બોનસ શેર શું છે અને કંપનીઓ તેને શા માટે જાહેર કરે છે ? સમજો આખું ગણિત

શેરબજારના સમાચાર વાંચતા અથવા સાંભળતા સમયે તમે ઘણીવાર “બોનસ શેર” શબ્દ સાંભળ્યો હશે. ઘણા રોકાણકારોને એવું લાગે છે કે કંપની તેમને મફતમાં કંઈક આપી રહી છે. પરંતુ હકીકતમાં બોનસ શેર માત્ર ભેટ નથી, તેની પાછળ કંપનીની ચોક્કસ નાણાકીય વ્યૂહરચના અને લાંબા ગાળાની યોજના છુપાયેલી હોય છે.

બોનસ શેર એ વધારાના શેર છે, જે કંપની તેના હાલના શેરધારકોને કોઈપણ પ્રકારની ચુકવણી લીધા વગર આપે છે. એટલે કે, જો તમે પહેલેથી જ કંપનીના શેર ધરાવો છો, તો તમને તેના બદલામાં વધારાના શેર મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારી પાસે 100 શેર છે અને કંપની 1:1 બોનસ જાહેર કરે છે, તો તમને વધુ 100 શેર મળશે. આ રીતે, કોઈ વધારાનો ખર્ચ કર્યા વિના તમારી પાસે કુલ 200 શેર થઈ જાય છે.

શેરની કિંમત આપમેળે ઘટી જાય

બોનસ શેર મળ્યા પછી શરૂઆતમાં એવું લાગે છે કે તમારી સંપત્તિ વધી ગઈ છે, કારણ કે શેરની સંખ્યા વધી જાય છે. પરંતુ અહીં એક મહત્વપૂર્ણ બાબત સમજવી જરૂરી છે. બોનસ શેર જાહેર થયા પછી શેરની કિંમત આપમેળે ઘટી જાય છે. એટલે કે, શેરની સંખ્યા વધે છે પરંતુ પ્રતિ શેર કિંમત ઘટે છે. પરિણામે, તમારા કુલ રોકાણનું મૂલ્ય લગભગ પહેલા જેટલું જ રહે છે.

જ્યારે કોઈ કંપની મજબૂત નફો કમાય છે અને તેની પાસે પૂરતી અનામત (રિઝર્વ) હોય છે, ત્યારે તે બોનસ શેર જાહેર કરવાનો નિર્ણય લે છે. ઘણી વખત કંપની રોકડ ડિવિડન્ડ ચૂકવવાને બદલે શેરના રૂપમાં રોકાણકારોને પુરસ્કાર આપે છે. આથી કંપનીનું રોકડ ભંડોળ સુરક્ષિત રહે છે અને સાથે જ શેરધારકોને પણ સંતોષ મળે છે. બોનસ શેર કંપનીના ભવિષ્ય પર તેના વિશ્વાસને પણ દર્શાવે છે.

વધુ રોકાણકારો બજારમાં પ્રવેશ કરી શકે

બોનસ શેર જાહેર કરવાનો એક મુખ્ય હેતુ શેરની કિંમતને સંતુલિત કરવાનો હોય છે. જ્યારે કોઈ કંપનીનો શેર ભાવ ખૂબ જ ઊંચો થઈ જાય છે, ત્યારે નાના રોકાણકારો માટે તેને ખરીદવું મુશ્કેલ બની જાય છે. બોનસ પછી શેરની કિંમત ઘટે છે, જેથી વધુ રોકાણકારો બજારમાં પ્રવેશ કરી શકે. આથી ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ વધે છે અને બજારમાં લિક્વિડિટી સુધરે છે.

બોનસ શેર તરત નફો નથી આપતા, પરંતુ લાંબા ગાળે તે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. જો કંપનીનો વ્યવસાય ભવિષ્યમાં સારું પ્રદર્શન કરે છે, તો વધેલી શેર સંખ્યા રોકાણકારોને વધુ વળતર આપી શકે છે. આ જ કારણ છે કે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો બોનસ શેરને સકારાત્મક સંકેત તરીકે જુએ છે.

બોનસ શેર સારો સંકેત હોઈ શકે

છેલ્લે, ફક્ત બોનસ શેરની જાહેરાત જોઈને ઉત્સાહિત થવું યોગ્ય નથી. કોઈપણ રોકાણ કરતા પહેલા કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિ, નફાની વૃદ્ધિ, ભવિષ્યની યોજનાઓ અને વ્યવસાય મોડેલને સારી રીતે સમજવું જરૂરી છે. બોનસ શેર સારો સંકેત હોઈ શકે છે, પરંતુ રોકાણના નિર્ણયો માત્ર તેના આધાર પર લેવાં યોગ્ય નથી.

અમેરિકાથી આવ્યો એક નિર્ણય અને ભારતીય ફાર્મા સેક્ટરના શેરમાં આવ્યો મોટો ઉછાળો