Breaking News: કેનેડામા પકડાયો એર ઇન્ડિયાનો નશેડી પાયલોટ! પોલીસે ધરપકડ કરી જેલ ભેગો કર્યો

વાનકુવર એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટ ડ્યુટી દરમિયાન એર ઇન્ડિયાનો એક પાઇલટ દારૂ પીધેલો મળી આવ્યો હતો. આ કૃત્ય ફક્ત તેના માટે જ નહીં પરંતુ એરલાઇન માટે પણ મુશ્કેલી ઊભી કરી છે. ચાલો કેનેડિયન કાયદા હેઠળ આ કૃત્ય માટે સજા અને તે ભારતીય કાયદાથી કેવી રીતે અલગ છે તે જાણીએ.

Air India Pilot Arrested in Canada Over Alcohol

Sachin Agrawal | Updated on: Jan 04, 2026 | 12:12 PM

અમદાવાદ એર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટના એ ફ્લાઇટમાં નાની ભૂલના પરિણામોનું નવીનતમ ઉદાહરણ છે. આ વાસ્તવિકતા જોતાં, જો મુસાફરોને ખબર પડે કે પાઇલટ નશામાં છે તો તેમની દુર્દશા કેવી હશે તેની કલ્પના કરવી સરળ છે. તમને એ જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે વાનકુવરથી દિલ્હી જતી ફ્લાઇટમાં પણ આવું જ કંઈક બનવાનું હતું.

સદનસીબે, રોયલ કેનેડિયન માઉન્ટેડ પોલીસને સમયસર આ પાઇલટ વિશે ખબર પડી. કેનેડિયન પોલીસ તરત જ કાર્યવાહીમાં આવી ગઈ હતી અને પાઇલટને ફ્લાઇટમાંથી દૂર કરીને તેની અટકાયત કરી. હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, સેંકડો મુસાફરોના જીવન પ્રત્યે આટલી બેદરકારીભરી અવગણના બદલ પાઇલટને શું સજા થશે? કેનેડામાં આ સજા માટે શું જોગવાઈઓ છે, અને જો આ ઘટના ભારતીય એરપોર્ટ પર બની હોત તો DGCA એ પાઇલટને શું સજા આપી હોત? વધુમાં, આ બાબતોમાં કેનેડિયન ઉડ્ડયન નિયમો DGCA ના નિયમોથી કેટલા અલગ છે?

શું હતી સમગ્ર ઘટના વાનકુવરમાં

23 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ બપોરે, એર ઇન્ડિયાનું બોઇંગ 777 (AI 186)વાનકુવર ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટથી દિલ્હી જઈ રહ્યું હતું. ફ્લાઇટમાં બે ક્રૂ હતા, એક વાનકુવરથી વિયેના અને બીજો વિયેનાથી દિલ્હી. એક પાઇલટ વાનકુવર એરપોર્ટ ડ્યુટી-ફ્રી શોપમાંથી દારૂ ખરીદી રહ્યો હતો ત્યારે એક સ્ટાફ સભ્યને તેના મોંમાંથી દારૂની તીવ્ર ગંધ આઈ હતી.
એવો પણ આરોપ છે કે પાઇલટ ડ્યુટી-ફ્રી શોપમાં વાઇન ચાખતો જોવા મળ્યો હતો. આ કાર્યવાહીના પરિણામોથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ એરપોર્ટ સ્ટાફે કેનેડિયન સુરક્ષાને તાત્કાલિક ચેતવણી આપી હતી. ત્યારબાદ સીસીટીવી દ્વારા એર ઇન્ડિયાના પાઇલટને ટ્રેસ કરવામાં આવ્યો હતો.
કેનેડિયન પોલીસની હાજરીમાં પાઇલટને વિમાનમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યો. બે બ્રેથલાઇઝર ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા, જે બંને પોઝિટિવ આવ્યા. ટ્રાન્સપોર્ટે આને કેનેડિયન એવિએશન રેગ્યુલેશન્સ (CARs)નું ઉલ્લંઘન માન્યું અને પાઇલટની અટકાયત કરી. ત્યારબાદ, 24 ડિસેમ્બરે એર ઇન્ડિયાને એક પત્ર મોકલવામાં આવ્યો, જેમાં 26 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં વિગતવાર તપાસ અહેવાલ અને સુધારાત્મક કાર્ય યોજનાની વિનંતી કરવામાં આવી.
એર ઇન્ડિયાએ તાત્કાલિક પાઇલટને રોસ્ટરમાંથી દૂર કર્યો અને તપાસ શરૂ કરી. તેણે આ ઘટના અંગે નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) ને પણ જાણ કરી. એરલાઇને એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તેની પાસે શૂન્ય-સહિષ્ણુતા નીતિ છે, જે મુસાફરોની સલામતીને પ્રાથમિકતા આપે છે. રિપ્લેસમેન્ટ પાઇલટ મળ્યા પછી, ફ્લાઇટ વાનકુવરથી દિલ્હી માટે રવાના થઈ.

