Budget 2022: MSP પર ખરીદી ચાલી રહી છે અને DBTથી જ ખેડૂતોને પૈસા ચૂકવવામાં આવી રહ્યા છે, તો પછી બજેટમાં આ જાહેરાતનો અર્થ શું છે?

બજેટ રજૂ કરતા, નાણા પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી હતી કે સરકાર આ વર્ષે ખેડૂતોને MSP પર ખરીદીના બદલામાં સીધા તેમના બેંક ખાતામાં રૂ. 2.37 લાખ કરોડ ચૂકવશે.

Budget 2022: MSP પર ખરીદી ચાલી રહી છે અને DBTથી જ ખેડૂતોને પૈસા ચૂકવવામાં આવી રહ્યા છે, તો પછી બજેટમાં આ જાહેરાતનો અર્થ શું છે?
Farmers (File Photo)
TV9 GUJARATI

| Edited By: Pankaj Tamboliya

Feb 02, 2022 | 4:32 PM

ભારત સરકાર 1965-66 થી, લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) પર ખેડૂતો પાસેથી પાક ખરીદી રહી છે. તેની શરૂઆત માત્ર ઘઉંની ખરીદીથી થઈ હતી, પરંતુ હવે MSP પર 23 પાકની ખરીદી કરવામાં આવે છે. જેનાથી લાખો ખેડૂતોને ફાયદો થયો છે. હવે એમએસપી પર ગેરંટીની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. જો કે, અમે અહીં બજેટ(Budget 2022)ની જોગવાઈઓ પર વાત કરવાના છીએ. મંગળવાર, 1 ફેબ્રુઆરીએ નાણાકીય વર્ષ 2022-23 માટેનું બજેટ રજૂ કરતાં, નાણા પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે (Nirmala Sitharaman) જાહેરાત કરી હતી કે સરકાર આ વર્ષે ખેડૂતોને MSP પર ખરીદીના બદલામાં સીધા તેમના બેંક ખાતામાં 2.37 લાખ કરોડ રૂપિયા ચૂકવશે.

તેમણે જણાવ્યું કે સરકારે ખેડૂતો પાસેથી રેકોર્ડ ખરીદી કરી છે અને તેમને 2.7 લાખ કરોડ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા છે. અહીં એ ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે કે MSP પર ખરીદી ઘણા દાયકાઓથી થઈ રહી છે. ખરીફ માર્કેટિંગ સીઝન 2021-22માં ખેડૂતોના ખાતામાં માત્ર DBT દ્વારા પૈસા જમા કરવામાં આવ્યા છે. આ તમામ કામો થઈ રહ્યા છે ત્યારે બજેટમાં આ જાહેરાતોનો શો અર્થ?

બે વર્ષથી ખેતી અને ખેડૂતોનો મુદ્દો ચર્ચાના કેન્દ્રમાં

વાસ્તવમાં, ખેડૂત આંદોલન અને કૃષિ કાયદાઓ પરત આવવાને કારણે, બધાની નજર ખેડૂત અને કૃષિ ક્ષેત્ર પર હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી(PM Narendra Modi)એ કહ્યું હતું કે તેમની સરકાર 2022 સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાની દિશામાં કામ કરશે. 2022 ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ ખેડૂતોની આવક કેટલી વધી તે અંગે સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર ડેટા બહાર આવ્યો નથી. આ બજેટમાં પણ ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા પર કંઈ કહેવામાં આવ્યું નથી, જ્યારે ગત વર્ષે નાણાં પ્રધાન સીતારમણે કહ્યું હતું કે સરકાર તે દિશામાં ઝડપથી કામ કરી રહી છે.

બીજી તરફ, MSP પર ગેરંટી માટે ખેડૂત સંગઠનોની માંગ હજુ પૂરી થઈ નથી. આ કારણોસર, સરકારે એમએસપી પર ખરીદી અને DBT દ્વારા ખેડૂતોના ખાતામાં નાણાં મોકલવાની વાત કરી હતી. વર્તમાન ખરીફ માર્કેટિંગ સિઝન (KMS) એટલે કે 2021-22માં ખેડૂતોને ડાંગરની ખરીદીના બદલામાં બેંક ખાતામાં પૈસા મળી રહ્યા છે.

DBT થી જ ખેડૂતોને પૈસા આપવામાં આવી રહ્યા છે

2021માં જ સરકારે DBT દ્વારા પૈસા આપવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું હતું. સરકારના આ પગલાનો પંજાબ અને હરિયાણામાં પણ વિરોધ થયો હતો. જો કે આ કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. સરકારે કહ્યું કે આનાથી વચેટીયાઓની ભૂમિકા ખતમ થઈ જશે અને પૈસા સીધા ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં જશે.

નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે “અમારી સરકાર ઉત્પાદનની રેકોર્ડ ખરીદી કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે રવી માર્કેટિંગ સિઝન (RMS) 2021-22માં ઘઉંની ખરીદી અને KMS 2021-22માં ડાંગરની અંદાજિત ખરીદીમાં 163 લાખ ખેડૂતો પાસેથી 1208 લાખ મેટ્રિક ટન ઘઉં અને ડાંગરનો સમાવેશ થશે અને રૂ. 2.37 લાખ કરોડની સીધી ચુકવણી થશે. ખેડૂતોના ખાતામાં MSP કરવામાં આવશે.”

પાક ખરીદીની સ્થિતિ શું છે?

ભારતીય ખાદ્ય નિગમના ડેટા અનુસાર, ખરીફ માર્કેટિંગ સિઝન 2019-20માં 518.26 લાખ મેટ્રિક ટન ડાંગરની ખરીદી કરવામાં આવી હતી. ત્યારે 2020-21 સીઝનમાં આંકમાં મોટો વધારો થયો હતો અને તે 601.85 લાખ મેટ્રિક ટન પર પહોંચ્યો હતો. જોકે આ વખતે ખરીદીની ગતિ થોડી સુસ્ત છે. 31મી જાન્યુઆરી, 2022 સુધીમાં 430.85 લાખ મેટ્રિક ટનની ખરીદી કરવામાં આવી છે અને આ કામ હજુ પણ ચાલુ છે.

જો આપણે ઘઉંની વાત કરીએ તો રવી માર્કેટિંગ સિઝન 2019-20માં 341.32 લાખ મેટ્રિક ટનની ખરીદી કરવામાં આવી હતી. 2020-21 સિઝનમાં, 389.92 અને આરએમએસ 2021-22માં 433.44 લાખ મેટ્રિક ટન ખરીદવામાં આવ્યા હતા. આ વખતે ઘઉંના વાવેતર વિસ્તારમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં આવતા વર્ષે ખરીદીમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો: Budget 2022: શું છે કેન બેટવા લીંક યોજના, જેના માટે સરકારે આપ્યા 44,605 હજાર કરોડ રૂપિયા ?

આ પણ વાંચો: Budget 2022: ડિજિટલ Rupee થી કેવી રીતે મળશે અર્થતંત્રને બૂસ્ટ, ક્રિપ્ટો કરન્સીથી કેવી રીતે હશે અલગ, જાણો દરેક સવાલના જવાબ

Follow us on

Related Stories

Most Read Stories

Click on your DTH Provider to Add TV9 Gujarati