
Chandrayaan 3 live updates: ચંદ્રયાન-3 એ બુધવારે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. રશિયા, અમેરિકા અને ચીન પછી આવું કરનાર ભારત ચોથો દેશ બન્યો છે. નાસાથી લઈને યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી સુધી, ઈસરોની નજર ચંદ્રયાન-3 મિશન પર હતી. આ મિશન પાછળ ઈસરોની ટીમ વર્ષોથી કામ કરી રહી છે. જે ટીમના કારણે ચંદ્રયાન મિશન-3 લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ઇસરોનું ત્રીજું ચંદ્ર મિશન અગાઉના બે મિશન કરતાં તદ્દન અલગ છે. ઈસરોના વડા ડૉ. એસ. સોમનાથના નેતૃત્વમાં કામ કરતી ટીમે મિશનને એવા સ્ટેજ પર પહોંચાડ્યું કે જેના પર આખી દુનિયાની નજર હતી.
Isro 2023 mission live: ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ISRO) ના અધ્યક્ષ હોવાની સાથે ડૉ. એસ. સોમનાથ પણ આ મિશનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. તેણે આ મિશનના તે બાહુબલી રોકેટના લોન્ચ વ્હીકલ 3ને ડિઝાઇન કર્યું છે, જેની મદદથી ચંદ્રયાન-3 લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ભારતનું ત્રીજું ચંદ્ર મિશન છે. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સ, બેંગ્લોરમાં અભ્યાસ કરનારા ડૉ.એસ.સોમનાથને ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં આ મિશનની જવાબદારી મળી હતી. ISRO પહેલા ડૉ.સોમનાથ વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર અને ફ્લોટિંગ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ સેન્ટરના ડિરેક્ટર પણ રહી ચૂક્યા છે. આ બંને સંસ્થાઓએ ઈસરોના મોટાભાગના મિશનમાં ઉપયોગમાં લેવાતા રોકેટમાં ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ કરવાનું કામ કર્યું છે.
સોનિયા ગાંધીએ એક પત્ર લખ્યો છે, જેમાં તેમણે ઈસરોની આ સફળતાને દરેક ભારતીય માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી છે, સાથે જ યુવાનોને પ્રેરણા આપનારી છે. કોંગ્રેસ સાંસદે વધુમાં કહ્યું કે 60ના દાયકાથી ISRO દેશ માટે યોગદાન આપી રહ્યું છે, આ યાત્રા દાયકાઓથી ચાલી રહી છે જેમાં તેના ઘણા નેતાઓએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. હું આ ઐતિહાસિક અવસર પર ઈસરોના દરેક સભ્યને અભિનંદન આપું છું.
બુધવાર, 23 ઓગસ્ટે, ભારતનું ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3 તેના પાછલા મિશનની નિષ્ફળતાઓમાંથી શીખીને તેનું કામ પાર પાડવામાં સફળ રહ્યું હતું. ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોની આ સફળતાએ દરેક ભારતીયને ખુશ કરી દીધા છે અને જો આપણે ભારતના ક્રિકેટ પ્રેમીઓની વાત કરીએ તો આનાથી તેમનામાં આશાનો સંચાર થયો છે. આશા – ફરી વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનવાની, 12 વર્ષની રાહનો અંત લાવવાની. ચંદ્રયાનની સફળતાની ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં ભારતના વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનવા સાથે એક ખાસ કનેક્શન બન્યું છે.
BSC અને BTech કરી શકો છો: જગ્યામાં અભ્યાસ કરવા માટે B.Tech અને B.Sc બે કોર્સ ઉપલબ્ધ છે. આ અભ્યાસક્રમો ઘણી આઈઆઈટી, મોટી યુનિવર્સિટીઓમાં પણ ઉપલબ્ધ છે. તમારે ફક્ત એટલું જ નક્કી કરવાનું છે કે આપણે અવકાશમાં છુપાયેલા રહસ્યો શોધવાના છે અને તેને કારકિર્દી તરીકે અપનાવવાનું છે. આ અભ્યાસક્રમોને B.Tech in Space Technology અથવા B.Tech in Space Engineering નામ આપવામાં આવ્યું છે. ઘણી સંસ્થાઓ BTech ને બદલે BE ડિગ્રી આપે છે. આનાથી પણ મૂંઝવણમાં ન પડો. BE અને BTech બંને સમાન છે. તેમની વચ્ચે કોઈ તફાવત નથી. આ કોર્સ ચાર વર્ષનો છે. IISc બેંગલોર અવકાશ વિજ્ઞાન પર ઘણા અભ્યાસક્રમો પણ ચલાવે છે, તમે ત્યાંથી પણ અભ્યાસ કરી શકો છો.
વિક્રમ લેન્ડર દ્વારા વહન કરવામાં આવેલા ત્રણ પેલોડ્સમાં ચંદ્ર બાઉન્ડ હાઇપરસેન્સિટિવ આયોનોસ્ફિયર અને એટમોસ્ફિયર (RAMBHA), ચંદ્ર સપાટી થર્મોફિઝિકલ એક્સપેરીમેન્ટ (CHEST) અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ફોર લુનર સિસ્મિક એક્ટિવિટી (ILSA)ની રેડિયો એનાટોમીનો સમાવેશ થાય છે. ત્રણેય અલગ-અલગ વિભાજિત છે. રેડિયો એનાટોમી ઓફ મૂન બાઉન્ડ અતિસંવેદનશીલ આયોનોસ્ફિયર અને વાતાવરણ (રંભા) – આ લેંગમુઇર પ્રોબ પેલોડ છે, જે સપાટીના પ્લાઝ્મા (આયન અને ઇલેક્ટ્રોન) ની ઘનતા અને તેના ફેરફારોને શોધી કાઢશે. સૂર્યના કિરણોને કારણે ચંદ્રની માટી બળી ગઈ છે, તેથી પ્લાઝમાનો અભ્યાસ કરાશે.
આજથી 45 વર્ષ પહેલા અમેરિકાની સ્પેસ એજન્સી નાસાએ ચંદ્ર પર છુપાયેલા વોલ્ટને લઈને ઘણા મોટા દાવા કર્યા હતા. એપોલો 17 મિશન દરમિયાન નાસાએ જણાવ્યું હતું કે ચંદ્ર પર હિલિયમ, આર્ગોન, નિયોન જેવા ગેસનું પાતળું પડ છે. આનો અર્થ એ છે કે ચંદ્ર પર હિલિયમ 3ના સ્વરૂપમાં ઊર્જાનો અમર્યાદિત ભંડાર છે. તમે તેના મહત્વને એ રીતે પણ સમજી શકો છો કે વૈજ્ઞાનિકોના મતે, પરમાણુ રિએક્ટરમાં હિલિયમ-3ના ઉપયોગથી રેડિયોએક્ટિવ કચરો ઉત્પન્ન થશે નહીં. આનાથી આવનારી ઘણી સદીઓ સુધી પૃથ્વીની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી થશે.
