ગુજરાતમાં બદલાયેલી વરસાદી પેટર્ન, નવસારીમાં વરસાદનો 45 વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો, જુઓ Video

ગુજરાતમાં આ વર્ષે ચોમાસાની પેટર્નમાં અભૂતપૂર્વ અને ચિંતાજનક ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. સામાન્ય રીતે જૂન મહિનામાં ચોમાસું સક્રિય થતાં ખેતીની કામગીરીને વેગ મળે છે, પરંતુ આ વખતે વરસાદે જાણે પોતાનો સમય અને સ્વરૂપ બદલી નાખ્યા છે. ખાસ કરીને નવસારી જિલ્લામાં જુલાઈ મહિનામાં પડેલા અતિભારે વરસાદે છેલ્લા 45 વર્ષનો રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો છે, જેણે ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ અને ચિંતામાં અનેકગણો વધારો કર્યો છે.

આંકડા દર્શાવે છે કે જૂન મહિનામાં નવસારીમાં સરેરાશ 676 MM વરસાદ સામે માત્ર 46 MM વરસાદ નોંધાયો હતો. આનાથી વિપરીત, જુલાઈ મહિનામાં વરસાદે અચાનક જોર પકડ્યું અને એક જ મહિનામાં astounding 1640 MM વરસાદ ખાબક્યો. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના મતે, જુલાઈ મહિનામાં સક્રિય થયેલી ત્રણ સિસ્ટમ – ડીપ ડિપ્રેશન અને માનસૂન ટ્રફ – ને કારણે આ રેકોર્ડબ્રેક વરસાદ થયો છે. નવસારીનો જુલાઈ મહિનાનો સરેરાશ વરસાદ 676 MM છે, જેનો અર્થ છે કે આ વર્ષે જુલાઈમાં સરેરાશ કરતાં ત્રણ ગણો વધુ વરસાદ થયો છે.

દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં એક બાદ એક વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય થતાં ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ જોવા મળી હતી. વરસાદની આ બદલાયેલી પેટર્નને કારણે ખેડૂતોનું વાવેતરથી લઈને પાકના ઉત્પાદન સુધીનું ગણિત સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે.

ખેડૂતો બેવડી મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે. પ્રથમ તો, ચોમાસાના પ્રારંભમાં વરસાદ મોડો થવાને કારણે ખેડૂતો માટે વાવેતર કરવું મુશ્કેલ બન્યું હતું. ઘણા ખેડૂતોએ પાક વાવવામાં વિલંબ કર્યો હતો અથવા તો વાવી શક્યા નહોતા. ત્યારબાદ, જુલાઈમાં એકસાથે ખાબકેલા અતિભારે વરસાદે વાવેલા પાક અને ખેતીની જમીન સામે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી દીધી. ઊભા પાક પર ભારે વરસાદથી નુકસાન થયું, જ્યારે ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહેવાથી પાક કોહવાઈ જવાનો ભય સતાવી રહ્યો છે.

શેરડી સહિતના મહત્વના પાકોને વ્યાપક નુકસાન થવાની શક્યતા છે. એક ધારો વરસાદ પડવાને કારણે જમીનની અંદર ધોવાણ પણ થયું છે, જેના કારણે જમીનની ફળદ્રુપતા અને રચના પર નકારાત્મક અસર પડી છે. આ ઉપરાંત, આ વર્ષે અતિવૃષ્ટિને કારણે જે ધરૂવાડિયા નાખવામાં આવ્યા હતા, તેમને પણ ભારે નુકસાન થયું છે. ઘણા ખેડૂતો પાસે હાલમાં ધરૂ ઉપલબ્ધ નથી, અને જેઓ પાછળથી વાવેતર કરશે, તેમના પાકને તૈયાર થવામાં 10-15 દિવસનો વધુ સમય લાગશે. આના પરિણામે ઉત્પાદન ઓછું આવશે અને ખેડૂતોને મોટો આર્થિક ફટકો પડશે.

આ બદલાયેલી વરસાદી પેટર્ન આગામી દિવસોમાં ગુજરાતની ખેતી અને પાક ઉત્પાદનને કેવી રીતે અસર કરશે તે એક મોટો પ્રશ્ન છે. ક્લાઇમેટ ચેન્જ અને બદલાતા ચોમાસાની પેટર્નની અસર ગુજરાતના કૃષિ ક્ષેત્ર પર કેટલી ગંભીર છે, તે અંગે ગહન અભ્યાસ અને લાંબા ગાળાના આયોજનની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.