બહાર જતી વખતે આધાર કાર્ડ સાથે રાખવાનું ભૂલી ગયા? આ ટ્રિકથી તરત મળી જશે ડિજિટલ આધાર
તમારે હંમેશા તમારી સાથે ફિઝિકલ આધાર કાર્ડ રાખવાની જરૂર નથી. તમે ગમે ત્યાં હોવ, તમારા મોબાઈલ ફોન પર 'ઈ-આધાર' (e-Aadhaar) ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ આધાર કાર્ડનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે, જે 'યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા' (UIDAI) દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે.

આજના સમયમાં, આધાર કાર્ડ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ છે. બેંકિંગ સંબંધિત કામો હોય, સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવો હોય કે પછી ઓળખનો પુરાવો આપવો હોય આવી વિવિધ જરૂરિયાતો માટે આધાર કાર્ડ અનિવાર્ય છે. જો કે, તમારે હંમેશા તમારી સાથે ભૌતિક (ફિઝિકલ) આધાર કાર્ડ રાખવાની જરૂર નથી. તમે ગમે ત્યાં હોવ, તમારા મોબાઈલ ફોન પર ‘ઈ-આધાર’ (e-Aadhaar) ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ આધાર કાર્ડનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે, જે ‘યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા’ (UIDAI) દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે ઈ-આધાર શું છે અને તમે તેને કેવી રીતે ડાઉનલોડ કરી શકો છો.
ઈ-આધાર શું છે?
ઈ-આધાર એ તમારા આધાર કાર્ડનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે. તેને PDF ફાઇલ તરીકે ડાઉનલોડ કરી શકાય છે અને તમારા મોબાઈલ ફોન કે કમ્પ્યુટરમાં સાચવી શકાય છે. તેમાં કાર્ડધારકનું નામ, સરનામું અને અન્ય વિગતોની સાથે એક QR કોડ પણ હોય છે. ઈ-આધાર UIDAI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવે છે. આ એક પાસવર્ડ-સુરક્ષિત PDF ફાઇલ છે. તેથી, ફાઇલ ડાઉનલોડ કર્યા પછી તેને ખોલવા માટે તમારે પાસવર્ડની જરૂર પડી શકે છે. નોંધ લો કે ઈ-આધારની માન્યતા ભૌતિક આધાર કાર્ડ જેટલી જ હોય છે. જો કે, જે સંસ્થામાં તમે તેનો ઉપયોગ કરવા માંગો છો, ત્યાં તેમની ચોક્કસ જરૂરિયાતો વિશે અગાઉથી પૂછી લેવું હિતાવહ છે.
ઈ-આધાર માટે તમારે શું જોઈએ?
ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરવા માટે, તમારી પાસે નીચેનામાંથી કોઈપણ એક હોવું આવશ્યક છે:
આધાર નંબર
એનરોલમેન્ટ ID (EID)
વર્ચ્યુઅલ ID (VID)
આ ઉપરાંત, તમારી પાસે તમારા આધાર સાથે લિંક થયેલ મોબાઈલ નંબર હોવો જરૂરી છે, કારણ કે ડાઉનલોડ પ્રક્રિયા દરમિયાન તેના પર એક OTP (વન-ટાઇમ પાસવર્ડ) મોકલવામાં આવશે.
UIDAI વેબસાઇટ પરથી ઈ-આધાર કેવી રીતે ડાઉનલોડ કરવું
સ્ટેપ 1 : UIDAI વેબસાઇટ ખોલો
આધારની સત્તાવાર વેબસાઇટ https://uidai.gov.in ની મુલાકાત લો. ત્યાં તમને તમારું ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરવાનો વિકલ્પ મળશે.
સ્ટેપ 2: ‘Download Aadhaar’ (આધાર ડાઉનલોડ કરો) વિકલ્પ પસંદ કરો
વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ ‘Download Aadhaar’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો. આ તમને તે પેજ પર લઈ જશે જ્યાંથી તમે તમારું ઈ-આધાર (e-Aadhaar) ડાઉનલોડ કરી શકો છો.
