ઘરે કુંડા, બાલ્કની કે ટેરેસમાં ટામેટાંનો છોડ ઉગાડવાનો શોખ ઘણા લોકોને હોય છે. છોડ પર ફૂલો આવ્યા બાદ ટામેટાં પણ દેખાવા લાગે છે, પરંતુ ઘણી વખત ફળનો વિકાસ અટકી જાય છે અને ટામેટાં નાના જ રહી જાય છે. જો તમારા છોડ સાથે પણ આવું થઈ રહ્યું હોય તો માત્ર ખાતર કે પાણીમાં જ ખામી છે એવું જરૂરી નથી.

ટામેટાંના છોડની યોગ્ય સમયે યોગ્ય રીતે કાપણી કરવી પણ એટલી જ મહત્વની છે. બાગકામ સાથે સંકળાયેલા લોકોના મતે, છોડ પર ફૂલો આવવાના સમયગાળામાં એક નાની બાબતનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો છોડની વૃદ્ધિ અને ફળના વિકાસમાં મદદ મળી શકે છે.

ફૂલ આવ્યા બાદ આ વાતનું રાખો ધ્યાન

ટામેટાંના છોડ પર ફૂલ આવવા લાગે ત્યારે છોડની ઊર્જાનો મોટો હિસ્સો ફળના વિકાસ તરફ જવો જોઈએ. પરંતુ આ સમય દરમિયાન મુખ્ય ડાળીમાંથી ઘણી બાજુની નાની ડાળીઓ પણ નીકળતી રહે છે. જો છોડની કાપણી યોગ્ય રીતે ન કરવામાં આવે તો તેની ઊર્જા આ વધારાની ડાળીઓના વિકાસમાં પણ વપરાઈ શકે છે.આવી સ્થિતિમાં ફૂલો ખરવા અથવા ટામેટાંનો વિકાસ ધીમો પડવાની શક્યતા રહે છે.

શું હોય છે ‘સકર્સ’?

ટામેટાંના છોડમાં મુખ્ય દાંડી અને તેની મોટી ડાળી જ્યાં મળે છે, ત્યાં ઘણી વખત V આકારની જગ્યામાંથી એક નાની નવી ડાળી બહાર નીકળતી જોવા મળે છે. ગાર્ડનિંગમાં તેને ‘સકર’ (Sucker) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ નાની ડાળી શરૂઆતમાં બહુ સામાન્ય લાગે છે, પરંતુ સમય જતાં તે ઝડપથી મોટી થઈ શકે છે. તેથી છોડને વ્યવસ્થિત રાખવા માટે આવી વધારાની ડાળીઓની ઓળખ કરવી જરૂરી છે.

ફૂલ આવે ત્યારે કરો આ નાનું કામ

જ્યારે ટામેટાંના છોડમાં ફૂલ આવવા લાગે ત્યારે મુખ્ય દાંડી અને મોટી ડાળી વચ્ચે ઉગતી આવી અનાવશ્યક નાની ડાળીઓને ઓળખી શકાય છે. જો તે સકર હોય તો તેને ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક આંગળીથી પિંચ કરીને દૂર કરી શકાય છે. આ રીતે છોડને વધુ પડતી બિનજરૂરી શાખાઓ વિકસાવવામાં ઊર્જા ખર્ચવાની જરૂર ઓછી રહે છે અને છોડની સંભાળ સરળ બને છે. જોકે, દરેક નાની ડાળી કાપી નાખવી નહીં. ફળ ધારણ કરતી મજબૂત ડાળીઓને ઓળખવી ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે આગળ જતાં આ જ ડાળીઓ પર ટામેટાંનો વિકાસ થાય છે.

સકર દૂર કરતી વખતે આ ભૂલ ન કરશો

ટામેટાંના છોડની કાપણી કરતી વખતે ઉતાવળ ન કરવી. મુખ્ય દાંડી કે મજબૂત ફળદાયી શાખાને ભૂલથી કાપી નાખવાથી છોડને નુકસાન થઈ શકે છે.ખાસ કરીને જે ડાળીઓ પહેલેથી જ મજબૂત હોય અને જેના પર ફૂલ કે ફળ દેખાઈ રહ્યાં હોય તેને દૂર કરવાનું ટાળવું. માત્ર વધારાની સકર ડાળીઓને જ ઓળખીને દૂર કરવી.

કાપણી બાદ છોડની સંભાળ પણ જરૂરી

માત્ર વધારાની ડાળીઓ દૂર કરવાથી જ સારા ટામેટાં મળી જશે એવું નથી. છોડને યોગ્ય પોષણ અને વાતાવરણ આપવું પણ જરૂરી છે. તમે છોડની માટીમાં વર્મીકમ્પોસ્ટનો ઉપયોગ કરી શકો છો. જરૂરિયાત પ્રમાણે થોડી લીમડાની ખોળ પણ ઉમેરી શકાય છે. આ ઉપરાંત કેળાની છાલમાંથી તૈયાર કરેલું લિક્વિડ ફર્ટિલાઇઝર પણ ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. પાણી આપતી વખતે પણ ખાસ ધ્યાન રાખો. માટી સંપૂર્ણપણે સૂકાઈ ન જાય એટલી ભેજ જાળવો, પરંતુ કુંડામાં પાણી ભરાઈ રહે તેવું ન કરો.

ટામેટાંના છોડને કેટલો તડકો જોઈએ?

ટામેટાંના છોડના સારા વિકાસ માટે પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ ખૂબ મહત્વનો છે. શક્ય હોય તો છોડને દરરોજ આશરે 6થી 7 કલાક સૂર્યપ્રકાશ મળે તેવી જગ્યાએ રાખો.સારી રોશની, યોગ્ય પાણી, પોષણ અને છોડની નિયમિત સંભાળથી ટામેટાંના છોડને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ મળી શકે છે.

આ ટ્રિકથી શું ફાયદો થઈ શકે?

સકર જેવી બિનજરૂરી વધારાની ડાળીઓને યોગ્ય સમયે દૂર કરવાથી છોડને વ્યવસ્થિત રાખવામાં મદદ મળે છે. યોગ્ય કાળજી સાથે છોડ પોતાની વૃદ્ધિ અને ફળના વિકાસ પર વધુ સારી રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે. પરિણામે ફૂલ ખરવાની સમસ્યા ઘટી શકે છે, ટામેટાંનો વિકાસ સારો થઈ શકે છે અને છોડ પર વધુ ફળ આવવાની શક્યતા વધી શકે છે.

નોંધ:છોડની જાત, હવામાન, કુંડાનું કદ, માટીની ગુણવત્તા અને પાણી-ખાતરની વ્યવસ્થા પ્રમાણે પરિણામ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.

ઘરે જ ઉગાડો આદુનો છોડ, બજારમાંથી ખરીદવાની જરૂર નહીં પડે : જાણો સરળ રીત