80 લોન્ચ પેડ, નવા લશ્કરી ઠેકાણા… ચીન આ રણમાં બનાવી રહ્યું છે પરમાણુ કિલ્લો

ચીન તેના પરમાણુ શસ્ત્રાગારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે ઉત્તરપશ્ચિમના રણ વિસ્તારોમાં મોટા પાયે લશ્કરી માળખું ઉભું કરી રહ્યું છે. તાજેતરની સેટેલાઇટ તસવીરોમાં શિનજિયાંગ અને ગાંસુ પ્રાંતોમાં નવા લોન્ચ પેડ, આધુનિક સંદેશાવ્યવહાર નેટવર્ક, બંકર અને સુરક્ષા સુવિધાઓનું નિર્માણ ઝડપથી ચાલી રહ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ બાંધકામનો મુખ્ય હેતુ ચીનની પરમાણુ મિસાઇલોને સંભવિત હુમલાથી સુરક્ષિત રાખવાનો અને પરમાણુ હુમલા બાદ પણ જવાબી કાર્યવાહી કરવાની ક્ષમતા મજબૂત બનાવવાનો છે. આ વિસ્તારોમાં ચીનની લાંબા અંતરની ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઇલો (ICBM) તૈનાત કરવામાં આવી છે.

ફેડરેશન ઓફ અમેરિકન સાયન્ટિસ્ટ્સના ન્યુક્લિયર ઇન્ફોર્મેશન પ્રોજેક્ટના ડિરેક્ટર હેન્સ ક્રિસ્ટેનસેનના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે અગાઉ ક્યારેય આટલા મોટા પાયે લશ્કરી માળખાકીય વિકાસ જોયો નથી. તેમના મતે, ચીન પરમાણુ સુરક્ષાને લઈને અભૂતપૂર્વ અને વ્યાપક પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

સેટેલાઇટ તસવીરોમાં હામી ન્યુક્લિયર મિસાઇલ ક્ષેત્રની આસપાસ 80થી વધુ કોંક્રિટ લોન્ચ પેડ અને ત્રણ મોટા અષ્ટકોણીય લશ્કરી સંકુલ જોવા મળ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સંકુલોનો ઉપયોગ મોબાઇલ મિસાઇલ લોન્ચર, હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ વ્યવસ્થા, ઉપગ્રહ સંદેશાવ્યવહાર અને કમાન્ડ સેન્ટર તરીકે થઈ શકે છે.

ચીન પાસે જવાબી હુમલો કરવાની ક્ષમતા

આ સમગ્ર નેટવર્ક હજારો ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. તેના કારણે ચીનની પરમાણુ મિસાઇલોના સંચાલન અને સુરક્ષા બંનેમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતોના મતે, ચીન તેની ‘સેકન્ડ-સ્ટ્રાઇક’ ક્ષમતા મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. એટલે કે, જો કોઈ દેશ ચીન પર પહેલો પરમાણુ હુમલો કરે તો પણ ચીન પાસે જવાબી હુમલો કરવાની ક્ષમતા યથાવત રહે.

ચીન લાંબા સમયથી ‘નો ફર્સ્ટ યુઝ’ એટલે કે પ્રથમ પરમાણુ હુમલો ન કરવાની નીતિની વાત કરતું આવ્યું છે. જોકે, તેના ઝડપથી વિસ્તરતા પરમાણુ માળખાને કારણે અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોમાં ચિંતા વધી રહી છે. ઘણા સુરક્ષા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ચીન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે મર્યાદિત માહિતી જાહેર કરે છે, જેના કારણે તેની ભવિષ્યની વ્યૂહરચનાને લઈને અનેક પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.

તાજેતરમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને તાઇવાન મુદ્દે સાવચેતી રાખવાની ચેતવણી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે આ મુદ્દે કોઈપણ ખોટું પગલું બંને દેશોના સંબંધોમાં ગંભીર તણાવ ઊભો કરી શકે છે.

એપ્રિલ અને મે મહિનામાં નોંધાઈ લશ્કરી કવાયતો

નવી તસવીરોમાં બે વિશાળ અષ્ટકોણીય લશ્કરી સંકુલ પણ નજરે પડે છે. તેમાં લશ્કરી રહેઠાણ, ભારે વાહનો માટેની સુવિધાઓ, સુરક્ષિત બંકરો, વેરહાઉસ, હવાઈ પટ્ટીઓ અને રેલવે જોડાણોનો સમાવેશ થાય છે. એપ્રિલ અને મે મહિનામાં આ વિસ્તારોમાં લશ્કરી કવાયતો પણ નોંધાઈ હતી.

તસવીરોમાં મોટા તંબુઓ, છુપાયેલા લશ્કરી થાણા અને હવાઈ સંરક્ષણ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ પણ જોવા મળી છે. આ સંકુલોને રણ વિસ્તારમાં આવેલા લોન્ચ પેડ સાથે જોડતા અનેક રસ્તાઓ અને ભૂગર્ભ માર્ગો બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, અહીં ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ પણ બિછાવવામાં આવ્યા છે, જે લોન્ચ પેડને કમાન્ડ સેન્ટર સાથે જોડે છે. ઉપરાંત, સેટેલાઇટ ડીશ અને વિશાળ કોમ્યુનિકેશન ટાવર પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.

અહેવાલો મુજબ, ચીન 2030 સુધીમાં લગભગ 1,000 પરમાણુ હથિયારો ધરાવવાની ક્ષમતા હાંસલ કરી શકે છે. હાલમાં તેના ત્રણ મુખ્ય મિસાઇલ ક્ષેત્રોમાં આશરે 100 ICBM તૈનાત હોવાનું માનવામાં આવે છે.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ચીન જે પ્રકારનું સુરક્ષા માળખું વિકસાવી રહ્યું છે, જેમાં મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલી, આધુનિક સંદેશાવ્યવહાર નેટવર્ક અને મોબાઇલ લોન્ચ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે, તે વિશ્વની અન્ય પરમાણુ શક્તિઓની સરખામણીએ વધુ વ્યાપક અને અલગ દેખાય છે.

દિલ્હીમાં મોટા આતંકી ષડયંત્રનો પર્દાફાશ, ISIS અને દાઉદ ગેંગની મિલીભગત ખુલી, 9ની ધરપકડ