ચંદ્રયાન-3 એ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું છે. વિક્રમે સુરક્ષિત ઉતરાણની ખાતરી કરીને તેનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે. ત્યારે રોવર પ્રજ્ઞાન પણ લેન્ડરમાંથી બહાર આવ્યું છે. ISRO અનુસાર, વિક્રમ અને પ્રજ્ઞાન પાસે પાંચ વૈજ્ઞાનિક પેલોડ છે. હવે અહીંથી ડહાપણનું કામ શરૂ થાય છે. તેણે ચંદ્રની પ્રથમ તસવીર લીધી અને તે તેના મિશન પર છે. હવે આગામી 14 દિવસ સુધી, પાંચ પેલોડ ચંદ્રની સપાટીનો અભ્યાસ કરીને સ્પેસ એજન્સીને મહત્વપૂર્ણ ડેટા પ્રદાન કરશે.
વિક્રમ લેન્ડર દ્વારા વહન કરવામાં આવેલા ત્રણ પેલોડ્સમાં ચંદ્ર બાઉન્ડ હાઇપરસેન્સિટિવ આયોનોસ્ફિયર અને એટમોસ્ફિયર (RAMBHA), ચંદ્ર સપાટી થર્મોફિઝિકલ એક્સપેરીમેન્ટ (CHEST) અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ફોર લુનર સિસ્મિક એક્ટિવિટી (ILSA)ની રેડિયો એનાટોમીનો સમાવેશ થાય છે. ત્રણેય અલગ-અલગ વિભાજિત છે. રેડિયો એનાટોમી ઓફ મૂન બાઉન્ડ અતિસંવેદનશીલ આયોનોસ્ફિયર અને વાતાવરણ (રંભા) – આ લેંગમુઇર પ્રોબ પેલોડ છે, જે સપાટીના પ્લાઝ્મા (આયન અને ઇલેક્ટ્રોન) ની ઘનતા અને તેના ફેરફારોને શોધી કાઢશે. સૂર્યના કિરણોને કારણે ચંદ્રની માટી બળી ગઈ છે, તેથી પ્લાઝમાનો અભ્યાસ કરાશે.
ભારતના મિશન ચંદ્રયાન-3 એ ચંદ્ર પર સફળ લેન્ડિંગ કર્યું છે. ચંદ્રયાને 23 ઓગસ્ટે સાંજે 6.04 કલાકે ઈતિહાસ રચ્યો હતો. ચંદ્રયાન-3ના લેન્ડરે ચંદ્ર પર ઉતરતાની સાથે જ સંદેશ મોકલ્યો છે. તેણે કહ્યું કે હું ભારતમાં મારા મુકામ પર પહોંચી ગયો છું અને તમે પણ. ઈસરોએ ટ્વીટ કરીને આ જાણકારી આપી. બુધવારે અવકાશ ક્ષેત્રમાં એક નવો ઈતિહાસ રચતા, ISROએ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર લેન્ડર વિક્રમ અને રોવર પ્રજ્ઞાનથી સજ્જ LMનું સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરવામાં સફળતા મેળવી.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે ચંદ્ર પર 14 દિવસની રાત અને 14 દિવસ દિવસનો પ્રકાશ હોય છે. આ જ કારણ છે કે ભારતનું ચંદ્રયાન મિશન માત્ર 14 દિવસ માટે રાખવામાં આવ્યું છે. હકીકતમાં, જ્યારે અહીં રાત હોય છે, ત્યારે તાપમાન -100 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે જાય છે. ચંદ્રયાનનું લેન્ડર અને રોવર તેમની સોલાર પેનલથી પાવર જનરેટ કરશે. આ જ કારણ છે કે ચંદ્રયાન ત્યારે જ કામ કરી શકશે જ્યારે ચંદ્ર પર પ્રકાશ હશે અને ત્યાં અંધારું થતાં જ પાવર જનરેશન પ્રક્રિયા બંધ થઈ જશે. એવું માનવામાં આવે છે કે પ્રજ્ઞાન રોવરમાં સ્થાપિત ઉપકરણો -100 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનમાં આવી ઠંડી સહન કરી શકશે નહીં.
ચંદ્રયાન 3 ના સફળ લેન્ડિંગ માટે તમામને અભિનંદન શક્તિસિંહ ગોહિલે આપ્યા છે. દેશ વાસીઓને ગૌરવ અપાવનાર તમામ વિજ્ઞાનિકોને વિશેષ અભિનંદન આપ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યુ કે આપણા દેશની એ તમામ સરકારો અને વડાપ્રધાનોની દૂરંદેશી હતી કે આઝાદી પછી તુરંતજ અવકાશ વિજ્ઞાન માટે કામ શરુ કર્યું . 15/8/1969 માં @isro (ઈસરો) ની સ્થાપના જે તે વખતે સરકારે કરી હતી તેના મીઠા ફળ આજે મળ્યા તેનો આનંદ છે .
સાબરકાંઠાના મુડેટીમાં આવેલ SRP જૂથના હેડક્વાર્ટરમાં જવાનોએ ચંદ્રયાન સફળતાની ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. ચંદ્રયાન 3ના સફળ લેન્ડિંગ બાદ SRP જવાનોએ ઉત્સાહભેર ખુશીઓ મનાવી. પોલીસ બેન્ડ સાથે જવાનોએ ખુશીઓ વ્યક્ત કરી. જવાનોએ ઐતિહાસિક પળને ગરબાના તાલે ઝૂમી વધાવી
જૂનાગઢમાં ચંદ્રયાન-3ની સફળતાની સાધુ સંતોએ પણ ઉજવણી કરી છે. ઇન્દ્રભારતી આશ્રમ ખાતે ઇન્દ્રભારતી બાપુ અને મોટી સંખ્યામાં સંતોએ ચંદ્રયાન 3ની સફળતાની ઉજવણી કરી. ફટાકડા ફોડીને સમગ્ર ઉજવણી કરવામાં આવી છે. સાધુ સંતોમાં ઉજવણીનો માહોલ છે.
ભારતના ચંદ્રયાન-3એ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની નજીક ઉતરાણ કરીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. 40 દિવસની લાંબી મુસાફરી બાદ બુધવારે ચંદ્રયાન-3ના લેન્ડરે ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું હતું. હવે આ લેન્ડરમાંથી રોવર પણ બહાર આવ્યું છે.
