Breaking News : 2029 સુધી બંધ રહેશે હોર્મુઝ ! મુજતબા ખામેનેઈની ચાલમાં કેવી રીતે ફસાયો ટ્રમ્પ ?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સામે ત્રણ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે. પરંતુ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, મોજતબા ખામેનેઈની પાસે તેના દરેક વિકલ્પનો જવાબ છે. તે ત્રણ વિકલ્પો શું છે? ચાલો જાણીએ.

એક સમયે સમુદ્રના મોજા પર તરતી એક મહાસત્તા આજે લાચાર છે. વિશ્વને નિયંત્રિત કરવાનો દાવો કરતું અમેરિકા, પર્સિયન ગલ્ફમાં લાચાર છે. અસંખ્ય પ્રયાસો અને અપાર લશ્કરી શક્તિ છતાં, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીના સાંકડા માર્ગો અવરોધિત છે. ઈરાનનું અદ્રશ્ય જાળું અખંડ છે. જે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને ગૂંગળાવી રહ્યું છે. પરંતુ હવે ઈરાન હોર્મુઝમાં એક એવો ઇતિહાસ લખવા જઈ રહ્યું છે જે અમેરિકાની લાચારીનો જીવંત દસ્તાવેજ હશે અને સદીઓ સુધી યાદ રહેશે. સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈ અમેરિકા સામે યુદ્ધ જીતવા માટે અંતિમ બ્લુપ્રિન્ટ પહેલેથી જ બનાવી દીધી છે. જેના કેન્દ્રમાં 2029 સુધીમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની વ્યૂહરચના રહેલી છે.
શું ઈરાન ટ્રમ્પ સાથે સોદો નહીં કરે?
ઈરાની અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ ટ્રમ્પ સાથે સોદો કરવાના પક્ષમાં નથી. ઈરાની અધિકારીઓ ટ્રમ્પના કાર્યકાળના અંત સુધી રાહ જોવાના વિકલ્પ પર વિચાર કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પનો કાર્યકાળ 2029 માં સમાપ્ત થશે. તેથી ઈરાન ફક્ત ત્યાં સુધી રાહ જોઈ શકે છે. જો આવું થાય, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ 2029 સુધી બંધ રહેશે. ઈરાન માને છે કે પરિસ્થિતિ તેના પક્ષમાં છે અને તે ટ્રમ્પ સાથે સમાધાન કરવાને બદલે તેને હરાવી શકે છે. ઈરાને હવે નિર્ણય લીધો છે કે ટ્રમ્પે કાં તો તેની શરતો સ્વીકારવી જોઈએ અને સમાધાન કરવું જોઈએ અથવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તેના બાકીના કાર્યકાળ સુધી બંધ રહેશે.
દરમિયાન, ઈરાનના દાવાઓને છુપાવવા માટે ટ્રમ્પ દાવો કરી રહી રહ્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લું છે અને ઈરાની માઇન્સ દૂર કરવામાં આવી છે. જોકે ટ્રમ્પ હવે દાવો કરે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તેના નિયંત્રણ હેઠળ છે અને ખુલ્લું છે. મેરીટાઇમ ટ્રાફિક ડેટા દર્શાવે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજ ટ્રાફિક તેના સૌથી નીચા સ્તરે છે. મેરીટાઇમ ટ્રાફિક ફર્મ KPLER ના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા પાંચ દિવસમાં કુલ 42 જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા છે. જે યુદ્ધ પહેલા 130 થી 140 જહાજો જતા હતા. જેમાં ઓઇલ ટેન્કર, કોમર્શિયલ જહાજો અને અન્ય નાના અને મોટા જહાજોનો સમાવેશ થાય છે.
ઈરાન સામે 3 વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે ટ્રમ્પ
ડેટા દર્શાવે છે કે ટ્રમ્પના શબ્દો અને વાસ્તવિકતા વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે. પરંતુ અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન ઈરાનનો વલણ છે. તે 2029 સુધી ટ્રમ્પ સાથે તણાવ જાળવી રાખવાની વ્યૂહરચના કયા આધારે અપનાવી રહ્યું છે? ખરેખર, એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સામે ત્રણ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યો છે. પરંતુ મુજતબા પાસે ટ્રમ્પના દરેક વિકલ્પનો રસ્તો છે. ટ્રમ્પનો પહેલો વિકલ્પ મોટો હુમલો કરવાનો છે. પરંતુ તે આને લાંબા સમય સુધી ચાલુ રાખી શકશે નહીં કારણ કે ઈરાન આરબ દેશો પર હુમલો કરીને જવાબ આપશે જેના માટે અમેરિકા પાસે પૂરતા ઇન્ટરસેપ્ટર્સનો અભાવ છે.
