આખરે વર્ષોની રાહ પુરી થઈ! ભારતને મળી પ્રથમ ડેન્ગ્યુ વેક્સિન, જાણો કોને અને કેવી રીતે મળશે સુરક્ષા કવચ?

ભારતમાં ડેન્ગ્યુનો ખતરો દર વર્ષે વધતો જઈ રહ્યો છે, ખાસ કરીને ચોમાસા દરમિયાન જ્યારે હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધે છે. એવામાં હવે એક મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે કે દેશને તેની પ્રથમ ડેન્ગ્યુ વેક્સિન મળી ગઈ છે. આ પગલું માત્ર ઈલાજ નહીં, પરંતુ અટકાવવાની દિશામાં એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે કેવી રીતે આ દેશ માટે રાહતના સમાચાર છે.

ડેન્ગ્યુથી જોડાયેલા કેસ

સરકારી આંકડા મુજબ, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ડેન્ગ્યુના કેસોમાં સતત વધારો થયો છે. જ્યાં 2020માં આશરે 44 હજાર કેસ સામે આવ્યા હતા, ત્યાં 2023 અને 2024માં આ સંખ્યા 2.3 લાખને પાર પહોંચી ગઈ. 2025માં પણ નવેમ્બર સુધી 1.13 લાખથી વધુ કેસ નોંધાઈ ચૂક્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અસલી આંકડા આનાથી પણ વધારે હોઈ શકે છે, કારણ કે ઘણા કેસ રિપોર્ટ જ થઈ શકતા નથી.

રસીને મંજૂરી

હવે ભારતમાં TAK-003 વેક્સિન, જેને Qdenga નામથી ઓળખવામાં આવે છે, તેને મંજૂરી મળી ચૂકી છે. ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા હેઠળની એક્સપર્ટ કમિટીએ 4 થી 60 વર્ષના લોકો માટે તેના ઉપયોગની પરવાનગી આપી છે. આ વેક્સિન જાપાનની ટાકેડા ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની લિમિટેડ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. આ વેક્સિનની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તેને પહેલા ડેન્ગ્યુ થયો છે કે નહીં, તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. અગાઉની વેક્સિનમાં આ એક મોટો પડકાર હતો. Qdenga ડેન્ગ્યુ વાયરસના ચારેય પ્રકારના સેરોટાઈપ સામે સુરક્ષા આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે, જેનાથી તે વધુ વ્યાપક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.

તે કેવી રીતે કામ કરે છે?

આ વેક્સિન બે ડોઝમાં આપવામાં આવે છે, જેની વચ્ચે ત્રણ મહિનાનું અંતર હોય છે. ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ વેક્સિન ચાર વર્ષથી વધુ સમય સુધી સુરક્ષા આપી શકે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) એ પણ એવા વિસ્તારોમાં તેને ઉપયોગી ગણાવી છે જ્યાં ડેન્ગ્યુનો ખતરો વધુ રહે છે. એક્સપર્ટે એક ન્યુઝ એજન્સી ને જણાવ્યું કે ભારત દુનિયાની લગભગ એક તૃતીયાંશ વસ્તીનો ભાગ છે જે ડેન્ગ્યુના જોખમમાં છે. એવામાં આ વેક્સિન જાહેર સ્વાસ્થ્ય માટે એક મહત્વનું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.

જોકે નિષ્ણાતો એવું પણ માને છે કે આ કોઈ જાદુઈ ઉકેલ નથી. વેક્સિન ડેન્ગ્યુના જોખમને ઓછું ચોક્કસ કરશે, પરંતુ તેને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરી શકતી નથી. ડેન્ગ્યુની ગંભીરતા ઘણીવાર શરીરના ઇમ્યુન રિસ્પોન્સ પર નિર્ભર કરે છે, ખાસ કરીને બીજી વખત ઇન્ફેક્શન થવા પર. બીજા એક સારા સમાચાર એ છે કે આ વેક્સિનનું ઉત્પાદન ભારતમાં જ કરવામાં આવશે. આ માટે Takeda એ હૈદરાબાદની બાયોલોજિકલ ઇ. લિમિટેડ સાથે ભાગીદારી કરી છે, જેનાથી આગામી સમયમાં તેની ઉપલબ્ધતા અને કિંમત બંને બહેતર થઈ શકે છે. ડોક્ટરોનું કહેવું સ્પષ્ટ છે કે માત્ર વેક્સિનથી કામ નહીં ચાલે. મચ્છરોને પેદા થતા અટકાવવા, સાફ-સફાઈ રાખવી, સમયસર તપાસ અને સાચો ઈલાજ – આ તમામ પગલાં એટલા જ જરૂરી છે.

માત્ર સુગંધ જ નહીં, ગરમીમાં ‘અમૃત’ છે ચંદનનું લાકડું: જાણો તેનો ઉકાળો પીવાથી શરીરમાં કેવા અદભૂત ફેરફાર થાય છે