સાઉથ પોલ પર પહોંચનાર ભારત પહેલો દેશ છે. ચંદ્ર પર અનેક શોધ માટે ભારત ગ્લોબલ લીડર બનશે. આ ઝોનમાં મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને ખનીજોનો જથ્થો હોવું માનવમાં આવે છે. તાપમાન -230 ડિગ્રી સુધી સુધીનું હોવાનું પણ કહેવામા આવી રહ્યું છે. બરફના વિશાળ પહાડો હોઈ શકે તેવું પણ અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે. પાણી મેળવવાનો વિકલ્પ આ બરફ બની શકે તમે છે. અહીંયા ઓક્સિજન, પાણી અને નક્કર જમીન મળે તો માનવ વસવાટ શક્ય છે. ચંદ્ર ઉપર અંદાજે 10 લાખ મેટ્રિક ટન જેટલો હિલિયમનો જથ્થો હોવાનું અનુમાન લ્ગવવામાં આવી રહ્યું છે.
ચંદ્રયાન-3 ત્રણ મોડ્યુલથી બનેલું છે, તેમાં પ્રોપલ્શન મોડ્યુલ, વિક્રમ લેન્ડર અને પ્રજ્ઞાન રોવર છે, વિક્રમ લેન્ડર ચંદ્રની સપાટી પર ઉતર્યું છે, પ્રજ્ઞાન રોવર તેની અંદર હતું. જે હવે વિક્રમ લેન્ડરમાંથી બહાર આવ્યું છે. હવે પ્રજ્ઞાન રોવર ચંદ્ર પર કરશે સંશોધન.
સૌ પ્રથમ, વિક્રમ લેન્ડરની સાઇડ પેનલ પ્રજ્ઞાન રોવરને લેન્ડ કરવા માટે ખોલવામાં આવશે. આ ચંદ્રની સપાટી સુધી રેમ્પ બનાવશે. આ રેમ્પ પરથી છ પૈડાવાળું રોબોટિક વાહન ઉતરશે. આ અમારું પ્રજ્ઞાન રોવર છે જે હવે ચંદ્રયાન-3 મિશનને પોતાની રીતે આગળ વધારશે. ચંદ્રયાન-1 અને ચંદ્રયાન-2ના મિશન ડાયરેક્ટર અન્નાદુરાઈના જણાવ્યા અનુસાર પ્રજ્ઞાન રોવર પહેલા લેન્ડ કરશે અને ચંદ્રની સપાટી પર અશોક સ્તંભ બનાવશે. તે ચંદ્રની સપાટી પર એક સેન્ટીમીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે આગળ વધશે અને માહિતી એકત્રિત કરશે. ખાસ વાત એ છે કે પ્રજ્ઞાન ચંદ્ર પર જે પણ હિલચાલ કરશે, તે દરેક જગ્યાએ ભારત અને ઈસરોની છાપ છોડશે.
ચંદ્ર પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ બાદ વિક્રમનું કામ પૂર્ણ નહીં થાય. તે આગામી 14 દિવસ સુધી સતત કામ કરતું રહેશે અને રોવરમાંથી જે પણ માહિતી પ્રાપ્ત થશે તેને પૃથ્વી પર પહોંચાડશે. આ ઉપરાંત વિક્રમ તેની તરફથી પણ માહિતી એકત્ર કરવાનું કામ ચાલુ રાખશે. તેમાં ચાર પેલોડ છે. તેનું પ્રથમ કાર્ય ચંદ્રની સપાટીના પ્લાઝ્મા અને ઘનતા શોધવાનું હશે. આ સિવાય તે ચંદ્રના થર્મલ ગુણધર્મોને માપશે.
ISROનું ચંદ્રયાન-3 ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતાપૂર્વક લેન્ડ થયું છે. હવે આગામી સામય ભારત માટે મહત્વના છે. રોવર પ્રજ્ઞાન આગામી થોડા સમયમાં વિક્રમ લેન્ડરથી બહાર આવશે. તે લેન્ડિંગ સાઇટ પર ધૂળ કેટલા પ્રમાણમાં ભેગી થાય છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 26 ઓગસ્ટે બેંગલુરુ જશે અને ઈસરોની ટીમને મળશે. પીએમ મોદીએ ચંદ્રયાન-3 ની સફળતા પર ઈસરોના વડા એસ સોમનાથ સાથે ફોન પર વાત કરી અને ભારતની સફળતા માટે તેમને અભિનંદન પાઠવ્યા.
ચંદ્રયાન-3ની સફળતા પર ઈસરોના વડા એસ સોમનાથે કહ્યું કે, વડાપ્રધાન મોદીએ અમને બધાને અભિનંદન આપ્યા અને કહ્યું કે તેઓ વ્યક્તિગત રીતે આવીને અમને મળશે અને અમારી ટીમને અભિનંદન આપવા માંગશે. ઈસરોનું આગામી મિશન આદિત્ય એલ-1 મિશન છે જે શ્રીહરિકોટામાં તૈયાર થઈ રહ્યું છે.
ચંદ્રયાન-3ના સફળ લેન્ડિંગ પર ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું કે, અત્યાર સુધી ચંદ્રનો દક્ષિણ ધ્રુવ વિશ્વ માટે અસંભવ હતો, પરંતુ આપણા વૈજ્ઞાનિકોએ તે શક્ય બનાવ્યું છે. વસુધૈવ કુટુંબકમની પવિત્ર ભાવના સાથે, હું આ સફળતા માટે ઈસરોના તમામ વૈજ્ઞાનિકોને અભિનંદન આપું છું અને દેશવાસીઓને શુભેચ્છા પાઠવું છું.
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, આજનો દિવસ ઈતિહાસના પાનામાં નોંધાશે. આ દિવસ આપણને આપણા સંકલ્પોની યાદ અપાવશે. આજની સફળતા આપણને શીખવે છે કે હારમાંથી બોધપાઠ લઈને કેવી રીતે જીતી શકાય. આજની સફળતા માટે દેશના તમામ વૈજ્ઞાનિકોને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન.
ગુજરાતના મુખ્યપ્રધાન ભૂપેન્દ્ર પટેલે, ચંદ્રની દક્ષિણ ઘ્રુવ પર સફળતાપૂર્વક ઉતરાણ કરતા, ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોને અભિનંદન પાઠવ્યાં હતા. ભૂપેન્દ્ર પટેલે, જણાવ્યું કે, વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના વિઝનરી નેતૃત્વ હેઠળ ટીમ ઈસરોએ કમાલ કરી.
ભારતના ચંદ્રયાન-3 એ ભારત પર પગ મૂક્યો છે. ઈસરોની આ સફળતા બાદ સમગ્ર ભારતમાં ઉજવણીનો માહોલ છે. ભારતની આ સફળતા માટે વિશ્વભરની અવકાશ એજન્સીઓએ ઈસરોને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. અમેરિકાની સ્પેસ એજન્સી નાસાએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું, ઈતિહાસ બની ગયો છે. ISRO ને અભિનંદન.
