શું વાળમાં કલર કરવાથી લિવર ફેઈલ થઈ શકે છે? હેર ડાઈના ઉપયોગને લઈને સામે આવ્યું મોટું સત્ય
સફેદ વાળને રંગવા માટે વપરાતી હેર ડાઈને લઈને અવારનવાર અનેક ચર્ચાઓ થતી હોય છે. શું આ કેમિકલ્સ ખરેખર લિવર સુધી પહોંચીને તેને નુકસાન કરે છે? નિષ્ણાતોએ હેર ડાઈ, તેમાં રહેલા PPD કેમિકલ અને સ્મોકિંગ જેવી આદતોના જોખમ વચ્ચેનો ભેદ સ્પષ્ટ કર્યો છે.

આજના સમયમાં હેર કલર કરવો એ એક સામાન્ય ફેશન બની ગઈ છે, પરંતુ હેર ડાઈની તેજ ગંધ અને તેમાં વપરાતા કેમિકલ્સ હંમેશા શંકા પેદા કરે છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે આ કેમિકલ્સ ખોપરી (સ્કેલ્પ) દ્વારા લોહીમાં ભળીને લિવરને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ દાવાઓમાં કેટલી સચ્ચાઈ છે તે અંગે હેપેટોલોજિસ્ટ્સ અને લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ફિઝિશ્યન્સે ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે.
શું કહે છે તબીબી પુરાવા?
સામાન્ય રીતે કોસ્મેટિક હેર ડાઈનો ઉપયોગ કરવાથી લિવરની ગંભીર બીમારી થવાના કોઈ નક્કર ક્લિનિકલ પુરાવા મળ્યા નથી. તેનું કારણ એ છે કે બજારમાં મળતી ડાઈ રેગ્યુલેટેડ હોય છે અને સ્કેલ્પ દ્વારા શરીરમાં તેનું શોષણ ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં થાય છે. એટલે કે, આ કેમિકલ્સ એટલી મોટી માત્રામાં બ્લડસ્ટ્રીમ સુધી પહોંચતા નથી કે લિવરને સીધું નુકસાન કરી શકે.
ક્યારે વધી જાય છે જોખમ?
જોકે, જોખમ સાવ શૂન્ય પણ નથી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં લિવર ડેમેજની ફરિયાદો આવી છે, ખાસ કરીને જ્યારે ડાઈમાં ‘પેરા-ફિનાઈલીન ડાયમીન’ (PPD) જેવું કેમિકલ હોય. જો સ્કેલ્પ પર કોઈ ઘા હોય અથવા એપ્લિકેશન દરમિયાન તેના ધુમાડા શ્વાસમાં વધુ જાય, તો PPD અને એમોનિયા જેવા તત્વો નુકસાન કરી શકે છે. જે લોકો લાંબા સમયથી લિવરની બીમારી અથવા ફેટી લિવરની સમસ્યાથી પીડાતા હોય તેમને વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
સ્મોકિંગ સાથેનું જોખમી જોડાણ
એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે હેર ડાઈ કરતા પણ વધુ ખતરનાક સ્મોકિંગ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સ્મોકિંગ કરતી હોય અને તેને ફેટી લિવરની સમસ્યા હોય, તો તેના શરીરમાં ટોક્સિક અસરો વધી જાય છે. લિવરના સ્વાસ્થ્ય માટે હેર ડાઈ છોડવા કરતા સ્મોકિંગ છોડવું વધુ અનિવાર્ય છે.
બચવા માટે શું કરવું?
- હંમેશા ભરોસાપાત્ર અને રેગ્યુલેટેડ બ્રાન્ડની જ ડાઈ પસંદ કરો.
- એમોનિયા-ફ્રી કે હર્બલ લખેલું હોવા છતાં, તેમાં અન્ય કેમિકલ્સ હોઈ શકે છે, તેથી પેચ ટેસ્ટ (Patch Test) જરૂર કરો.
- સ્કેલ્પ પર જો કોઈ ઈજા, ખંજવાળ કે સોજો હોય તો ડાઈ ન લગાવો.
- ડાઈ લગાવતી વખતે રૂમમાં હવાની અવરજવર (Ventilation) સારી હોવી જોઈએ જેથી તેના ધુમાડા શ્વાસમાં ન જાય.
Disclaimer: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.