કેનેડામાં ફ્લાઇટ ક્રૂ માટે કયા નિયમો છે અને ઉલ્લંઘન માટે દંડ શું છે?

કેનેડામાં, પાઇલટ્સ અને અન્ય ફ્લાઇટ ક્રૂ માટે દારૂ અને ડ્રગ્સ અંગેના નિયમો કેનેડિયન એવિએશન રેગ્યુલેશન્સ (CARs) માં નિર્ધારિત છે. કેનેડામાં પાઇલટ્સ માટે એક મૂળભૂત નિયમ એ છે કે તેઓ દારૂ પીધા પછી ઓછામાં ઓછા 12 કલાક સુધી ફ્લાઇટ ફરજો બજાવી શકતા નથી. આ નિયમ “બોટલ ટુ થ્રોટલ” તરીકે ઓળખાય છે. નિયમોમાં એ પણ સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે કોઈપણ ક્રૂ સભ્ય દારૂ અથવા કોઈપણ ડ્રગ પદાર્થના પ્રભાવ હેઠળ ન હોવો જોઈએ જે તેમની ફરજો બજાવવાની ક્ષમતા અને ફ્લાઇટ સલામતીને અસર કરી શકે.

કેનેડામાં, દારૂના નશામાં ફ્લાઇટ ફરજો બજાવવાને ગંભીર ગુનો ગણવામાં આવે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ કેનેડા ઉડ્ડયન ગુનાઓ માટે વહીવટી દંડ લાદી શકે છે, જેમાં લાઇસન્સ રદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. કેનેડિયન નાગરિક ઉડ્ડયન નિયમો હેઠળ, પાઇલટ્સને વ્યક્તિગત રીતે 5,000 કેનેડિયન ડોલર (3,28,000 ભારતીય રૂપિયા) સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. વધુમાં, એરલાઇન ઓપરેટરોને 25,000 યુએસ ડોલર (22,50,000 ભારતીય રૂપિયા) સુધીનો દંડ થઈ શકે છે અને સુધારાત્મક પગલાં લેવાનું કહેવામાં આવી શકે છે.

વધુમાં, એરલાઇનના ફોરેન એર ઓપરેટર સર્ટિફિકેટ (FOC) ની આવશ્યકતાઓ કડક અથવા રદ પણ કરી શકાય છે. 2018 સુધી, પાઇલટ્સને દારૂ પીધા પછી આઠ કલાક પછી ફ્લાઇટ ડ્યુટી ફરી શરૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવતી હતી. આ નિયમ 2018 માં બદલવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પ્રતિબંધિત કલાકો આઠથી વધારીને બાર કલાક કરવામાં આવ્યા હતા. કેનેડામાં, ફરજ માટે ફિટનેસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.

