EPFO News: શું ખાનગી કર્મચારીઓનું પેન્શન ન્યૂનતમ ₹9,000 થશે ? EPS-95 પર સરકારનું વલણ શું છે, સમજીએ ગણતરી
EPS-95 હેઠળ લઘુત્તમ પેન્શન ₹1,000 થી વધારીને ₹9,000 કરવાની માંગ સાથે આંદોલન તેજ બન્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ અને સરકારના વલણ વચ્ચે, સેલરી કેપ ₹15,000 થી વધીને ₹25,000 થાય તો તમારા પેન્શન પર શું અસર પડશે? વાંચો સંપૂર્ણ કેલ્ક્યુલેશન.

સંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લાખો ખાનગી કર્મચારીઓ માટે પેન્શનનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે. લેબર યુનિયનોએ EPS-95 (Employees’ Pension Scheme 1995) હેઠળ મળતા લઘુત્તમ પેન્શનને ₹1,000 થી વધારીને ₹9,000 કરવાની માંગણી કરી છે. આ મામલો હવે સંસદથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે.
શું છે EPS-95 અને અત્યારે કેટલી પેન્શન મળે છે?
EPS-95 એ EPFO દ્વારા ચલાવવામાં આવતી એક સરકારી પેન્શન યોજના છે. જ્યારે કોઈ કર્મચારી EPF માં યોગદાન આપે છે, ત્યારે એમ્પ્લોયરના હિસ્સાના 8.33% પેન્શન ફંડમાં જાય છે.
- વર્તમાન સ્થિતિ: અત્યારે લઘુત્તમ પેન્શન ₹1,000 નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
- ગણતરી: જો કોઈ વ્યક્તિએ 35 વર્ષની સેવા પૂરી કરી હોય અને તેનો પગાર ₹15,000 (કેપ) હોય, તો ફોર્મ્યુલા મુજબ મહત્તમ પેન્શન આશરે ₹7,500 બને છે.
સરકારનું વલણ અને પડકારો
શ્રમ મંત્રીએ સ્વીકાર્યું છે કે પેન્શન વધારવા માટે અનેક રજૂઆતો મળી છે. જોકે, પેન્શનમાં સીધો 9 ગણો વધારો (₹1,000 થી ₹9,000) કરવો સરકાર માટે મુશ્કેલ છે કારણ કે તેનાથી પેન્શન ફંડ પર ભારે નાણાકીય દબાણ આવી શકે છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ યોજના ફંડની સ્થિરતા પર આધારિત છે.
જો પગાર મર્યાદા ₹25,000 થાય તો શું?
સુપ્રીમ કોર્ટે વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં સરકારને ₹15,000 ની પગાર મર્યાદાની સમીક્ષા કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જો સરકાર આ મર્યાદા વધારીને ₹25,000 કરે છે, તો પેન્શનની ગણતરી નીચે મુજબ બદલાઈ શકે છે:
પેન્શન ફોર્મ્યુલા
(પેન્શન પાત્ર પગાર × સર્વિસના વર્ષો) / 70
- 10 વર્ષની સર્વિસ પર: પેન્શન આશરે ₹3,570 પ્રતિ માસ થશે.
- 35 વર્ષની સર્વિસ પર: પેન્શન વધીને આશરે ₹12,500 સુધી પહોંચી શકે છે.
નિષ્કર્ષ: શું પેન્શન વધશે?
₹9,000 ના સીધા વધારા કરતા વધુ શક્યતા એ છે કે સરકાર પગાર મર્યાદા (Salary Limit) માં વધારો કરે. આનાથી તે કર્મચારીઓને ફાયદો થશે જેઓ લાંબા સમયથી નોકરી કરી રહ્યા છે. હાલમાં 47 લાખથી વધુ પેન્શનરો એવા છે જેમને ₹9,000 થી ઓછું પેન્શન મળી રહ્યું છે, તેમના માટે સરકારનો આગામી નિર્ણય અત્યંત મહત્વનો સાબિત થશે.
