Breaking News : 11 યુદ્ધોમાં અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડનારી એક ભૂલ, શું જગત જમાદાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એ જ ભૂલનું કર્યું પુનરાવર્તન!

ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકામાં ફરી એકવાર મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. શું રાષ્ટ્રપતિ કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના યુદ્ધ શરૂ કરી શકે?

ઇતિહાસ બતાવે છે કે આવા નિર્ણયો લાંબા ગાળે ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. અત્યાર સુધીમાં અમેરિકાએ ઓછામાં ઓછા 11 મોટા સૈન્ય ઓપરેશન્સ એવા કર્યા છે, જ્યાં કોંગ્રેસની સ્પષ્ટ મંજૂરી લેવામાં આવી નહોતી.

ઈરાન યુદ્ધ અને નવી ચર્ચા

28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા દ્વારા “ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી” શરૂ કરવામાં આવ્યું, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં વધારો અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા જોવા મળી. ઈરાનના મીનાબ વિસ્તારમાં શાળામાં થયેલા હુમલામાં બાળકોના મોત થયા બાદ અમેરિકાની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટીકા થઈ રહી છે.

અમેરિકી બંધારણ મુજબ યુદ્ધ જાહેર કરવાની સત્તા કોંગ્રેસ પાસે છે. છતાં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કોંગ્રેસની પૂર્વ મંજૂરી વિના આ કાર્યવાહી કરી. વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે આ પગલું તાત્કાલિક સુરક્ષા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું, પરંતુ ઘણા નિષ્ણાતો આ દાવા પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

છેલ્લું ઔપચારિક યુદ્ધ: 1941

અમેરિકાએ છેલ્લે 8 ડિસેમ્બર, 1941ના રોજ જાપાન સામે ઔપચારિક યુદ્ધ જાહેર કર્યું હતું. ત્યારબાદ મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં “AUMF” (Authorization for Use of Military Force) હેઠળ મર્યાદિત સૈન્ય કાર્યવાહી માટે મંજૂરી લેવામાં આવી છે.

કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના થયેલી મુખ્ય સૈન્ય કાર્યવાહી

• ફિલિપાઇન્સ-અમેરિકન યુદ્ધ (1899-1902): રાષ્ટ્રપતિ વિલિયમ મેકકિન્લીએ ઔપચારિક મંજૂરી લીધા વિના યુદ્ધ ચલાવ્યું.
• કોરિયન યુદ્ધ (1950-53): હેરી ટ્રુમેને તેને “પોલીસ એક્શન” ગણાવી મંજૂરી લીધી નહીં.
• વિયેતનામ યુદ્ધ (1955-75): શરૂઆતમાં મંજૂરી મળી, પરંતુ પછી પણ કાર્યવાહી ચાલુ રાખવામાં આવી.
• કંબોડિયા બોમ્બમારો (1969-73): ગુપ્ત રીતે બોમ્બિંગ કરાયું.
• ગ્રેનાડા હુમલો (1983): રોનાલ્ડ રીગને સીધી કાર્યવાહી કરી.
• પનામા ઓપરેશન (1989): જ્યોર્જ બુશે ઓપરેશન “જસ્ટ કોઝ” શરૂ કર્યું.
• યુગોસ્લાવિયા બોમ્બિંગ (1999): બિલ ક્લિન્ટનના સમયમાં NATO સાથે કાર્યવાહી.
• લિબિયા હુમલો (2011): બરાક ઓબામા દ્વારા મંજૂરી વિના કાર્યવાહી.
• યમન હુમલા (2023-2025): હુથી વિદ્રોહીઓ સામે કાર્યવાહી.
• ઈરાન પર હુમલો (2025): ટ્રમ્પ દ્વારા “ઓપરેશન મિડનાઈટ હેમર”.
• વેનેઝુએલા ઓપરેશન (2026): નિકોલસ માદુરોને હટાવવા માટે સૈન્ય કાર્યવાહી.

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

વિશ્વયુદ્ધ બાદથી કોંગ્રેસે ધીમે ધીમે યુદ્ધ સંબંધિત સત્તાઓ રાષ્ટ્રપતિને સોંપી દીધી છે. આજે પરિસ્થિતિ એવી બની છે કે રાષ્ટ્રપતિઓ ઘણીવાર પોતાની સત્તાઓનો વિસ્તાર કરીને સીધી કાર્યવાહી શરૂ કરે છે, જ્યારે કોંગ્રેસ પછીથી પ્રતિસાદ આપે છે.

નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે પૂર્વ મંજૂરી વિના યુદ્ધમાં જવું માત્ર બંધારણીય પ્રશ્ન નથી, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા અને લાંબા ગાળાના રાજકીય-આર્થિક પરિણામોને પણ અસર કરે છે.

શું ટ્રમ્પે ઇતિહાસમાંથી કોઈ પાઠ શીખ્યો છે કે ફરી એકવાર એ જ ભૂલનું પુનરાવર્તન થયું છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ સમય જ આપશે, પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે. યુદ્ધનો નિર્ણય માત્ર સૈન્ય નહીં, પણ લોકશાહી અને વૈશ્વિક સ્થિરતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.