Delhi Bomb Blast: વિસ્ફોટ પછી તપાસ એજન્સીઓ શું શોધે છે, કઈ બાબતો વિસ્ફોટના ટ્રેસ જાહેર કરે છે?

સોમવારે (10 નવેમ્બર) સાંજે દિલ્હીની રાજધાની દિલ્હીમાં લાલ કિલ્લા મેટ્રો સ્ટેશનના ગેટ નંબર 1 ની બહાર એક શક્તિશાળી કાર વિસ્ફોટ થયો. આ વિસ્ફોટમાં નજીકના પાંચથી છ વાહનો તૂટી ગયા. નજીકની દુકાનોના કાચ તૂટી ગયા અને ધુમાડો વ્યાપકપણે ફેલાઈ ગયો. આ ઘટનામાં દસ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જ્યારે 24થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે અને તેમને LNJP હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. શું તમે જાણો છો કે વિસ્ફોટ પછી તપાસ એજન્સીઓ શું શોધે છે? કઈ વસ્તુઓ વિસ્ફોટના નિશાન આપે છે?

લાલ કિલ્લા વિસ્ફોટમાં આ વસ્તુઓની શોધ કરવામાં આવી રહી છે

લાલ કિલ્લા વિસ્ફોટ કેસમાં ફોરેન્સિક ટીમ પહેલા તપાસ કરી રહી છે કે ખાડો બન્યો છે કે નહીં. આ અકસ્માતમાં કોઈ ખાડો બન્યો નથી. આનો અર્થ એ છે કે વાહનમાં કોઈ વધુ વિસ્ફોટક કે ઓછી માત્રામાં વિસ્ફોટક નહોતો. ઘાયલોને કોઈ પેલેટ કે સ્પિન્ટરની ઇજાઓ થઈ નથી, ફક્ત બળી જવાના નિશાન છે. આ સૂચવે છે કે તે સંભવતઃ IED હતો, પરંતુ પ્રોફેશનલ નહીં. ફોરેન્સિક્સ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ માટે ટ્રેસ ટેસ્ટ પણ કરી રહ્યા છે. કારણ કે સોમવારે સવારે જપ્ત કરાયેલ 2900 કિલો વિસ્ફોટક બનાવતું રસાયણ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ હતું.

તપાસ દરમિયાન કયા પરિબળોની તપાસ કરવામાં આવે છે?

• ખાડો અને ડેમેજ પેટર્ન: શું વિસ્ફોટના સ્થળે ખાડો હતો? ખાડો કેટલો ઊંડો હતો? લાલ કિલ્લા પર કોઈ ખાડો નહોતો એટલે કે વિસ્ફોટક વાહનની અંદર ફૂટ્યો હતો અને બહાર ફેલાઈ ગયો ન હતો. જો કોઈ મોટો ખાડો હોત તો RDX અથવા પ્લાસ્ટિક વિસ્ફોટક હોવાની શંકા હોત. અહીં ફક્ત ઘણી આગ અને ધુમાડો હતો. તેથી CNG સિલિન્ડર અથવા ઓછી તીવ્રતાનો IED હોવાની શંકા છે.
• ટુકડાઓ અને ભાગો: વાયર, બેટરી, ઘડિયાળ, મોબાઇલ ફોન, ટાઇમર, સ્વીચ વગેરે જેવા બોમ્બના ટુકડાઓની શોધ કરવામાં આવી રહી છે. લાલ કિલ્લાના વિસ્ફોટમાંથી બળી ગયેલા વાહનના ભાગો એકત્રિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. જો મોબાઇલ ફોન મળી આવે છે તો કોલ ડિટેલ્સ પરથી ખબર પડશે કે રિમોટથી કોણે વિસ્ફોટ કર્યો. જો બેટરી મળી આવે છે, તો દુકાનને ટ્રેસ કરવા માટે સીરીયલ નંબરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
• કેમિકલ રેસિડ્યૂ: આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણ છે. જમીન, વાહનો અને ઘાયલોના કપડાં સાફ કરવા માટે સ્વેબનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ GC-MS અને IMS મશીનોનો ઉપયોગ કરીને એમોનિયમ નાઈટ્રેટ, RDX અને TNT નું પ્રયોગશાળામાં પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. લાલ કિલ્લા વિસ્ફોટમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે ફરીદાબાદ કન્સાઈનમેન્ટ તેનો હતો. જો નિશાન મળશે, તો લિંકની પુષ્ટિ કરવામાં આવશે.
• CCTV અને વિટનેસ: નજીકના CCTV કેમેરા તપાસવામાં આવી રહ્યા છે. વાહન ક્યારે આવ્યું, કોણ ઉતર્યું અને નંબર પ્લેટની બધી માહિતી તપાસવામાં આવી રહી છે. પ્રત્યક્ષદર્શીઓ કહે છે કે વાહન લાલ લાઇટ પર અટક્યું અને અચાનક વિસ્ફોટ થયો.
• દસ્તાવેજો અને વાહનની વિગતો: આ સ્ટેપમાં વાહનનો નંબર ટ્રેસ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. તે નક્કી કરવામાં આવે છે કે તે કોની માલિકીનું છે. વાહન લોન પર હતું કે ચોરાયેલું. લાલ કિલ્લાના વિસ્ફોટ વાહનમાં બે કે ત્રણ લોકો હતા; તેમના શરીરમાંથી ડીએનએ અને ફિંગરપ્રિન્ટ્સ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.
• પુરાવા : નાની નાની ચીજો- જેમ કે, પરાગ, પાલતુ પ્રાણીના વાળ અને માટી જેવી નાની વસ્તુઓની તપાસ કરવામાં આવે છે. આ બોમ્બ ક્યાં બનાવવામાં આવ્યો હતો તે ઓળખવામાં મદદ કરે છે. જો જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પરાગ મળી આવે છે, તો ત્યાં લિંક જોડાશે.

તપાસ કેવી રીતે આગળ વધશે?

ફોરેન્સિક રિપોર્ટમાં ખુલાસો થશે કે વિસ્ફોટ IED દ્વારા થયો હતો કે ગેસ સિલિન્ડર દ્વારા. જો તે IED છે, તો તે કયા પ્રકારનું છે – ઘરે બનાવેલું કે વ્યાવસાયિક? સ્ત્રોત શોધી કાઢવામાં આવશે. જેમાં માલ ક્યાંથી ખરીદવામાં આવ્યો હતો તે ખુલશે.

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.