ચંદ્રની સપાટી પર ચંદ્રયાન-3 મિશન ટચડાઉનના સાક્ષી બનેલા સુરતમાં શાળાના બાળકો આનંદથી નાચી ઉઠ્યાં હતા. ચંદ્રયાન-3ની સફળતાને વિદ્યાર્થીઓ પણ આનંદીત થઈ ઉઠ્યા હતા.
ચંદ્રયાન-3નું ચંદ્ર પર સફળતાપૂર્વક ઉતરાણ થતાં, USAમાં વોશિંગ્ટન ડીસી ખાતેના ભારતીય દૂતાવાસમાં મીઠાઈઓ વહેંચીને મ્હો મીઠું કરાયુ હતુ.
ચંદ્રયાન-3 સફળતાપૂર્વક ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું ત્યારે કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ અને ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ તાળીઓ પાડીને વધાવી લીધુ હતું.
ચંદ્રયાન-3 મિશનના પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર પી વીરમુથુવેલે સફળતાપૂર્વક ચંદ્રયાન-3નુ ચંદ્ર પર લેન્ડિગ કર્યા બાદ કહ્યું કે, અમે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની નજીક જનાર પ્રથમ દેશ બની ગયા છીએ:
ISROના વડા એસ સોમનાથે ચંદ્રયાન-3 મિશનની સફળતા પર તેમની ટીમને અભિનંદન આપતાં કહે છે, “સહકાર માટે આપ સૌનો આભાર…અમે અમારી નિષ્ફળતામાંથી ઘણું શીખ્યા અને આજે અમે સફળ થયા.હવે અમે ચંદ્રયાન-3 માટે આગામી 14 દિવસની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.
ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતાપૂર્વક ચંદ્રયાન 3 લેન્ડ થયા બાદ, જમ્મુમાં CRPF જવાનો ઉજવણી કરી હતી અને ‘ભારત માતા કી જય’ ના નારા લગાવ્યા હતા. ISROનું ચંદ્રયાન-3 મિશન સફળ સાબિત થતા જવાનોએ સરહદ પર ‘ભારત માતા કી જય’ ના નારા લગાવ્યા હતા.
ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતા પૂર્વક લેન્ડ થયા બાદ, ઈસરોને સંદેશ મોકલતા ચંદ્રયાને-3 એ કહ્યું હતું કે, હુ મારી જગ્યાએ પહોચી ગયો છું.
ચંદ્રયાન-3 સફળતાપૂર્વક ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવમાં ઉતરાણ કરતા પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપના કાર્યકરોએ આનંદવિભોર થઈને ભવ્ય ઉજવણી કરી હતી.
ISROના ભૂતપૂર્વ વડા કે સિવને ચંદ્ર પર ISROના ત્રીજા ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3ના સફળ ઉતરાણ બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, “અમે ખરેખર ઉત્સાહિત છીએ… અમે ઘણા સમયથી આ ક્ષણની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. હું ખૂબ જ ખુશ છું,”
ચંદ્રયાન-3ના સફળ લેન્ડિંગ પર ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ કહે છે, “ચંદ્રયાન-3નું સફળ સોફ્ટ લેન્ડિંગ નવા ભારતની ક્ષમતાઓ અને શક્તિનું શક્તિશાળી પ્રદર્શન છે. વડાપ્રધાનના દૂરંદેશી નેતૃત્વ અને માર્ગદર્શન હેઠળ, ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોએ કરી બતાવ્યું છે. અત્યાર સુધી ચંદ્રનો દક્ષિણ ધ્રુવ વિશ્વ માટે અશક્ય હતો, પરંતુ આપણા દૂરંદેશી વૈજ્ઞાનિકોએ તે શક્ય બનાવ્યું છે. વસુધૈવ કુટુંબકમની શુદ્ધ ભાવના સાથે, હું આ સફળતા માટે ISROના તમામ વૈજ્ઞાનિકોને અભિનંદન અને રાષ્ટ્રને શુભેચ્છા પાઠવું છું.”
બેંગલુરુમાં ISRO મિશન કંટ્રોલ સેન્ટર ‘વંદે માતરમ’ ના નારાઓથી ગુંજી ઉઠ્યું હતું. ચંદ્રયાન-3 મિશન ચંદ્રની સપાટી પર સફળતાપૂર્વક ઉતરી જતાં ઉજવણી કરાઈ હતી.
ચંદ્રયાન-3ની સફળતા બાદ તરત જ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ, જોહાનિસબર્ગ, દક્ષિણ આફ્રિકાથી ઈસરોના વડા એસ સોમનાથને ફોન કરીને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.
કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે ચંદ્ર પર તેના ત્રીજા ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3ના સોફ્ટ લેન્ડિંગ બદલ ઈસરોને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. આ પ્રસંગે તેમણે કહ્યું કે,”અમારી પાસે ખર્ચ-અસરકારક માધ્યમો દ્વારા સફળતા હાંસલ કરવાની ક્ષમતા છે,”
ચંદ્રયાને ચંદ્ર પર પગ મૂક્યા બાદ પીએમ મોદીએ ઈસરો અને સમગ્ર દેશને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આ ક્ષણ અભૂતપૂર્વ છે. અમરત્વના સમયમાં સફળતાનું અમૃત વરસ્યું છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું, આજે આપણે અવકાશમાં નવા ભારતની નવી ઉડાન જોઈ છે.
વેજ્ઞાનિકોના પરિશ્રણથી ભારત ચંદ્રમાંના દક્ષિણ ધ્રુવ પર પહોચ્યું છે જ્યા દુનિયાના કોઈ દેશ પહોચી શક્યું નથી. ચાદ સાથે જોડાયેલ માન્યતા અને કહેવતો બદલાઈ જશે.
ઈસરોએ રચ્યો ઈતિહાસ, ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ચંદ્રયાન 3ને લેન્ડ કરનાર પ્રથમ દેશ બન્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દક્ષિણ આફ્રિકાથી ISRO કેન્દ્રમાં જોડાયા છે. પીએમ મોદી ચંદ્રયાન 3ની લેન્ડિંગ પ્રક્રિયા જોઈ રહ્યા છે. PM મોદી બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા જોહાનિસબર્ગમાં છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આફ્રિકાથી ઈસરો સાથે ઓનલાઈન જોડાયા હતા. ચંદ્રયાનના સફળતાપૂર્વક દક્ષિણ ધ્રુવ પર લેન્ડિગં કર્યા બાદ સંબોધન કરતા મોદીએ કહું કે આ સમય ભારતના ઉદયમાનના ભાગ્યના આહ્વાનનો છે.
