ઘરમાં નાળિયેરનો ઉપયોગ કર્યા બાદ તેનું છોતરું ઘણીવાર કચરામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે. પરંતુ જો તમને ગાર્ડનિંગનો શોખ હોય તો આ છોતરું તમારા માટે ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે. નાળિયેરના છોતરામાંથી ઘરે જ કોકોપીટ જેવી સામગ્રી તૈયાર કરી શકાય છે. તેનો ઉપયોગ કુંડાની માટીમાં કરવાથી માટીમાં ભેજ જાળવી રાખવામાં અને તેને હળવી તથા હવાદાર રાખવામાં મદદ મળી શકે છે.

કોકોપીટ છોડ માટે શા માટે ઉપયોગી છે?

છોડની સારી વૃદ્ધિ માટે માત્ર ખાતર પૂરતું નથી. તેની સાથે માટીની ગુણવત્તા પણ સારી હોવી જરૂરી છે. ઘણી વખત કુંડામાં વારંવાર પાણી આપવાથી અથવા માટી જૂની થઈ જવાથી તે કઠણ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં કોકોપીટ માટીને હળવી રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.

કોકોપીટને ખાતર સમજવું જોઈએ નહીં. તેમાં છોડ માટે જરૂરી પોષક તત્વો પૂરતા પ્રમાણમાં હોતા નથી. તેનું મુખ્ય કામ માટીની રચનામાં સુધારો કરવાનું છે. તે ભેજને થોડો સમય જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે અને માટીને વધુ પડતી કઠણ થતી અટકાવી શકે છે.

નાળિયેરના છોતરામાંથી ઘરે કોકોપીટ જેવી સામગ્રી કેવી રીતે બનાવવી?

• આ માટે તમારે સૂકેલું નાળિયેરનું છોતરું, ગ્રાઇન્ડર અને ઝીણી જાળીવાળી ચાળણીની જરૂર પડશે.
• સૌપ્રથમ નાળિયેરના સૂકા છોતરાં એકઠાં કરો. તેને નાના ટુકડામાં કાપી લો, જેથી આગળની પ્રક્રિયા સરળ બને.
• હવે છોતરાના રેશા હાથથી અલગ કરી શકો છો. જો ઝડપથી કામ કરવું હોય તો નાના ટુકડાને ગ્રાઇન્ડરમાં નાખીને ક્રશ કરી શકાય છે. જોકે ગ્રાઇન્ડરને સતત ચલાવવાને બદલે થોડા-થોડા સમય માટે ચલાવવું વધુ યોગ્ય રહેશે.
• આ પછી ક્રશ થયેલા છોતરાને ઝીણી ચાળણીમાંથી પસાર કરો. જે મોટા ટુકડા અથવા રેશા રહી જાય તેને અલગ રાખો. ચાળણીમાંથી મળેલી ઝીણી સામગ્રીનો ઉપયોગ માટીમાં ભેળવવા માટે કરી શકાય છે.

બીજમાંથી છોડ ઉગાડવામાં પણ થઈ શકે છે મદદ

જો તમે ઘરે બીજમાંથી નવા છોડ તૈયાર કરો છો તો પણ આ સામગ્રી ઉપયોગી બની શકે છે. બીજને શરૂઆતના તબક્કામાં યોગ્ય ભેજની જરૂર હોય છે. કોકોપીટ ભેજ જાળવી રાખવામાં મદદ કરતી હોવાથી અંકુરણ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે. જ્યારે છોડ થોડો મોટો થઈ જાય ત્યારે તેને પોષક તત્વોથી ભરપૂર માટીમાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે. આ સમયે માટીમાં કમ્પોસ્ટ અથવા વર્મીકમ્પોસ્ટનો ઉપયોગ કરવો પણ જરૂરી છે.

કુંડામાં કેટલું કોકોપીટ મિક્સ કરવું?

કોકોપીટનો ઉપયોગ કરતી વખતે તેની માત્રાનું ધ્યાન રાખવું પણ ખૂબ જરૂરી છે. કુંડા અથવા ગ્રો બેગ માટે માટી તૈયાર કરતી વખતે સામાન્ય રીતે માટીના મિશ્રણમાં આશરે 30થી 50 ટકા સુધી કોકોપીટ રાખી શકાય છે. પરંતુ માત્ર કોકોપીટથી જ છોડ ઉગાડવો યોગ્ય નથી, કારણ કે તે સંપૂર્ણ ખાતર નથી. તેથી તેની સાથે કમ્પોસ્ટ, વર્મીકમ્પોસ્ટ અથવા અન્ય યોગ્ય ઓર્ગેનિક ખાતરનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. આ રીતે છોડને ભેજ જાળવવા માટે યોગ્ય માધ્યમની સાથે જરૂરી પોષક તત્વો પણ મળી શકે છે.

કચરામાં જતું નાળિયેરનું છોતરું બની શકે છે ગાર્ડનિંગમાં કામનું

નાળિયેરનો ઉપયોગ કર્યા પછી તેનું છોતરું સીધું કચરામાં નાખવાને બદલે તેનો ફરી ઉપયોગ કરી શકાય છે. થોડી મહેનત કરીને તેમાંથી છોડ માટે ઉપયોગી કોકોપીટ જેવી સામગ્રી તૈયાર કરી શકાય છે. આ રીતે એક તરફ નાળિયેરના છોતરાનો પુનઃઉપયોગ થશે અને બીજી તરફ કુંડાની માટીમાં ભેજ જાળવવા તથા તેને હળવી રાખવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. એટલે હવે નાળિયેરનું છોતરું કચરો નહીં, પરંતુ તમારા કિચન ગાર્ડન માટે કામની વસ્તુ બની શકે છે.

ઓક્ટોબરમાં જ વાવી દો આ 7 શાકભાજી, શિયાળા દરમિયાન બજારમાંથી ખરીદવાની જરૂર નહીં પડે!