શું ભારતને વીટો પાવર સાથે UNSC માં કાયમી સભ્યપદ મળશે ? 3 મોટા સંકેતો સામે આવ્યા, જાણો

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના માળખામાં સુધારાની ચર્ચા છેલ્લા 80 વર્ષમાં હવે સૌથી વધુ તીવ્ર બની છે. UNSC માં બુધવારે “સુધારણા” નામની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આ ચર્ચામાં, બધા દેશો UNSC માં સુધારા અંગે પોતાના મંતવ્યો રજૂ કરશે. UNSC સુધારા ચર્ચામાંથી અત્યાર સુધી બહાર આવતા સંકેતો સૂચવે છે કે જો સુધારા પર સર્વસંમતિ બને છે, તો ભારતને વીટો પાવરથી UNSC નું કાયમી સભ્યપદ મળી શકે છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની રચના બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી 1945 માં થઈ હતી. તેનો હેતુ વિશ્વ શાંતિ જાળવવાનો અને પરસ્પર સુમેળને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. યુએન ચાર્ટર મુજબ, હાલમાં 5 દેશ કાયમી સભ્ય છે અને 10 અસ્થાયી છે.

UNSC તરફથી 3 મુખ્ય સંકેતો

બ્રિટન અને રશિયા પછી, ફ્રાન્સનો ટેકો: ભારતને સંયુક્ત રાષ્ટ્રનું સભ્યપદ મળવું જોઈએ. બ્રિટન અને રશિયા આ માટે હિમાયત કરી રહ્યા છે. હવે, ફ્રાન્સે પોતાનો ટેકો જાહેર કર્યો છે. ફ્રાન્સે કહ્યું છે કે ભારતને વીટો પાવર સાથે કાયમી સભ્યપદ મળવું જોઈએ. ફ્રાન્સે પણ UNSC સુધારા બેઠકમાં આ અંગે નિવેદન આપ્યું હતું.

ફ્રેન્ચ રાજદૂતે પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે અમારું વલણ સ્પષ્ટ છે. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે બે આફ્રિકન દેશોને કાયમી સભ્યપદ મળે. તેવી જ રીતે, બ્રાઝિલ, જર્મની, ભારત અને જાપાનને પણ એક-એક બેઠક મળવી જોઈએ, કારણ કે આ દેશોની આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર જવાબદારીઓ છે.

ચીને સીધો વિરોધ ન કર્યો : ચીને પણ યુએનએસસી સુધારા અંગે પોતાના મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા છે. યુએનમાં ચીનના કાયમી પ્રતિનિધિએ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું. ચીને આ બેઠકમાં ભારતનો વિરોધ કર્યો ન હતો. ચીને જી-4 ના ફક્ત જાપાનનો વિરોધ કર્યો હતો. ચીન કહ્યું કે તાઇવાન મુદ્દા પર જાપાનની અડગતા સાબિત કરે છે કે જાપાનને કાયમી યુએન સભ્યપદ મેળવવાનો કોઈ અધિકાર નથી.

ચીને જાપાન પર શાંતિ ખલેલ પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ચીને કહ્યું છે કે જાપાનને સભ્યપદ આપવાના કોઈપણ પ્રયાસનો સખત વિરોધ કરવામાં આવશે.

IGN પ્રક્રિયા ફરી શરૂ થઈ: સંયુક્ત રાષ્ટ્રને પુનર્જીવિત કરવા માટે આંતર-સરકારી વાટાઘાટો (IGN) પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ ઇટાલી અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોના વિરોધને કારણે, તે આગળ વધી શકી નહીં. 17 વર્ષ પછી UN એ આ પ્રક્રિયા ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

કાયમી UN સભ્યપદ કેવી રીતે મળે છે?

કાયમી સભ્યપદ માટે UN ચાર્ટરમાં સુધારાની જરૂર છે. આ માટે કલમ 108 અને 109 નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કાયમી UN સભ્યપદ મેળવવા માટે, દેશને બે માપદંડો પસાર કરવા પડશે.

1. કલમ 109 હેઠળ, તેને તમામ વર્તમાન કાયમી સભ્યોનો ટેકો મળવો આવશ્યક છે. હાલમાં, પાંચ કાયમી સભ્યો છે (ચીન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને ફ્રાન્સ). જો કોઈ દેશ વીટો ન કરે, તો તે દેશ કાયમી સભ્યપદ માટે લાયક માનવામાં આવે છે.
2. કલમ 108 હેઠળ, કાયમી સભ્યપદ માટેનો પ્રસ્તાવ યુએન જનરલ એસેમ્બલી સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે છે, જ્યાં બે તૃતીયાંશ સભ્યોનું સમર્થન જરૂરી છે. હાલમાં, 193 દેશો યુએનના સભ્ય છે, એટલે કે 145 દેશોનું સમર્થન જરૂરી છે.