ચંદ્રયાન-3એ ચંદ્ર પર લેન્ડિગની પ્રક્રિયા 80 ટકા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ બતાવે છે કે ચંદ્રયાન-3 ચંદના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતાપૂર્વક લેન્ડ થઈ જશે.
ચંદ્રયાન-3 ટૂંક સમયમાં ચંદ્ર પર ઉતરવાનું છે. ચંદ્રયાન-3નું પાવર ડિસેન્ટ શરૂ થઈ ગયું છે. પ્રથમ તબક્કાની પ્રક્રિયા 11 મિનિટની રહેશે. ચંદ્રયાન-3 સાંજે 6.04 કલાકે ચંદ્ર પર પગ મૂકશે. ઈસરો દ્વારા હાલ મળતી માહિતી મુજબ બીજો તબક્કો પણ સફળતા પૂર્વક પૂર્ણ કર્યો છે.
ચંદ્રયાન-3 ના લેન્ડિગ સમયે, ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આફ્રિકાથી ઓનલાઈન ઈસરો સાથે જોડાયા હતા.
એનસીપીના વડા શરદ પવાર અને સુપ્રિયા સુલેએ મુંબઈના નેહરુ પ્લેનેટોરિયમ ખાતે ચંદ્રયાન-3 લેન્ડિંગ ઈવેન્ટનું લાઈવ ટેલિકાસ્ટ જોયું.
ચંદ્ર પર વિક્રમ લેન્ડરના ઉતરાણના સાક્ષી બનવા માટે, રાજ્યમંત્રી વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહ દિલ્હીમાં CSIR હેડક્વાર્ટર ખાતે પહોચ્યાં હતા. જ્યાથી તેમણે લાઈવ પ્રસારણ નિહાળ્યું હતું.
ISRO તરફથી લેન્ડરને અંતિમ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં હવે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ચંદ્રયાન-3 આજે જ ચંદ્ર પર પગ મૂકશે. ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા માહિતી આપવામાં આવી છે કે લેન્ડરને અંતિમ આદેશ આપવામાં આવ્યા બાદ હવે સમયમાં કોઈ ફેરફાર કે પરિવર્તન કરી શકાશે નહીં.
ચાર વર્ષ પહેલા ચંદ્રયાન-2 દરમિયાન જે ભૂલ થઈ હતી તે આ વખતે ન થાય તે માટે ઈસરોએ આ વખતે એવી તૈયારીઓ કરી છે. પરંતુ આ મિશનમાં ઘણી મુશ્કેલીઓ પણ આવશે. ઈસરોના વડા એસ. સોમનાથે માહિતી આપી હતી કે જ્યારે સોફ્ટ લેન્ડિંગ થઈ રહ્યું છે ત્યારે ચંદ્રયાન-3ની દિશા સૌથી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. કારણ કે પહેલા તે આડું હશે પછી તેને 90 ડિગ્રી વર્ટિકલ આવવું પડશે. આ પછી તેની સ્પીડ પણ ધીમી કરવી પડશે, અહીં દરેક સેકન્ડ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે જો તે ચૂકી જાય તો કંઈપણ થઈ શકે છે.
અહીં એ સમજવું પણ જરૂરી છે કે ચંદ્રયાન-2 અને ચંદ્રયાન-3ના ઉતરાણ વચ્ચે સૌથી મોટો તફાવત શું છે. ચંદ્રયાન-2માં લેન્ડિંગ સાઇટ 500 મીટર હતી, જ્યારે આ વખતે તે 4 કિ.મી. * 2.5 કિમી. છે. એટલે કે આ વખતે ચંદ્રયાન-3ને લેન્ડ કરવા માટે વધુ જગ્યા મળશે, સાથે જ આ વખતે થ્રસ્ટર્સ પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે જેથી લેન્ડિંગ પહેલા જ સ્પીડને નિયંત્રિત કરી શકાય.
ચંદ્રયાન-3ના ચંદ્ર પર ઉતરાણ પહેલા, ગાયક કૈલાશ ખેર કહે છે, “ભારતને પ્રેમ કરનારાઓ માટે આ ગર્વની ક્ષણ છે કે ચંદ્રયાન ઉતરશે. વિજ્ઞાન અને અવકાશ એ જટિલ વિષયો છે પરંતુ હું મારા સાથી ભારતીયોને સલામ કરું છું કારણ કે તેઓ તેના માટે સખત મહેનત કરી રહ્યા છે અને તેઓને આજના નેતૃત્વ દ્વારા ટેકો મળે છે.
હું આપણા ભારતીય મૂલ્યો, આપણી સનાતન પરંપરાઓને સલામ કરું છું અને તમામ ભારતીયોને મારી શુભકામનાઓ આપું છું કે આ શુભ અવસર અહીં છે… ભારતને પ્રેમ કરનારા દરેક માટે આ એક મોટી ક્ષણ છે. ભારત ટુંક સમયમાં એક રેકોર્ડ બનાવવાનું છે.”
વિક્રમ લેન્ડરના ઉતરાણ પહેલાની છેલ્લી 15 મિનિટ, જે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, આ ચાર તબક્કા સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે
ચંદ્રયાન-3 ના સફળ ચંદ્ર ઉતરાણ માટે લોકો શ્રીનગરની હઝરતબલ દરગાહ ખાતે વિશેષ નમાજ અદા કરવામાં આવી હતી, લોકોએ ચંદ્રયાન સફળ રહે તેવી પ્રાર્થના કરી હતી.
J&K: બડગામ ખાતે આર્મી ગુડવિલ સ્કૂલ હાન્ઝિકની ખગોળશાસ્ત્ર પ્રયોગશાળામાં વિદ્યાર્થીઓ ચંદ્રયાન-3 મિશન માટે ઉત્સાહિત જોવા મળ્યાં.
ચંદ્રયાન-3 મિશન પર, AAP નેતા સૌરભ ભારદ્વાજ કહે છે, “ભારત માટે આ ગર્વની ક્ષણ છે કારણ કે આઝાદી પછી દેશમાં એન્જિનિયરિંગ ટેક્નોલોજી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે… હું વૈજ્ઞાનિકોને મારી શુભેચ્છાઓ આપવા માંગુ છું અને હું પ્રાર્થના કરું છું. ચંદ્રયાન-3ની સફળતા માટે…”
ચંદ્ર પર ચંદ્રયાન-3 નું અપેક્ષિત સોફ્ટ લેન્ડિંગ માત્ર થોડા કલાકો દૂર છે. ત્યારે બેંગલુરુમાં ISRO મિશન કંટ્રોલ સેન્ટરમાં આખરી તૈયારીઓ કરી દેવાઈ છે. જુઓ Video
ચંદ્રયાન -3 ના સફળ ચંદ્ર ઉતરાણ માટે લોકો ભુવનેશ્વરની એક મસ્જિદમાં વિશેષ નમાજ અદા કરી હતી.
