અમેરિકામાં દાઢી રાખવા પર પ્રતિબંધ, શીખ સૈનિકોમાં ચિંતા, મુસ્લિમો અને યહૂદીઓ પર પણ અસર

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ (પેન્ટાગોન) ની નવી ગ્રુમિંગ નીતિએ શીખ, મુસ્લિમ અને યહૂદી જેવા ધાર્મિક લઘુમતી સમુદાયોમાં વ્યાપક ચિંતા પેદા કરી છે. સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના મેમોમાં લશ્કરી દાઢી મુક્તિને વર્ચ્યુઅલ રીતે દૂર કરવામાં આવી છે, જે ધાર્મિક આધાર પર દાઢી રાખનારા સૈનિકોની સેવાને જોખમમાં મૂકે છે. આ નીતિ 2010 પહેલાના ધોરણો પર પાછા ફરવાનો આદેશ આપે છે, જેમાં દાઢીની છુટને “સામાન્ય રીતે મંજૂરી નથી”.

શું છે આખો મામલો?

30 સપ્ટેમ્બરના રોજ મરીન કોર્પ્સ બેઝ ક્વોન્ટિકોમાં 800થી વધુ સિનિયર લશ્કરી અધિકારીઓને સંબોધતા, હેગસેથે દાઢી જેવા “સુપરફિસિયલ વ્યક્તિગત અભિવ્યક્તિઓ” નાબૂદ કરવાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું, “આપણી પાસે નોર્ડિક મૂર્તિપૂજકોની સેના નથી.” તેમના ભાષણના થોડા કલાકો પછી, પેન્ટાગોને તમામ લશ્કરી શાખાઓને એક નિર્દેશ જાહેર કર્યો, જેમાં ધાર્મિક મુક્તિઓ સહિત મોટાભાગની દાઢી મુક્તિઓને 60 દિવસની અંદર નાબૂદ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો. આ નીતિ સ્થાનિક વસ્તીમાં ભળી જવાના હેતુથી સ્પેશિયલ ફોર્સિસ સૈનિકોને આપવામાં આવેલી કામચલાઉ મુક્તિઓ સિવાયની બધી છૂટોને અસર કરશે.

અગાઉ, 2017માં સેનાએ નિર્દેશ દ્વારા શીખ સૈનિકો માટે દાઢી અને પાઘડી માટે કાયમી મુક્તિઓને ઔપચારિક બનાવી હતી. તેવી જ રીતે, મુસ્લિમ, રૂઢિચુસ્ત યહૂદી અને નોર્સ મૂર્તિપૂજક સૈનિકોને ધાર્મિક મુક્તિઓ હતી. જુલાઈ 2025માં સેનાએ તેની ચહેરાના વાળ નીતિ અપડેટ કરી પરંતુ ધાર્મિક મુક્તિઓ જાળવી રાખી. જોકે નવી નીતિ આ પ્રગતિશીલ ફેરફારોને ઉલટાવી રહી છે. 1981ના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય ગોલ્ડમેન વિરુદ્ધ વેઈનબર્ગરથી પ્રેરિત કડક ગ્રુમિંગ નિયમો તરફ પાછા ફરી રહી છે.

શીખ સમુદાય તરફથી પ્રતિક્રિયા

યુએસ સૈન્યમાં શીખોના અધિકારો માટે અગ્રણી હિમાયતી સંગઠન, શીખ ગઠબંધન, હેગસેથની ટિપ્પણીઓ પર “ગુસ્સો અને ઊંડી ચિંતા” વ્યક્ત કરી. સંગઠન અનુસાર શીખોના કેશ (કાપેલા વાળ) તેમની ઓળખનો એક અભિન્ન ભાગ છે અને આ નીતિ સમાવેશ માટે વર્ષોના સંઘર્ષને દર્શાવે છે. એક શીખ સૈનિકે X પર લખ્યું, “મારા કેશ મારી ઓળખ છે. સમાવેશ માટે લડ્યા પછી આ વિશ્વાસઘાત જેવું લાગે છે.”

શીખો પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધથી યુએસ સૈન્યમાં સેવા આપી રહ્યા છે. 1917 માં, ભગત સિંહ થિંડ યુએસ સૈન્યમાં ભરતી થનારા અને પાઘડી પહેરવાની પરવાનગી મેળવનારા પ્રથમ જાણીતા શીખ હતા. 1981 પછી કડક નિયમો હોવા છતાં, 2011માં રબ્બી મેનાકેમ સ્ટર્ન, 2016 માં કેપ્ટન સિમરતપાલ સિંહ અને 2022 માં સિંઘ વિરુદ્ધ બર્ગરમાં કોર્ટના નિર્ણયોએ શીખોના દાઢી અને પાઘડી રાખવાના અધિકારોને મજબૂત બનાવ્યા. શીખ ગઠબંધને કહ્યું કે દાઢી રાખવી એ લશ્કરી સેવામાં અવરોધ નથી. કારણ કે શીખ સૈનિકોએ ગેસ માસ્ક ટેસ્ટ પાસ કર્યો છે.

હેગસેથને પત્ર લખીને સ્પષ્ટતાની માગ કરી

આ નીતિ ફક્ત શીખો પૂરતી મર્યાદિત નથી. મુસ્લિમ સૈનિકો માટે દાઢી એક ધાર્મિક ફરજ છે, જ્યારે રૂઢિચુસ્ત યહૂદીઓ માટે પાયોટ અને દાઢી પવિત્ર છે. અમેરિકન-ઇસ્લામિક સંબંધો પરની કાઉન્સિલ (CAIR) એ હેગસેથને પત્ર લખીને સ્પષ્ટતાની માગ કરી છે: “શું મુસ્લિમ, શીખ અને યહૂદી સૈનિકોની ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવામાં આવશે?” પ્રથમ સુધારાને ટાંકીને, CAIR એ કહ્યું કે લાંબા સમયથી ચાલતી પેન્ટાગોન નીતિઓ આ અધિકારોને માન્યતા આપે છે.

બ્લેક સૈનિકોને પણ અસર થઈ શકે છે. કારણ કે સ્યુડો-ફોલિક્યુલાટીસ બાર્બે (રેઝર બમ્પ) માટે તબીબી મુક્તિ હવે કાયમી રહેશે નહીં. ધ ઇન્ટરસેપ્ટ અનુસાર આ નીતિ જાતિ અને ધર્મના આધારે બાકાત રાખવાને પ્રોત્સાહન આપે છે. નોર્સ પેગન સૈનિકોએ એમ પણ કહ્યું છે કે તે તેમની માન્યતાઓની વિરુદ્ધ છે.