ટ્રમ્પનો બીજો વિકલ્પ આર્થિક દબાણ છે. અમેરિકા ઈરાન પર આર્થિક દબાણ વધુ વધારી શકે છે. પરંતુ તેનાથી ઈરાન તૂટી જશે તેવી શક્યતા ઓછી દેખાય છે. કારણ કે ઈરાન વર્ષોથી આર્થિક પ્રતિબંધો અને દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. છતાં અમેરિકા તેને ઝુકાવી શક્યું નથી. દરમિયાન, ત્રીજો વિકલ્પ યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવાનો છે એટલે કે વસ્તુઓ જેમની તેમ રહે. જો કે, આ પરિસ્થિતિઓમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ક્યારેય ખોલવામાં આવશે નહીં કારણ કે ઈરાનનો તેના પર પરોક્ષ નિયંત્રણ રહેશે અને ટ્રમ્પને ઈરાની શરતો સ્વીકારવાની ફરજ પડશે. આ જ કારણ છે કે ઈરાન 2029 સુધી ટ્રમ્પ સાથે તણાવ ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર છે જે ટ્રમ્પના બાકીના કાર્યકાળ દરમિયાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી શકે છે.
ઈરાન પાસે ટ્રમ્પ દ્વારા ઓફર કરાયેલા દરેક વિકલ્પનો છે વિરોધ
એ સ્પષ્ટ છે કે ઈરાન પાસે ટ્રમ્પ દ્વારા ઓફર કરાયેલા દરેક વિકલ્પનો વિરોધ છે જેના કારણે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ લાચાર દેખાય છે. તેની અને અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠાને બચાવવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનું તેના પર દબાણ છે. પરિણામે, એવું માનવામાં આવે છે કે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ નવું યુદ્ધ છોડી દેવાનું વિચારી રહ્યો છે. પરંતુ આ ટ્રમ્પ માટે બીજી ભૂલ સાબિત થઈ શકે છે. NBC ન્યૂઝના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે યુએસ લશ્કરી અધિકારીઓએ ટ્રમ્પને કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને નિયંત્રિત કરવા માટે કોઈપણ કામગીરી અત્યંત લાંબી, ખર્ચાળ અને લોહિયાળ હશે, જે સંભવિત રીતે યુએસ અને આરબ દેશોને નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓમાં ફસાવી શકે છે અને વૈશ્વિક તેલ સંકટને વધુ ખરાબ કરી શકે છે.
તેલ સંકટ કેવી રીતે થશે સમાપ્ત
તેલ સંકટનો અંત લાવવા માટે, યુએસ યુદ્ધ પહેલા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માટે વૈકલ્પિક માર્ગો વિસ્તૃત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. યુએઈ અને સાઉદી અરેબિયામાં નવા તેલ માર્ગ પર કામ પહેલાથી જ ચાલી રહ્યું છે. ઇરાકી તેલ માટે સીરિયા અને તુર્કીમાંથી પસાર થતો એક સમાન વૈકલ્પિક માર્ગ વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. ઇરાક બે નવી તેલ પાઇપલાઇન બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. પહેલી પાઇપલાઇન ઇરાકના બસરાથી શરૂ થશે અને તુર્કી થઈને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સુધી જશે. આ પાઇપલાઇન બસરા પહેલા હદીથા પહોંચશે, જ્યાં ઇરાકનું મુખ્ય પમ્પિંગ સ્ટેશન સ્થિત છે. હદીથાથી, પાઇપલાઇન ઉત્તર તરફ સલાહુદ્દીન પ્રાંતના બૈજી રિફાઇનરી કોમ્પ્લેક્સ સુધી જશે.
અહીં, તે કિર્કુકથી ફિશ્ખાબુર સુધી ચાલતી પાઇપલાઇન સાથે જોડાશે. ફિશ્ખાબુર ખાતે, પાઇપલાઇન ઇરાક-તુર્કી પાઇપલાઇન સાથે જોડાઈ શકે છે. જે તુર્કીના સેહાન બંદર સુધી જાય છે. આ પાઇપલાઇન આશરે 1200થી 1300 કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલી હશે. તેની તેલ સપ્લાય ક્ષમતા દરરોજ 22.5 લાખ બેરલ હોવાનો અંદાજ છે. ક્ષમતા વધારવા માટે, ઇરાક બૈજીથી ફિશ્ખાબુર સુધીની સીધી પાઇપલાઇનનું સમારકામ પણ કરી રહ્યું છે. જે વર્ષોથી બંધ છે.