ભારતના DGCAનું ‘ઝીરો આલ્કોહોલ’ મોડેલ વિશ્વમાં સૌથી કડક છે

“ઝીરો ટોલરન્સ” નીતિ: ભારતીય નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) પાઇલોટ્સ અને ક્રૂ માટે વિશ્વના કેટલાક સૌથી કડક દારૂના નિયમો લાગુ કરે છે. DGCA ના નાગરિક ઉડ્ડયન નિયમો, કલમ 5, શ્રેણી F, ભાગ III, અને વિમાન નિયમો 1937, ઉડાન પહેલા અને પછી બંને પ્રકારના દારૂના સેવન માટે “ઝીરો ટોલરન્સ” નીતિ લાગુ કરે છે.
બોટલ ટુ થ્રોટલ” નિયમો અત્યંત કડક છે: DGCA ના નિયમો અનુસાર, કોઈપણ પાઇલટ અથવા ક્રૂ મેમ્બરને ફ્લાઇટના ઓછામાં ઓછા 12 કલાક પહેલા આલ્કોહોલ, શામક દવાઓ અથવા કોઈપણ પ્રકારના ઉત્તેજકનું સેવન કરવાની સખત મનાઈ છે. નિયમો ફક્ત આલ્કોહોલ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ આલ્કોહોલ ધરાવતા માઉથવોશ, ટૂથપેસ્ટ અને મેડિકલ પ્રોડક્ટ્સ પર પણ પ્રતિબંધ છે.
થોડી માત્રા પણ ગુનો બને છે: પ્રી-ફ્લાઇટ બ્રેથલાઇઝર ટેસ્ટમાં ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં આલ્કોહોલ પણ પોઝિટિવ માનવામાં આવે છે. DGCA સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે શોધી શકાય તેવું આલ્કોહોલ ઉલ્લંઘન ગણાય છે. વધુમાં, ફ્લાઇટ પછીનું પરીક્ષણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે, જેને 2025ના ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યું છે.
ફરજિયાત પરીક્ષણ પ્રણાલી અને રેકોર્ડ્સ: દેશભરના એરપોર્ટ પર નિયમિત પ્રી-ફ્લાઇટ બ્રેથલાઇઝર પરીક્ષણો વ્યાપકપણે હાથ ધરવામાં આવે છે. બધા એરલાઇન ઓપરેટરોએ આ પરીક્ષણોનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ જાળવવા જરૂરી છે. પ્રસ્તાવિત 2025 સુધારામાં જણાવાયું છે કે ઓછા-સ્તરના પોઝિટિવ કેસ માટે કાઉન્સેલિંગ પૂરું પાડી શકાય છે, પરંતુ વારંવાર કેસ માટે ગંભીર દંડની ખાતરી આપવામાં આવે છે.
કડક સજાની જોગવાઈ છે: ઉડાન પહેલાના પરીક્ષણમાં પ્રથમ સકારાત્મક પરીક્ષણ ત્રણ મહિના માટે લાઇસન્સ સસ્પેન્શનમાં પરિણમી શકે છે. બીજા પરીક્ષણમાં ત્રણ વર્ષ સુધી લાઇસન્સ સસ્પેન્શનમાં પરિણમી શકે છે. ત્રીજા પરીક્ષણમાં કાયમી લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવશે. ઉડાન પછીના પરીક્ષણમાં પ્રથમ સકારાત્મક પરીક્ષણમાં એક વર્ષ સુધી સસ્પેન્શનમાં પરિણમી શકે છે. ટ્રેનર અથવા પ્રશિક્ષક તરીકે સકારાત્મક પરીક્ષણમાં પરિણમી શકે છે, જેના પરિણામે ત્રણ વર્ષનો અલગ પ્રતિબંધ પણ લાગી શકે છે. પરીક્ષણ ટાળવા અથવા છોડી દેવાના પ્રયાસો પણ કડક શિસ્તભંગના પગલાંમાં પરિણમી શકે છે.