રાત્રે સૂવાના સમયે હાથ સુન્ન કેમ થાય છે? જાણો કારણ અને તેના સરળ ઉપાયો

ઘણા લોકો રાત્રે ઊંઘ દરમિયાન એક સામાન્ય પરંતુ અસ્વસ્થતા ઉભી કરતી સમસ્યાનો અનુભવ કરે છે. ઘણીવાર એવું બને છે કે ઊંઘમાંથી અચાનક જાગતાં હાથમાં સંવેદના ન હોય તેવી લાગણી થાય છે. હાથમાં ઝણઝણાટ થાય છે અથવા એવું લાગે છે કે હાથમાં જાણે શક્તિ જ નથી. આવી સ્થિતિ ઘણીવાર થોડા સમય માટે રહે છે અને પછી ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ જાય છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના કહેવા મુજબ આ સમસ્યા ઘણી સામાન્ય છે અને ઘણા વયસ્ક લોકો અઠવાડિયામાં એક વખત તો આવી સ્થિતિનો અનુભવ કરે છે.

નૉક્ટર્નલ પેરેસ્થેશિયા શું છે?

તબીબી ભાષામાં રાત્રે હાથ અથવા કલાઈમાં થતુ આ સુન્નપણુ નૉક્ટર્નલ પેરેસ્થેશિયા(nocturnal paresthesia) તરીકે ઓળખાય છે. આ સ્થિતિમાં હાથ, કલાઈ અથવા બાજૂમાં ઝણઝણાટ અથવા સુન્નપણ અનુભવાય છે. મોટા ભાગે આ સમસ્યા ગંભીર નથી અને થોડા સમયમાં પોતે જ ઠીક થઈ જાય છે. પરંતુ જો આ સમસ્યા વારંવાર થાય અથવા લાંબા સમય સુધી રહે તો તેને અવગણવી યોગ્ય નથી અને તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી બની શકે છે.

હાથ સુન્ન થવાનું મુખ્ય કારણ

આ સમસ્યાનું સૌથી સામાન્ય કારણ નસો પર પડતો દબાણ છે. જ્યારે આપણે ઊંઘ દરમિયાન એવી સ્થિતિમાં હોઈએ કે જ્યાં હાથ અથવા કળાઈ પર વધારે દબાણ પડે, ત્યારે ત્યાં સુધી પહોંચતો બ્લડ ફ્લો થોડા સમય માટે ઓછો થઈ શકે છે. પરિણામે હાથમાં ઝણઝણાટ અથવા પિન-નીડલ્સ જેવી લાગણી થાય છે. શરીર માટે આ એક સંકેત હોય છે કે કોઈ ભાગ પર દબાણ વધારે છે અને સ્થિતિ બદલવાની જરૂર છે.

ખોટી રીતે સૂવાની આદત

ઘણા લોકો સૂતી વખતે અજાણે એવી સ્થિતિમાં સૂઈ જાય છે કે જેમાં હાથ પર દબાણ પડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કેટલાક લોકો હાથને માથા નીચે રાખીને સૂઈ જાય છે અથવા કળાઈને વાળી દે છે. ક્યારેક બાજુએ સૂતી વખતે માથું હાથ પર રાખવાથી પણ નસો પર દબાણ આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં હાથ સુધી પહોંચતો બ્લડ સર્ક્યુલેશન થોડા સમય માટે ધીમો થઈ જાય છે અને હાથ સુન્ન લાગવા લાગે છે.

અન્ય આરોગ્ય સમસ્યાઓ પણ હોઈ શકે

ક્યારેક હાથ સુન્ન થવું શરીરની બીજી આરોગ્ય સમસ્યાનું સંકેત પણ હોઈ શકે છે. જેમ કે પરિફેરલ ન્યુરોપ(peripheral neurop) જેવી સ્થિતિમાં નસો યોગ્ય રીતે કામ કરતી નથી. આવી સ્થિતિમાં હાથ અને પગમાં સુન્નપણ અથવા બળતરા જેવી લાગણી થઈ શકે છે. ડાયાબિટીસ, વિટામિનની ઉણપ, કેટલીક દવાઓના સાઈડ ઇફેક્ટ અથવા વધારે પ્રમાણમાં આલ્કોહોલનું સેવન પણ નસોને અસર કરી શકે છે.

હાથ સુન્ન થાય ત્યારે શું કરવું?

જો રાત્રે ઊંઘ દરમિયાન હાથ સુન્ન થઈ જાય તો સામાન્ય રીતે ગભરાવાની જરૂર નથી. શરીરની સ્થિતિ બદલી દેવી, હાથને થોડું હલાવવું અથવા આંગળીઓને હળવેથી સ્ટ્રેચ કરવાથી થોડા જ સમયમાં સંવેદના પાછી આવી જાય છે. હાથની હળવી માલિશ કરવાથી અથવા ગૂંગળા પાણીથી હાથ ધોવાથી પણ બ્લડ સર્ક્યુલેશન સુધરે છે અને ઝણઝણાટ ઓછો થાય છે.

ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી?

જો આ સમસ્યા ક્યારેક થાય તો સામાન્ય માનવામાં આવે છે. પરંતુ જો હાથ વારંવાર સુન્ન થઈ જાય, લાંબા સમય સુધી રહે અથવા તેની સાથે દુખાવો, બળતરા અથવા કમજોરી અનુભવાય, તો તેને અવગણવું યોગ્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં તબીબી તપાસ કરાવી અને નિષ્ણાતની સલાહ લેવી સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

શું મોડી રાત્રે ખાવાથી સ્વાસ્થ્યના જોખમો વધી શકે છે? નિષ્ણાંતોની સલાહ જાણવા અહી ક્લિક કરો.