નેહરુ પ્લેનેટોરિયમના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. આનંદે ચંદ્રયાન-3 લેન્ડરનું મોડલ દર્શાવતા સરળ શબ્દોમાં સમજાવતા કહ્યું કે, લેન્ડરનું લેન્ડિંગ મુશ્કેલ પ્રક્રિયા છે, પરંતુ ચંદ્રયાન-2માં આવેલી તમામ તકનીકી મુશ્કેલીઓનું નિવારણ કરવામાં આવ્યું છે. જેથી આજે થનાર લેન્ડિંગ સરળ અને સફળ રહેશે.
ISROના મિશન ઓપરેશન સેન્ટર તરફથી એક અપડેટ છે કે, લેન્ડિંગ માટે અંતિમ આદેશ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આદેશ 5:44 વાગ્યે આપવામાં આવશે. આ પછી ઓટોમેટિક લેન્ડિંગ સિક્વન્સ શરૂ થશે. લાઈવ ટેલિકાસ્ટ સાંજે 5.20 કલાકે શરૂ થશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી ચંદ્રયાન-3 ના સફળ ચંદ્ર ઉતરાણ માટે દિલ્હીના ગુરુદ્વારા બાંગ્લા સાહિબ ખાતે વિશેષ પ્રાર્થનામાં ભાગ લીધો હતો.
ચંદ્રયાન-3ના લેન્ડરની ડિઝાઈન એવી છે કે જો તેનો એક પગ 2 મીટર ઊંચા ખડક પર પડે તો પણ તે અસંતુલિત નહીં રહે. તેમ છતાં, સોફ્ટ લેન્ડિંગ દરમિયાન જમીન જેટલી વધુ સપાટ હશે, તેટલી જ લેન્ડર અને રોવરની સલામતી માટે વધુ સારું રહેશે. તેથી, ચંદ્ર પર ઉતરતી વખતે, લેન્ડર તેના વિશેષ સેન્સર્સ અને કેમેરાની મદદથી સૌથી સારી જગ્યા શોધી કાઢશે. આ પછી તેની સ્પીડ લગભગ શૂન્ય થઈ જશે. પછી તેના ચાર પગ ચંદ્ર પર અટકી જશે.
ચંદ્રની નજીક લગભગ 10 મીટર પહોંચતા જ ચંદ્રયાનની ઝડપ 1.68 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ રાખવામાં આવશે. લેન્ડિંગ દરમિયાન સ્પીડ માપવા માટે યાનમાં લેસર ડોપ્લર વેલોસિમીટર લગાવવામાં આવ્યું છે. સોફ્ટ લેન્ડિંગને સફળ બનાવવા માટે ઈસરોએ ચંદ્રયાનના લેન્ડિંગના અલ્ગોરિધમમાં ફેરફાર કર્યો છે. જો કોઈ કારણોસર લેન્ડિંગ નિશ્ચિત જગ્યાએ ન થઈ શક્યું તો ચંદ્રયાન-3ને કોઈ અન્ય જગ્યાએ લેન્ડ કરી શકાય છે.
ચંદ્રયાન 3ના લેન્ડિંગને લઈને ઈસરોએ કહ્યું છે કે બધું અનુકૂળ છે, પ્રક્રિયા સતત ચાલી રહી છે, અમે લેન્ડરની દરેક ગતિવિધિ પર નજર રાખી રહ્યા છીએ. ચંદ્રયાન 2ના હાર્ડ લેન્ડિંગમાંથી બોધપાઠ લઈને આ વખતે ચંદ્રયાન 3માં સૌથી મોટો ફેરફાર થ્રસ્ટર એન્જિનને લઈને કરવામાં આવ્યો છે. આ વખતે લેન્ડરમાં ચાર ખૂણામાં ચાર થ્રસ્ટર્સ ફીટ કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ છેલ્લી વખતે વચ્ચેનું પાંચમું એન્જિન દૂર કરવામાં આવ્યું છે. પાંચમું એન્જિન હટાવી દેવામાં આવ્યું છે જેથી વધુ ઈંધણ સાથે લઈ જઈ શકાય. ફાઈનલ લેન્ડિંગ માત્ર બે એન્જિનની મદદથી કરવામાં આવશે, જેથી કોઈપણ પ્રકારની ઈમરજન્સી દરમિયાન બે એન્જિનનો ઉપયોગ કરી શકાય.
આજે બુધવારે સવારે પૂર્વોત્તર રાજ્ય મિઝોરમમાંથી હૃદયદ્રાવક સમાચાર સામે આવ્યા છે. અહીં સાયરાંગ પાસે એક નિર્માણાધીન રેલવે બ્રિજ ધરાશાયી થયો છે, આ દુર્ઘટનામાં 17 મજૂરોના મોત થયા છે. રેલવે પ્રશાસન દ્વારા અહીં રાહત અને બચાવ કાર્ય કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ અકસ્માત સવારે લગભગ 10 વાગે થયો હતો. હજુ પણ 30-40 લોકો ફસાયા હોવાની શક્યતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેમજ મૃતકોની સંખ્યા પણ વધી શકે છે.
ચંદ્રયાન-3ને વહન કરતા 43.5 મીટર ઊંચા અને 642 ટનના રોકેટમાં ઘન અને પ્રવાહી બંને ફ્યૂલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ રોકેટના પ્રથમ તબક્કામાં ઘન ઈંધણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને બીજા તબક્કામાં પ્રવાહી ઈંધણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. છેલ્લા તબક્કામાં ક્રાયોજેનિક એન્જિન છે. આમાં લિક્વિડ હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનનો ઉપયોગ થાય છે. ચંદ્રયાન-3ને લઈ જનારા રોકેટની ઈંધણ ટાંકીની ક્ષમતા 27,000 લિટરથી વધુ છે.જેમાં 27000 લિટર ફ્યૂલ છે તો આટલા ફ્યૂલમાં તમારી ગાડી કેટલા કિમી અતંર કાપી શકે છે.
જો તમારી પાસે મારુતિ અલ્ટો છે તો તે 27000 કિલો ફ્યૂલમાં કેટલી દૂર સુધી દોડી શકશે ચંદ્રયાન 3નું રોકેટ 43.5 મીટર ઊંચું છે અને તેનું વજન 642 ટન છે. આટલા ભારે રોકેટને ઉડાડવા માટે ફ્યુઅલ ટેન્કની ક્ષમતા 27,000 લિટરથી વધુ છે,રોકેટની ઝડપ પણ 36,000 કિમી પ્રતિ કલાક રહી છે.
