શું કુલરમાં બરફ નાખવાથી તે AC જેવી ઠંડક આપે છે? જાણો આ દેશી જુગાડ પાછળનું ટેકનિકલ સત્ય

શું તમે પણ કુલરને એસી બનાવવા માટે તેમાં બરફના ચોસલા નાખો છો? ટેકનિકલ રીતે જાણો કે આ દેશી જુગાડ ખરેખર કામ કરે છે કે પછી તમે ખોટી મહેનત કરી રહ્યા છો.

Image Credit source: AI

Sachin Agrawal | Updated on: Apr 28, 2026 | 2:13 PM

ગુજરાતમાં ગરમીનો પારો 44 ડિગ્રીને પાર કરી રહ્યો છે ત્યારે લોકો પોતાના કુલરમાં બરફના ટુકડા નાખીને તેને ‘બરફીલું’ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ઘણા લોકો માને છે કે ટાંકીમાં બરફ નાખવાથી એસી જેવી ઠંડક મળશે, પરંતુ શું આ વાતમાં ખરેખર દમ છે? ટેક એક્સપર્ટ્સ અને વિજ્ઞાન કાંઈક અલગ જ વાર્તા કહે છે. સત્ય એ છે કે કુલરમાં બરફ નાખવાથી મળતી ઠંડક એટલી મામૂલી હોય છે કે જે કદાચ તમને અનુભવાય પણ નહીં!

બરફ નાખવો એ અડધું સત્ય છે!

કુલર જે ટેકનિકલ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે, તેમાં પાણી પોતાની જાતે જ ઠંડું થતું હોય છે. જ્યારે પંપ દ્વારા પાણી ઘાસ અથવા હનીકોમ્બ પેડ પર પડે છે અને તેમાંથી હવા પસાર થાય છે, ત્યારે ‘બાષ્પીભવન’ની પ્રક્રિયાથી પાણી કુદરતી રીતે જ ઠંડું થાય છે. જો તમે પાણીમાં સીધો બરફ નાખો છો, તો તે પાણીના પ્રવાહને કારણે મિનિટોમાં પીગળી જાય છે અને તેની અસર બહુ લાંબો સમય ટકતી નથી.

આઈસ ચેમ્બરવાળા કુલરનું ગણિત

માત્ર એવા જ કુલરમાં બરફનો થોડો ફાયદો મળી શકે છે જેમાં અલગથી ‘આઈસ બોક્સ’ અથવા ‘આઈસ ચેમ્બર’ આપેલું હોય. પ્લાસ્ટિકના એવા કુલર જે રૂમની અંદર રાખવામાં આવે છે, તેમાં પાણી કુદરતી રીતે ઠંડું થવામાં વાર લાગે છે, ત્યાં બરફ થોડી રાહત આપી શકે છે. પરંતુ જો તમે બહારની હવા લેતું લોખંડનું મોટું કુલર વાપરતા હોવ, તો તેમાં બરફ નાખવો એ પાણી અને મહેનતનો બગાડ માત્ર છે.

ઠંડક વધારવાની અસલી અને સચોટ રીતો:

જો તમારે કુલરમાંથી એસી જેવી ઠંડક જોઈતી હોય, તો બરફ નાખવાને બદલે આ ચાર બાબતો પર ધ્યાન આપો:

ક્રોસ વેન્ટિલેશન: કુલર ક્યારેય બંધ રૂમમાં ન ચલાવો. તેની સામેની બારી કે દરવાજો ખુલ્લો રાખો જેથી ભેજવાળી હવા બહાર નીકળી શકે. જો રૂમમાં એક્ઝોસ્ટ ફેન હોય તો તે ચાલુ રાખવો શ્રેષ્ઠ છે.
યોગ્ય સ્થાન: કુલરને હંમેશા બારી પર જ ગોઠવો. બહારની સૂકી અને તાજી હવા કુલરના પાણીને વધુ ઝડપથી ઠંડું કરી શકે છે.
પેડ્સની સફાઈ: જો કુલરના ઘાસ કે પેડ્સમાં ક્ષાર જામી ગયો હોય કે ધૂળ ભરાઈ હોય, તો તેને તરત બદલો. જો પેડ્સ બરાબર પલળશે નહીં તો ઠંડક મળશે નહીં.
સમયસર ચલાવો: બપોરે ભયાનક તાપ વધે તે પહેલા જ કુલર ચાલુ કરી દેવું જોઈએ, જેથી ઘરની દીવાલો અને છતનું તાપમાન જળવાઈ રહે.

કુલરમાં બરફ નાખવાથી તે એસી નથી બની જતું. તેના કરતા કુલરને હવા ઉજાસવાળી જગ્યાએ રાખીને યોગ્ય રીતે વાપરશો, તો તે કુદરતી રીતે જ તમને શિમલા જેવી ઠંડક આપશે. તમારા ખિસ્સા પર બોજ વધારવા કરતા આ સ્માર્ટ ટિપ્સ અપનાવો!