ધુમ્મસ કે વરસાદ નહીં… તો પછી સૌથી વધુ કયા કારણોસર મોડી પડે છે ટ્રેનો? જાણી લો અસલી કારણો

જ્યારે પણ શિયાળાની ઋતુ આવે છે કે પછી ભારે વરસાદ પડે છે, ત્યારે ટ્રેનો મોડી પડવાનો સિલસિલો શરૂ થઈ જાય છે. તાજેતરમાં ભારે વરસાદના કારણે ગુજરાત, મુંબઈથી દિલ્હી તરફ આવતી ટ્રેનો 17 કલાક સુધી મોડી પડી હતી. આ સિવાય શિયાળામાં પણ ઘણી ટ્રેનો ધુમ્મસના કારણે મોડી પડે છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે ધુમ્મસ અને વરસાદ જ નહીં… ટ્રેન લેટ થવાના 33 થી વધુ કારણો છે, જેમાંથી મોટાભાગના કારણો રેલવેના પોતાના નિયંત્રણમાં છે. આ કારણોમાં કેટલાક તો એવા છે, જેના લીધે અડધાથી વધુ વાર ટ્રેન મોડી પડે છે અને તેમાં હવામાનનો કોઈ વાંક નથી હોતો. આવી સ્થિતિમાં ચાલો જાણીએ કે આખરે ટ્રેન સૌથી વધુ કયા કારણોસર લેટ થાય છે.

કેટલાક વર્ષો પહેલા રેલવેની પ્રશિક્ષણ સંસ્થા IRITM દ્વારા CAG ના એક ઓડિટ રિપોર્ટના આધારે ટ્રેનો મોડી પડવા અંગેનો એક રિપોર્ટ પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો હતો. આમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ટ્રેન લેટ થવાના સામાન્ય રીતે 33 કારણો બતાવવામાં આવે છે, જેમાં ખરાબ હવામાન પણ સામેલ છે. ખરાબ હવામાનને કારણે પણ ઘણી ટ્રેનો મોડી પડે છે, પરંતુ આ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમાંથી 27 કારણો રેલવેના નિયંત્રણ હેઠળના છે. આ 27 માંથી 6 કારણો એવા છે, જે 65 થી 66 ટકા ટ્રેનો મોડી પડવા માટે જવાબદાર છે. તેથી કહી શકાય કે મુખ્યત્વે 6 કારણોના લીધે જ મોટાભાગની ટ્રેનો લેટ થાય છે.

આ છે ટ્રેન મોડી કરાવતા મુખ્ય 6 કારણો

• આઉટ ઓફ પાથ: જ્યારે કોઈ ટ્રેનને નક્કી કરેલા સમયે કે નક્કી કરેલા ટ્રેક પર ચલાવી શકાતી નથી અને તેને બીજી ટ્રેનોને રસ્તો આપવા માટે રોકવી પડે છે કે બીજા ટ્રેક પર મોકલવી પડે છે, ત્યારે મોડું થઈ જાય છે.
• એન્જિનિયરિંગ: ટ્રેક, પુલ, સિગ્નલ કે અન્ય રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના સમારકામ અને જાળવણીના કામના કારણે ટ્રેનોની સ્પીડ ઓછી કરવી પડે છે અથવા તેમને થોડો સમય રોકી રાખવી પડે છે.
• ટ્રાફિક: કોઈ રૂટ પર ટ્રેનોની સંખ્યા ખૂબ વધારે હોવાના કારણે કે ઓપરેશનલ પ્રેશરના લીધે ટ્રેનોને સિગ્નલ પર રાહ જોવી પડે છે.
• પ્લાન બ્લોક: ટ્રેકના સમારકામ કે મેન્ટેનન્સ માટે અગાઉથી નક્કી કરેલા સમય માટે કોઈ રેલ લાઈન બંધ કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન પસાર થતી ટ્રેનો મોડી થઈ શકે છે.
• ઝોન ડિફરન્સ: જો કોઈ ટ્રેન એક રેલવે ઝોનમાંથી બીજા ઝોનમાં જાય છે અને પહેલા ઝોનમાંથી જ મોડી પહોંચે છે, તો આગળનો ઝોન પણ તે જ વિલંબ સાથે ટ્રેનનું સંચાલન કરે છે.
• રીશેડ્યુલ: ઓપરેશનલ કારણો, ટ્રાફિક, મેન્ટેનન્સ કે અન્ય પરિસ્થિતિઓને કારણે રેલવે ટ્રેનનો નિર્ધારિત ઉપડવાનો સમય બદલી નાખે છે, જેનાથી આખી મુસાફરીનો સમય પાછળ ઠેલાઈ જાય છે.

બાકી કયા કારણોસર મોડી પડે છે ટ્રેન?

આ સિવાય ખરાબ હવામાન, ચેઈન પુલિંગ, અસામાજિક તત્વોની પ્રવૃત્તિઓ, આંદોલન, અકસ્માત, ડીઝલ અને ઇલેક્ટ્રિક એન્જિનમાં ખામી, કોચ અને વેગનમાં ખામી, ઓવરહેડ પાવર લાઈન, ગ્રીડ ફેલ થવી, સિગ્નલમાં સમસ્યા, રનઓવર (પ્રાણી કે માણસનું ટ્રેન નીચે આવી જવું), લેવલ ક્રોસિંગની સમસ્યા વગેરેના કારણે પણ ઘણીવાર ટ્રેનો મોડી પડતી હોય છે.

દેખાતી તો નથી, તો પછી ટ્રેનમાં ક્યાં હોય છે પાણીની ટાંકી? એક વારમાં ભરાય છે આટલું પાણી