Male Fertility : શું ઉંમર વધવા સાથે પુરુષોની ફર્ટિલિટી પર અસર થાય છે? જાણો રિસર્ચ શું કહે છે..

આજની વ્યસ્ત જીવનશૈલી, વધતો તણાવ અને મોડું કુટુંબ આયોજન જેવા પરિબળોને કારણે પુરુષોની પ્રજનન ક્ષમતા (Male Fertility) અંગે ચર્ચાઓ સતત વધી રહી છે. ઘણા લોકોના મનમાં એક સામાન્ય પ્રશ્ન હોય છે કે શું વધતી ઉંમર પુરુષોની પ્રજનન ક્ષમતાને અસર કરે છે? નિષ્ણાતો અને સંશોધન મુજબ તેનો જવાબ હા છે, પરંતુ તેની અસર દરેક વ્યક્તિમાં સમાન હોય એવું જરૂરી નથી.

પુરુષોની પ્રજનન ક્ષમતા મુખ્યત્વે શુક્રાણુઓની સંખ્યા, તેમની ગુણવત્તા, ગતિશીલતા (Motility) અને ડીએનએની ગુણવત્તા પર આધારિત હોય છે. આમાંથી કોઈપણ પરિબળમાં ઘટાડો થાય તો કુદરતી રીતે ગર્ભધારણ થવાની શક્યતા ઘટી શકે છે અથવા તેમાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

તાજેતરના વર્ષોમાં પુરુષ વંધ્યત્વના કેસોમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. PubMedમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, વર્ષ 2021 દરમિયાન વિશ્વભરમાં અંદાજે 5.5 કરોડ પુરુષો વંધ્યત્વની સમસ્યાથી પ્રભાવિત હતા. અભ્યાસમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે 1990થી 2021 વચ્ચે પુરુષ વંધ્યત્વના કેસોમાં લગભગ 74.7 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. જોકે માત્ર વધતી ઉંમર જ નહીં, પરંતુ ધૂમ્રપાન, દારૂનું વધુ પડતું સેવન, સ્થૂળતા, તણાવ, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ, અસંતુલિત આહાર અને કેટલીક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ પ્રજનન ક્ષમતાને અસર કરી શકે છે.

ઉંમર વધતાં પુરુષોની પ્રજનન ક્ષમતામાં શું ફેરફાર થાય છે?

મીડિયા અહેવાલ મુજબ, પુરુષો જીવનભર શુક્રાણુઓનું ઉત્પાદન કરતા રહે છે. જોકે વધતી ઉંમર સાથે શુક્રાણુઓની ગુણવત્તા, સંખ્યા, ગતિશીલતા અને ડીએનએની ગુણવત્તામાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થઈ શકે છે. તેના કારણે ગર્ભધારણ થવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં ગર્ભધારણની સંભાવના પણ ઓછી થઈ શકે છે.

પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે દરેક પુરુષની પ્રજનન ક્ષમતા સમાન રીતે ઘટે છે. ઘણા પુરુષો વધુ ઉંમરે પણ સ્વસ્થ સંતાનના પિતા બની શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઉંમર ઉપરાંત વ્યક્તિની જીવનશૈલી અને આરોગ્ય પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

ઉંમર વધ્યા પછી પણ પ્રજનન ક્ષમતા કેવી રીતે જાળવી શકાય?

જો તમે વધતી ઉંમરમાં પણ સારી પ્રજનન ક્ષમતા જાળવી રાખવા માંગતા હોવ તો સૌથી પહેલાં સંતુલિત અને પૌષ્ટિક આહાર અપનાવો. નિયમિત કસરત કરો અને શરીરનું વજન નિયંત્રણમાં રાખો. ધૂમ્રપાન, તમાકુ અને વધુ પડતા દારૂના સેવનથી દૂર રહો, કારણ કે તે શુક્રાણુઓની ગુણવત્તા પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

આ ઉપરાંત દરરોજ પૂરતી ઊંઘ લેવી, તણાવ ઘટાડવા માટે યોગ અથવા ધ્યાન જેવી પ્રવૃત્તિઓ કરવી અને ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવી લાંબા ગાળાની બીમારીઓને નિયંત્રણમાં રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. જો તમે સંતાન માટે આયોજન કરી રહ્યા હોવ અને કોઈ મુશ્કેલી અનુભવતા હોવ, તો સમયસર નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ રહેશે.

કયા લક્ષણોને અવગણવા ન જોઈએ?

જો લાંબા સમય સુધી પ્રયત્નો કરવા છતાં ગર્ભધારણ ન થઈ રહ્યું હોય, કામવાસનામાં ઘટાડો અનુભવાતો હોય, ઉત્થાન (Erectile Dysfunction) અથવા સ્ખલનની સમસ્યા હોય, અથવા અંડકોષમાં દુખાવો, સોજો કે ગાંઠ જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે, તો તેને અવગણવી યોગ્ય નથી.

તે ઉપરાંત જો તમને હોર્મોનલ સમસ્યાઓ, અગાઉની સર્જરી અથવા અન્ય ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો ઇતિહાસ હોય, તો પણ નિષ્ણાત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે. યોગ્ય સમયે નિદાન અને સારવાર દ્વારા ઘણા પુરુષોમાં પ્રજનન સંબંધિત સમસ્યાઓનું સફળતાપૂર્વક નિરાકરણ લાવી શકાય છે.

ખાધા પછી તરત જ આ ભૂલ ન કરતાં, નહીં તો સ્વાસ્થ્ય પર પડી શકે છે ખરાબ અસર