સ્ટેપ 3 : જરૂરી માહિતી દાખલ કરો
તમારો આધાર નંબર, એનરોલમેન્ટ ID (Enrollment ID) અથવા વર્ચ્યુઅલ ID (Virtual ID) દાખલ કરો. ત્યારબાદ, સ્ક્રીન પર દેખાતો કેપ્ચા કોડ (captcha code) દાખલ કરો.
સ્ટેપ 4 : ‘Send OTP’ (OTP મોકલો) પર ક્લિક કરો
વિગતો દાખલ કર્યા પછી, ‘Send OTP’ વિકલ્પ પસંદ કરો. તમારા આધાર સાથે લિંક થયેલા મોબાઈલ નંબર પર એક OTP મોકલવામાં આવશે.
સ્ટેપ 5 : OTP દાખલ કરો
તમારા મોબાઈલ ફોન પર પ્રાપ્ત થયેલ OTP ને વેબસાઇટમાં દાખલ કરો. આગળ વધવા માટે સ્ક્રીન પર આપેલી સૂચનાઓનું પાલન કરો.
સ્ટેપ 6: ઈ-આધાર (e-Aadhaar) ડાઉનલોડ કરો
એકવાર પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ જાય, પછી તમને તમારું ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરવાનો વિકલ્પ દેખાશે. PDF ફાઇલ ડાઉનલોડ કરવા માટે તેના પર ક્લિક કરો.
સ્ટેપ 7: તમારા મોબાઈલમાં ફાઇલ ખોલો
તમે ડાઉનલોડ કરેલી PDF ફાઇલ તમારા મોબાઈલના ‘Downloads’ અથવા ‘Files’ ફોલ્ડરમાં જોઈ શકો છો. જો ફાઇલ ખોલતી વખતે પાસવર્ડ માંગવામાં આવે, તો UIDAI દ્વારા આપવામાં આવેલી સૂચનાઓ મુજબ પાસવર્ડ દાખલ કરો.
ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
તમારું ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરવા માટે, તમારી પાસે તમારા આધાર સાથે લિંક થયેલા મોબાઈલ નંબરની પહોંચ (access) હોવી જરૂરી છે. જો તમારી પાસે લિંક થયેલો મોબાઈલ નંબર ન હોય, અથવા તમને OTP ન મળી રહ્યો હોય, તો ઓનલાઈન પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે. વધુમાં, તમારો OTP અન્ય કોઈની સાથે શેર કરશો નહીં. આધાર સંબંધિત માહિતી દાખલ કરતી વખતે હંમેશા અધિકૃત UIDAI વેબસાઇટનો જ ઉપયોગ કરો; આનાથી તમે છેતરપિંડી કરતી વેબસાઇટ્સ અને કૌભાંડોથી બચી શકશો.
જો તમારી પાસે તમારું ભૌતિક (physical) આધાર કાર્ડ ન હોય તો શું કરવું?
જો તમે તમારું ભૌતિક આધાર કાર્ડ ઘરે ભૂલી ગયા હોવ અથવા તે તમારી પાસે ન હોય, તો ઈ-આધાર એક ઉપયોગી વિકલ્પ તરીકે કામ કરે છે. તમે તેને તમારા મોબાઈલમાં PDF ફાઇલ તરીકે રાખી શકો છો અને જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે રજૂ કરી શકો છો. જો કે, કૃપા કરીને નોંધ લો કે અમુક સેવાઓ અથવા બેંકિંગ પ્રક્રિયાઓ માટે કોઈ ચોક્કસ ઓળખ દસ્તાવેજ સ્વીકારવો કે નહીં, તેનો આધાર સંબંધિત સંસ્થાના નિયમો પર હોઈ શકે છે. તેથી, તમારા ઈ-આધાર (e-Aadhaar) ને અગાઉથી ડાઉનલોડ કરીને સુરક્ષિત રીતે સાચવી રાખવું હિતાવહ છે, જેથી જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે તેની ડિજિટલ નકલ તમારી પાસે ઉપલબ્ધ રહે.
