8th Pay Commission : સરકારી કર્મચારીઓનો પગાર રૂ. 72,000 સુધી પહોંચશે ? આ રહ્યો જવાબ

BPMS એ માંગ કરી છે કે, 8મા પગાર પંચે લઘુત્તમ પગાર રૂપિયા 72,000, મહત્તમ રૂપિયા 10 લાખ અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 4.0 નક્કી કર્યો છે. વધુમાં, તેમણે 6% વાર્ષિક વધારો અને 'પરિવાર એકમ' ના કદમાં 3 થી 5 સભ્યોનો વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

TV9 Gujarati | Edited By: Bipin Prajapati | Updated on: Apr 24, 2026 | 2:48 PM

NC-JCMની ( નેશનલ કાઉન્સીલ જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિંવ મિકેનીઝમ) રાષ્ટ્રીય પરિષદના સ્ટાફ સાઇડના સભ્ય, ભારતીય પ્રતિરક્ષા મઝદૂર સંઘ (BPMS) એ, ગત બુધવારે 8મા પગાર પંચને એક મેમોરેન્ડમ સુપરત કર્યું છે. જેમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે લઘુત્તમ મૂળ પગાર રૂપિયા 72,000, મહત્તમ મૂળ પગાર રૂપિયા 10 લાખ અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 4.0 ની માંગણી કરવામાં આવી છે.

સંરક્ષણ સેવાઓમાં નાગરિક કર્મચારીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી BPMS એ પણ માંગ કરી છે કે વાર્ષિક વધારો (પગાર વધારો) 3% થી વધારીને 6% કરવામાં આવે. વધુમાં, તેમણે ‘કુટુંબ એકમ’નું કદ, પગાર નિર્ધારણમાં વપરાતો પરિમાણ – 3 થી 5 સભ્યો સુધી વધારવાની માંગણી કરી છે. BPMS ના કાર્યકારી પ્રમુખ મુકેશ સિંહે જણાવ્યું હતું કે સંગઠને 8મા પગાર પંચને પોતાની માંગણીઓનું મેમોરેન્ડમ સુપરત કર્યું છે અને અપેક્ષા રાખે છે કે કમિશન તેની ભલામણો ઘડતી વખતે આ માંગણીઓને ધ્યાનમાં લેશે.

7મા પગાર પંચ હેઠળ, એન્ટ્રી-લેવલ (લેવલ-1) કર્મચારી માટે મૂળ પગાર ₹18,000 છે. પરિણામે, BPMS ની લઘુત્તમ પગારરૂપિયા 72,000 ની માંગ ચાર ગણી વધારાની રજૂઆત કરે છે. જ્યારે, મહત્તમ મૂળ પગાર વર્તમાન રુ. 2,50,000 થી વધારીને રૂ.10 લાખ પ્રતિ માસ કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે.

લઘુત્તમ પગાર રુ. 72,000 ની ગણતરી કેવી રીતે કરવામાં આવી?

BPMS એ આ પ્રસ્તાવિત વધારો આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા માથાદીઠ આવકના ડેટા પર આધારિત કર્યો છે. સંસ્થા અનુસાર, ભારતની માથાદીઠ આવક 2016-17 માં રૂ. 103,219 થી વધીને 2024-25 માં રુ. 192,774 થઈ છે – જે લગભગ 86.76% નો વધારો દર્શાવે છે.

ગણતરી આ જ આધારે કરવામાં આવી હતી:

લઘુત્તમ પગાર (7મો પગાર પંચ): રૂપિયા 18,000 મોંઘવારી ભથ્થું (58%): રૂપિયા 10,440 કુલ: રુ. 28,440 | 86.76% વધારો: રુ. 24,674.54 નવો પગાર: રુ. 53,114.54

7મા પગાર પંચ હેઠળના પગાર ત્રણ સભ્યોના પ્રમાણભૂત કુટુંબ એકમના આધારે નક્કી કરવામાં આવતા હોવાથી, પ્રતિ યુનિટ પગાર રુ. 17,704.85 થાય છે. જો આ ગણતરી પાંચ સભ્યોના એકમના આધારે કરવામાં આવે, તો પરિણામી પગાર આશરે રુ. 88,524 થાય છે.

તો પછી, ફક્ત ₹72,000 નો આંકડો કેમ માંગવામાં આવ્યો?

BPMS દાવો કરે છે કે, ગણતરીઓ રુ. 88,524 નો પગાર આંકડો દર્શાવે છે, પરંતુ સરકારી ખર્ચ અને બજેટ પર સંભવિત અસરને ધ્યાનમાં રાખીને સંતુલિત અને વ્યવહારિક આંકડો આવશ્યક છે. સંગઠન અનુસાર, પગારમાં વધારો પેન્શન, વિવિધ ભથ્થાં અને રાજ્ય સરકારોના પગાર માળખા પર પણ અસર કરે છે. તેથી, મહેસૂલ, રાજકોષીય ખાધ અને અન્ય ખર્ચ (જેમ કે માળખાગત સુવિધા, સમાજ કલ્યાણ યોજનાઓ અને સંરક્ષણ) ને ધ્યાનમાં લેતા, રુ. 72,000 નો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.