ચંદ્રયાન 3 સ્પેસક્રાફ્ટની 27,000 કિગ્રા ઇંધણ ક્ષમતા અનુસાર, જો મારુતિ અલ્ટોમાં 27,000 કિગ્રા ઇંધણ પણ મૂકવામાં આવે છે, તો આંકડા તમને આશ્ચર્યચકિત કરી શકે છે. મારુતિ સુઝુકી મુજબ, અલ્ટો CNG પર 31.59 km/kg ની માઈલેજ આપે છે. આ સંદર્ભમાં, 27,000 કિલો સીએનજીમાં, આ કાર લગભગ 8.5 લાખ કિલોમીટરનું અંતર કાપશે.
જ્યારે, પેટ્રોલ વર્ઝન પર મારુતિ અલ્ટોની માઈલેજ 22.05 km/l છે. જો મારુતિ સુઝુકી અલ્ટોમાં 27,000 લિટર પેટ્રોલ છે, તો આ કાર 5.95 લાખ કિલોમીટરની મુસાફરી કરી શકે છે. જો કે ચંદ્રયાન 3 મોકલનાર રોકેટમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી. આ મિશનના પ્રથમ તબક્કામાં ઘન ફ્યૂલ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે બીજા તબક્કામાં પ્રવાહી ફ્યૂલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
રશિયાના ચંદ્ર મિશન લુના-25ની નિષ્ફળતા વચ્ચે હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર ભારતના ચંદ્રયાન-3 પર છે. એવી અપેક્ષા છે કે ચંદ્રયાન-3 બુધવારે ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરશે. જો ભારત આ કરવામાં સફળ થાય છે, તો તે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરનાર પ્રથમ દેશ બની જશે. ભારતે કહ્યું છે કે ચંદ્રયાન યોજના મુજબ તે સંપૂર્ણ રીતે આગળ વધી રહ્યું છે અને 23 ઓગસ્ટે સ્થાનિક સમય અનુસાર 18.06 વાગ્યે ચંદ્ર પર ઉતરશે. ભારતીય મીડિયા ચંદ્રયાન-3નું ક્ષણ-ક્ષણ કવરેજ બતાવી રહ્યું છે, જ્યારે વિદેશી મીડિયા પણ ભારતના ચંદ્ર મિશન પર નજર રાખી રહ્યું છે.
અમેરિકાની ન્યૂઝ ચેનલ CNBC સતત ચંદ્રયાન-3નું લાઈવ અપડેટ આપી રહી છે. CNBCએ લખ્યું, ‘બુધવાર, 23 ઓગસ્ટના રોજ, જો તેનું ત્રીજું ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3 ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતાપૂર્વક ઉતરે તો ભારત ઇતિહાસ રચવા માટે તૈયાર છે.’ CNBCએ લખ્યું છે કે અત્યાર સુધી કોઈ પણ દેશ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરી શક્યો નથી. રશિયાનું લુના-25 આ અઠવાડિયે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઉતરવાનું હતું, પરંતુ 20 ઓગસ્ટ, રવિવારના રોજ, રશિયન સ્પેસ એજન્સીએ માહિતી આપી કે તેનું ચંદ્ર મિશન ચંદ્રની સપાટી પર ક્રેશ થઈ ગયું છે.
દિલ્હીમાં જન કલ્યાણ સમિતિ, ગણેશ નગર દ્વારા ચંદ્રયાન-3ના સફળ ઉતરાણ માટે હવન કરવામાં આવ્યો, ચંદ્રયાન-3ની સફળતા લગભગ નિશ્ચિત છે અને હવે ભારત ઈતિહાસ રચવાની ખૂબ નજીક છે. જો ભારત ચંદ્રના દક્ષિણ ભાગમાં પહોંચશે તો તે આવું કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ હશે. આ ક્ષણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. લેન્ડર વિક્રમ બુધવારે સાંજે 6.04 કલાકે ચંદ્ર પર ઉતરશે. લેન્ડિંગની સાથે જ લેન્ડર વિક્રમ પોતાનું કામ શરૂ કરી દેશે. જો લેન્ડર વિક્રમનું સોફ્ટ લેન્ડિંગ સફળ થશે, તો છ પૈડાવાળું રોવર પ્રજ્ઞાન રેમ્પમાંથી બહાર આવશે અને ઈસરો તરફથી આદેશ મળતાં જ ચંદ્રની સપાટી પર દોડશે. તે 500 મીટર સુધીના વિસ્તારમાં ચાલશે અને ઇસરોને ત્યાંના પાણી અને વાતાવરણ વિશે જણાવશે.
ચંદ્ર પર માનવ વસાહત સ્થાપવા અને પાણીની શોધ ઉપરાંત અહીં જોવા મળતા અન્ય તત્વો પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. તેમાં હિલિયમ-3 જેવા તત્વોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, આ સિવાય કેટલીક એવી વસ્તુઓ પણ અહીં હાજર હોઈ શકે છે જે ભવિષ્યમાં વિશ્વ માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે. ઈસરોના પૂર્વ ગ્રૂપ ડાયરેક્ટર સુરેશ નાઈકે એક અખબારને જણાવ્યું કે એવી અપેક્ષા છે કે ચંદ્રના આ ભાગમાં પાણીનો મોટો જથ્થો હશે. પરંતુ આ સિવાય, મહત્વપૂર્ણ પરિબળ પાવર જનરેટર છે કારણ કે આ ભાગની ટોપોગ્રાફી સંપૂર્ણપણે અલગ છે.
તેમણે કહ્યું કે અહીં એક ભાગ છે જે સંપૂર્ણ રીતે ઢંકાયેલો છે, જ્યારે એક ઉંચો ભાગ પણ છે. તેના અમુક ભાગમાં સૂર્યપ્રકાશ આવે છે, જ્યાં માનવ વસાહતની સ્થાપના થવાની સંભાવના છે અને ચીન પણ આ દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યું છે. આ સિવાય ચંદ્ર પર ઘણા બધા તત્વો છે, જેમાંથી સૌથી મહત્વપૂર્ણ હિલિયમ-3 છે, જે મનુષ્ય માટે પ્રદૂષણ મુક્ત વીજળી બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. આગામી 2-3 વર્ષમાં ચંદ્ર પર પહોંચવાની દેશોની દોડ તેજ થશે, માત્ર આગામી 2 વર્ષમાં સમગ્ર વિશ્વમાંથી 9-10 મિશન લોન્ચ થવા જઈ રહ્યા છે.
ચંદ્રયાન-3 મિશન પર 615 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. આ મિશનનો હેતુ દક્ષિણ ધ્રુવ પર પાણી, ખનિજ ધાતુઓના ભંડાર અને જીવનની શક્યતાઓ શોધવાનો છે.
