આદતને દૂર કરીને પેપર સ્ટ્રોના ઉપયોગ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ સાથે, દેશોમાં સ્થાનિક સ્તરે તેનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા પણ નથી.