દુનિયામાં નવાજૂની..! ત્રણ દિગ્ગજો G20 માંથી ગાયબ, ટ્રમ્પ, પુતિન અને જિનપિંગ કેમ થયા દૂર ?

દક્ષિણ આફ્રિકામાં G20 સમિટ યોજાઈ રહી છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આ સમિટમાં હાજરી આપવા જોહાનિસબર્ગ પહોંચી ગયા છે. જોકે આ મહત્વપૂર્ણ ગ્લોબલ ઇવેન્ટમાં ત્રણ મુખ્ય વિશ્વ રાષ્ટ્રોના નેતાઓ.. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ગેરહાજર રહેવાના હોવાથી ચર્ચાઓનો કેન્દ્ર બિંદુ બની ગયા છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે આ ત્રણેય દેશોએ સમિટથી અંતર કેમ રાખ્યું?

G20 ના 20 વર્ષના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર આ સમિટ દક્ષિણ આફ્રિકામાં યોજાઈ રહી છે, જેના કારણે આ પ્રસંગ વધુ ઐતિહાસિક બની ગયો છે. પીએમ મોદી સમિટના ત્રણેય સત્રોમાં ભાગ લેશે અને સમાવિષ્ટ વિકાસ, આબોહવા સંકટ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર પોતાના વિચારો રજૂ કરશે. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે આ સમિટ ભારત માટે પણ ખાસ છે, કારણ કે ભારતે 2023 દરમિયાન આફ્રિકન યુનિયનને G20 નો સભ્ય બનાવવા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

ટ્રમ્પે ગોરા ખેડૂતો પરના અત્યાચારનો મુદ્દો ઉઠાવીને પોતાને દૂર રાખ્યા !

પરંતુ, વિશ્વના ત્રણ સૌથી પ્રભાવશાળી નેતાઓની ગેરહાજરીએ અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. સૌપ્રથમ, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દક્ષિણ આફ્રિકામાં શ્વેત ખેડૂતો પર થઈ રહેલા અત્યાચારનો મુદ્દો ઉઠાવીને સમિટમાં હાજરી ન આપવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કર્યો હતો કે જમીન સુધારણા કાયદાને કારણે શ્વેત ખેડૂતો પર વંશીય દમન થઈ રહ્યું છે. જોકે સમિટના એક દિવસ પહેલા અમેરિકાએ પોતાનું વલણ નરમ કર્યું અને કાર્યકારી રાજદૂત માર્ક ડી. ડિલાર્ડને અંતિમ સત્રમાં ભાગ લેવા મોકલ્યા.

ધરપકડની ધમકીને કારણે પુતિન હાજર રહ્યા ન હતા !

બીજુ કારણ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે જોડાયેલું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (ICC) દ્વારા યુક્રેન યુદ્ધ સંબંધિત ધરપકડ વોરંટ જારી કરવામાં આવ્યો છે. દક્ષિણ આફ્રિકા રોમ સંધિનું સભ્ય હોવાથી ICC વોરંટનું પાલન કરવું તેની કાનૂની ફરજ છે. એટલે કે પુતિન સમિટમાં આવ્યા હોત તો દક્ષિણ આફ્રિકાને તેમની ધરપકડ કરવાની ફરજ પડત. એ જ કારણે તેઓ અગાઉ 2023 માં બ્રિક્સ સમિટમાં પણ હાજરી આપી શક્યા ન હતા.

જિનપિંગની તબિયત બગડી ગઈ હતી, તેથી તેમણે હાજરી આપી ન હતી!

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની ગેરહાજરીનું કારણ તેમના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલું છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ શી જિનપિંગની તબિયત નબળી હોવાથી તેઓ આ વખતની G20 બેઠકમાં હાજર રહી શક્યા નથી. તેમની જગ્યાએ વડા પ્રધાન લી કેકિયાંગ ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે. ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા વચ્ચે મજબૂત વેપાર સંબંધો હોવાથી શી જિનપિંગની ગેરહાજરી વધુ નોંધપાત્ર બની છે.

આ ત્રણેય શક્તિશાળી નેતાઓની ગેરહાજરી વચ્ચે, આ G20 સમિટમાં ભારતની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બની છે. વિશ્વની નજર હવે પીએમ મોદીની રજૂઆત પર છે કે તેઓ વૈશ્વિક પડકારો પર કેવી રીતે દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કરે છે અને વિકાસશીલ દેશોના હિતોને કેવી રીતે આગળ ધપાવે છે.