Chandrayaan 3: PM મોદી ચંદ્રયાન 3ના લેન્ડિંગ સમયે દક્ષિણ આફ્રિકાથી વર્ચ્યુઅલી જોડાશે
આજે ચંદ્રયાન 3નું સોફ્ટ લેન્ડિંગ સાંજે થશે. આ ઐતિહાસિક અને ગૌરવશાળી ક્ષણના સાક્ષી બનવા માટે મુખ્યપ્રધાન ભૂપેન્દ્ર પટેલ ઈસરો ખાતે હાજર રહેશે. આવતીકાલે સાંજે 5:30 કલાકે ભૂપેન્દ્ર પટેલ અમદાવાદ ઈસરો ખાતે ઉપસ્થિત રહેશે. મુખ્યપ્રધાન ચંદ્રયાન-3ના લેન્ડિંગનું જીવંત પ્રસારણ નીહાળશે.
ચંદ્રયાન-3ના સફળ ઉતરાણ માટે, મધ્યપ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં શ્રી મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં વિશેષ ‘ભસ્મ આરતી’ કરવામાં આવી હતી. ઈસરોના જણાવ્યા મુજબ, ચંદ્રયાન-3 આજે સાંજે લગભગ 6.04 વાગ્યે ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરવા માટે તૈયાર છે.
મિશન ચંદ્રયાન-3 વિશેના રસપ્રદ તથ્યો
ચંદ્રયાન-3 પર છત્તીસગઢના સીએમ ભૂપેશ બઘેલે કહ્યું કે આ દેશ માટે એક મોટી ઉપલબ્ધિ છે અને આપણા વૈજ્ઞાનિકોની મહેનત છે. જે આધારશિલા નેહરુજીએ મુકી, આજે વિશ્વમાં ડંકો વાગી રહ્યો છે. આપણા વૈજ્ઞાનિકોને શુભેચ્છાઓ.
વિક્રમ લેન્ડરને ટચડાઉન કરીને ભારત ઈતિહાસ રચશે, પરંતુ મિશનને પૂર્ણ કરવા માટે રોવરે 14 દિવસ સુધી સતત કામ કરવું પડશે. વિક્રમ લેન્ડરથી અલગ થનારી પ્રજ્ઞાન રોવર સૌથી પહેલા ચંદ્ર પર ભારતની છાપ છોડશે. ચંદ્રયાન-1 અને ચંદ્રયાન-2ના પ્રોજેક્ટ ડાયરેક્ટર એમ. અન્નાદુરાઈના જણાવ્યા અનુસાર, ચંદ્રયાન-3 ચંદ્ર પર રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અશોક સ્તંભ પણ બનાવશે.
આ રોવરમાં ભારતનો ધ્વજ અને ઈસરોની નિશાની પણ હશે. તે 14 દિવસ સુધી ચંદ્રની સપાટી પર જ્યાં પણ ફરશે, ત્યાં તે ભારતની પહોંચની નિશાની છોડી દેશે. જોકે, આ મુવમેન્ટ કરીને તે કેટલું અંતર કાપશે તે અત્યારે નક્કી નથી. ઈસરોના ચીફ એસ. સોમનાથના જણાવ્યા અનુસાર, તે ત્યાંની સ્થિતિ અને રોવર ચંદ્ર પર કેટલું અંતર કાપશે તેના પર નિર્ભર કરે છે.
ભાજપના નેતા મોહસીન રજાએ કહ્યું કે દેશના તમામ લોકો ચંદ્રયાન 3 માટે ઉત્સાહિત છે અને તેની સફળતા માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે. અમે તેના સફળ ઉતરાણ માટે પણ પ્રાર્થના કરી રહ્યા છીએ અને તે દેશ માટે ગર્વની ક્ષણ હશે.
મિશન ચંદ્રયાન-3 પર 600 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. ચંદ્રયાન-3 , 14 જુલાઈના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ સુધી પહોંચવામાં તેને 41 દિવસનો સમય લાગવાનો હતો, જે તેના સમયપત્રક મુજબ 23 ઓગસ્ટે ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરશે અને તે સફળ લેન્ડિંગ કરશે કે તરત જ એક નવો ઈતિહાસ રચાશે.
ચંદ્રયાન-3 એ ચાર વર્ષમાં ઈસરોનું બીજું મિશન છે. જો ISRO આ પ્રયાસમાં ચંદ્ર પર રોવરને ટચડાઉન કરવામાં અને લેન્ડિંગ કરવામાં સફળ થાય છે, તો ભારત આવું કરનાર યુએસ, ચીન અને સોવિયેત યુનિયન (હવે રશિયા) પછી ચોથો દેશ બની જશે.
ચંદ્રયાન-3નો ઉદ્દેશ્ય ચંદ્રની સપાટી પર સુરક્ષિત અને નરમ ઉતરાણ કરવાનો છે. આ સાથે તેણે ચંદ્ર પર ફરવું પડશે અને ઇન-સીટુ વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરવા પડશે. અગાઉ ઈસરોએ ચંદ્રયાન-2 લોન્ચ કર્યું હતું, પરંતુ તેનું લેન્ડર ‘વિક્રમ’ 7 સપ્ટેમ્બર, 2019ના રોજ નીચે ઉતરતી વખતે ક્રેશ થયું હતું. ચંદ્રયાનનું પ્રથમ મિશન 2008માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.
ઈસરોએ મંગળવારે બપોરે જણાવ્યું કે મિશન નિર્ધારિત સમય પર છે. તંત્ર દ્વારા નિયમિત તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. ફ્લાઇટ સરળતાથી ચાલુ રહે છે. ઈસરોના સ્પેસ એપ્લીકેશન સેન્ટરના ડાયરેક્ટર નિલેશ દેસાઈએ જણાવ્યું હતું કે જો 23 ઓગસ્ટે સ્થિતિ અસામાન્ય જણાય તો અમે 27 ઓગસ્ટ સુધી લેન્ડિંગમાં ચાર દિવસનો વિલંબ કરીશું.
ત્રીજા ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3નું લેન્ડર મોડ્યુલ (LM) બુધવારે સાંજે ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરવા માટે તૈયાર છે. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ચંદ્રયાન-3 લેન્ડ કરનાર ભારત પહેલો દેશ છે. ઈસરોના જણાવ્યા અનુસાર, લેન્ડર (વિક્રમ) અને રોવર (પ્રજ્ઞાન) સાથેનું એલએમ બુધવારે સાંજે 6.04 કલાકે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવીય ક્ષેત્રની નજીક ઉતરશે.
Published On - 12:03 am, Wed, 23 August 23